Кіріспе
Денсаулық сақтау саласындағы маман, күнделікті клиникалық және әкімшілік міндеттерді орындайтын.
Медициналық көмекші, АҚШ-та "клиникалық көмекші" немесе денсаулық сақтау көмекшісі деп те аталады, дәрігерлердің, медбикелердің, дәрігерлік практикадағы мамандардың және басқа да денсаулық сақтау қызметкерлерінің жұмысына көмектесетін, көбінесе клиникалық ортада жұмыс істейтін денсаулық сақтау мамандығы. Медициналық көмекшілер аккредиттелген бағдарлама арқылы сертификат ала алады. Медициналық көмекшілер медициналық клиникада күнделікті жұмыстар мен процедураларды орындайды. "Медициналық көмекші" сертификатталған немесе тіркелген болуы мүмкін, немесе бұл кеңінен анықталатын мамандықтар тобы болуы мүмкін (мысалы, "дәрігерлік кеңселердегі көмекші", "клиникалық көмекші", "дәрігердің көмекшісі" немесе "көз дәрігерінің көмекшісі" сияқты ұқсас лауазымдарды қамтиды). Бұл мамандықты дәрігерлік практикадағы мамандармен шатастыруға болмайды, олар дәрігермен бірлесіп медициналық тәжірибе жүргізуге және хирургиялық операциялар жасауға лицензияланған мамандар.
Шолу
Медициналық көмекшілер дәрігердің немесе басқа да денсаулық сақтау маманының тікелей қадағалауымен күнделікті клиникалық және әкімшілік міндеттерді орындайды. Медициналық көмекшілер көптеген әкімшілік міндеттерді атқарады, оның ішінде телефонға жауап беру, науқастарды қарсы алу, науқастардың медициналық жазбаларын жаңарту және жүргізу, сақтандыру нысандарын толтыру, корреспонденциямен жұмыс істеу, кездесулерді кестелеу, ауруханаға жатқызу және зертханалық қызметтерді ұйымдастыру, кейбір көмекші хатшылық міндеттерін орындау, сондай-ақ төлемдерді жүзеге асыру және бухгалтерлік есеп жүргізу. Міндеттері мемлекеттік заңнамаға сәйкес өзгереді және медициналық анамнезді алу, тірілген белгілерді тіркеу, емделушілерге емдеу процедураларын түсіндіру, науқастарды тексеруге дайындау және диагностикалық тексерулер кезінде көмектесу сияқты қызметтерді қамтиды. Медициналық көмекшілер зертханалық үлгілерді жинап, дайындайды немесе жайлыста қарапайым зертханалық тесттерді жүргізеді, ластанған материалдарды жояды және медициналық құралдарды зарарсыздандырады. Олар науқастарға дәрі-дәрмектер мен арнайы диеталар туралы кеңес береді, нұсқауларға сәйкес дәрі-дәрмектерді дайындайды және береді, дәрі-дәрмектерді қайта толтыруға рұқсат береді, дәріханаға рецепттерді телефон арқылы жібереді, қан алады, науқастарды рентгенге дайындайды, электрокардиограмма жасайды, тігістерді алып тастайды және жараларды ауыстырады. Сондай-ақ, олар науқас пен басқа да денсаулық сақтау мамандары арасында байланыс орнатуға көмектеседі. Кейбір мемлекеттерде медициналық көмекшілерге емдеу жасау немесе рентген суреттерін түсіру сияқты күрделі процедураларды орындауға, емтихан тапсырғаннан немесе курс бітіргеннен кейін рұқсат беріледі. Халықаралық кәсіптер стандартының жіктемесіне сәйкес, медициналық көмекшілер өз жұмыстарын тиімді атқару үшін денсаулық сақтау саласындағы білікті дайындыққа мұқтаж. Формальды білім беру әдетте кәсіптік училищалар, техникалық институттар, қауымдық колледждер, жеке колледждер, онлайн білім беру бағдарламалары немесе кіші колледждер сияқты орта білімнен кейінгі білім беру орталықтарында жүзеге асырылады. Медициналық көмекшілерді даярлау бағдарламалары көбінесе бір жылға жуық уақытты алатын сертификат немесе дипломға немесе екі жылға жуық уақытты алатын бакалавр дәрежесіне әкеледі. Оқу тақырыптарына медициналық терминология, анатомия және физиология кіреді, сондай-ақ бағдарламаларға клиникалық тәжірибе кіруі мүмкін, кейде оны «экстерншип» деп атайды, онда студент медициналық клиникада медициналық көмекші ретінде жұмыс істейді.
Бангладеш
Бангладеште медициналық көмекшілер Sub Assistant Community Medical Officer (SACMO) деп аталады. Медициналық көмекшілер (енді суб-ассистент қоғамдық медициналық қызметкерлер деп тағайындалатын) аудандық денсаулық сақтау кешені деңгейінде және одан төмен орналасқан денсаулық сақтау мекемелеріндегі медициналық қызметкерлерге көмек көрсетеді. Медициналық көмекшілер Медициналық көмекшілерді даярлау мектебінде (MATS) дайындалады. Олар Бангладеш медицина және стоматология кеңесінен медициналық тәжірибешінің көмекшісі ретінде тіркеледі.
Канада
Канадада медициналық көмекшілер әдетте медициналық көмекші және дәрігерлер, стоматологтар, медбикелер, денсаулық сақтау мекемелері және басқа да денсаулық сақтау қызметтерін ұсынатын мамандарға арналған көмекшілік және хатшылық міндеттерді орындауға дайындайтын білім беру бағдарламасын аяқтайды. Оқу бағдарламаларына бизнес және медициналық коммуникация, медициналық терминология, денсаулық сақтау операцияларының негіздері, қоғамдық қатынастар және адамдармен қарым-қатынас, бағдарламалық қамтамасыз ету, жазбаларды жүргізу және файлдарды сақтау жүйелері, кесте жасау және жиналыстарды ұйымдастыру, саясат және ережелер, кәсіби стандарттар мен этика кіреді. Медициналық көмекшінің қызметтік міндеттері жұмыс істейтін денсаулық сақтау мекемесінің түрі мен мөлшеріне байланысты өзгереді, бірақ көбінесе науқастарды қабылдау процесінде көмектесу, жеке медициналық құжаттарды рәсімдеу және кездесулерді жоспарлау сияқты әртүрлі әкімшілік міндеттерді қамтиды.
Малайзия
Малайзияда медициналық көмекшілер көмекші медициналық офицерлер (AMO) деп аталады. Олар Малайзия біліктілік агенттігі мойындаған медициналық көмекші (DMA) бакалавриат бағдарламасы бойынша үш жарым жылдық дипломды аяқтайды. Олар көбінесе денсаулық сақтау қызметтеріне қол жеткізе алмайтын халыққа дербес немесе дәрігердің шектеулі бақылауымен қызмет көрсетеді. Бұл мамандық Танзания және басқа елдердегі клиникалық офицерлердің жұмысына ұқсас.
Америка Құрама Штаттары
Құрама Штаттарда медициналық көмекшілер дәстүрлі түрде амбулаториялық орталықтарда, жедел жәрдем мекемелерінде және клиникаларда жұмыс істеп келді, бірақ қазір бұл өзгеріп жатыр. Медициналық көмекшілер енді жеке және мемлекеттік ауруханаларда, стационарлық және амбулаториялық емдеу орындарында, сондай-ақ көмекші тұрғын үйлерде, әкімшілік және клиникалық жағдайларда, жалпы практика және мамандандырылған дәрігерлердің кеңселерде жұмысқа орналасады.
Білім беру және оқыту
New America Foundation медициналық көмекшілерді даярлау бағдарламаларын, әсіресе Каплан және Эверест колледждері сияқты коммерциялық мектептер ұйымдастырған бағдарламаларды сынап бақты. Кейбір түлектер толық жұмыс таба алмайды немесе жұмыссыз қалады, несиелерін төлеуге жеткілікті табыс таба алмайды және несие бойынша төлемдерді орындамайды. Еңбек департаментінің мәліметінше, 2011 жылы медициналық көмекшілердің орташа жылдық жалақысы 29 100 доллар болған, бірақ медициналық көмекші куәлігі бар студенттер көбінесе 20 000 доллардан аз табыс тапқан. Кейбір бағдарламаларда түлектердің жалақысы 15 080 доллардан төмен болған, яғни олар жартылай штатпен жұмыс істеген. Мысалы, Нью-Джерси штатының Элизабет қаласындағы Дрейк бизнес колледжі 18 000 доллар ақы алады, бірақ түлектердің 31% несиелерін төлеуден бас тартқан. Бірнеше мемлекеттік колледждерде түлектері жылына 25 000 доллардан астам табыс табатын табысты бағдарламалар бар. АҚШ-та, егер оқу орнының түлектері сертификат алуды немесе тіркелуді жоспарласа, медициналық көмек көрсету бағдарламасы Қатысушы денсаулық сақтау білім беру бағдарламаларын аккредиттеу жөніндегі комиссия (CAAHEP) немесе Денсаулық сақтау білім беру мектептерінің аккредиттеу бюросы (ABHES) арқылы аккредиттелуі мүмкін. Аккредиттеу – Американдық медициналық көмекшілер қауымдастығы (AAMA), Американдық медициналық технологтар (AMT) және Ұлттық денсаулық сақтау мансаптық қауымдастығы (NHA) сияқты сертификаттау ұйымдарының талабы. Қазіргі уақытта 500-ден астам білім беру мекемесінде 600-дан астам CAAHEP аккредиттелген бағдарламалар, ал ABHES аккредиттеген 200-ден астам бағдарлама бар. CAAHEP, ABHES немесе басқа аккредиттеу ұйымдарының аккредиттеуі үшін медициналық көмек көрсету бағдарламасы белгілі бір білім беру стандарттарына сай болуы және жеткілікті дәріс, лекция және зертханалық сағаттарды қамтамасыз етуі керек.
Сертификаттау
Кәсіби сертификаттау – медициналық көмекшінің кәсіби біліктілігін өлшеудің бір жолы. Медициналық көмекшілерді сертификаттау ерікті болып табылады, бірақ Америка медициналық көмекшілер қауымдастығы (AAMA) және басқа да бірқатар сертификаттау ұйымдары тарапынан ұсынылады. Жұмыс берушілер көбінесе сертификатталған медициналық көмекшілерді жалдауға басымдық береді, кейде тіпті талап та қояды. АҚШ-та медициналық көмекшілерді сертификаттаумен әртүрлі ұйымдар айналысады. Мысалы, 1956 жылы Америка медициналық көмекшілер қауымдастығы (AAMA) құрылды. Сертификаттау AAMA сертификаттау кеңесімен келісім бойынша ұсынылатын CMA (AAMA) сертификаттау емтиханын тапсыру арқылы жүзеге асырылады, бұл емтиханды Ұлттық медициналық емтихан тақтасы (National Board of Medical Examiners) да өткізеді. CMA (AAMA) емтиханы жыл бойы ел бойынша компьютерлік тестілеу орталықтарында ұсынылады. CMA (AAMA) сертификаттау емтиханына тек CAAHEP немесе ABHES аккредиттеуінен өткен медициналық көмекшілер бағдарламасын сәтті аяқтаған адамдар ғана қатыса алады. CMA (AAMA) сертификаттау емтиханын сәтті аяқтағандар CMA (AAMA) куәлігін алады, ол олардың тегінен кейін жазылады. CMA (AAMA) иегерлері үздіксіз білім алу немесе қайта емтихан тапсыру арқылы әр 60 ай сайын қайта сертификатталудан өтуі керек. AMT бұл сертификаттауды 1972 жылдан бастап ұсынып келеді. AMT-нің өз конвенциялары мен комиссиялары, жарғылары, штаттық бөлімшелері, лауазым иелері, тіркеулер және қайта растау емтихандары бар. RMA атағын алу үшін студент Ұлттық сертификаттау агенттігі (NCCA) аккредиттеген оқу орнында медициналық көмекшілерді даярлау бағдарламасын аяқтауы керек немесе кемінде бес жылдық тәжірибесі болуы тиіс. Ұлттық біліктілікті тексеру орталығы (NCCT) – 1989 жылдан бері АҚШ бойынша 400 000-нан астам сертификаттау емтихандарын өткізген тәуелсіз аккредиттеу ұйымы. Оның Ұлттық сертификатталған медициналық көмекші сертификаттау бағдарламасы Ұлттық сертификаттау агенттігі (NCCA) аккредитациясын алған. Медициналық көмекшінің барлық талаптарына сай келіп, NCCT ұлттық сертификаттау емтиханын сәтті тапсырған үміткерлер NCMA (NCCT) куәлігін алады. NCCT колледждер мен университеттердегі бекітілген медициналық көмекшілер бағдарламаларынан үміткерлерді қабылдайды және тәжірибеге негізделген қосымша біліктілік жолдарын ұсынады. Сертификат алғаннан кейін NCMA (NCCT) куәлігін сақтау үшін жыл сайын 14 сағат үздіксіз білім алудан өтуі керек.