Кіріспе

Британ армиясының жаяу әскер полкі

29-шы (Ворчестершир) жаяу әскер полкі – 1694 жылы құрылған британ армиясының жаяу әскер полкі. Чилдерс реформасы аясында ол 36-шы (Херефордшир) жаяу әскер полкімен біріктіріліп, 1881 жылы Вурчестершир полкінің 1-ші батальонына айналды.

1694 жылғы қалыптасуы 18-ғасырдың аяғына дейін

Полк құрылды 16 ақпан 1694 жылы Тоғыз жылдық соғыс кезінде полковник Томас Фаррингтонның Томас Фаррингтонның жаяу әскер полкі ретінде. 1697 жылғы Рисвик шартынан кейін таратылып, 1702 жылы Испан мұрагерлік соғысы басталғанда қайта құрылды. Батыс Үндістанға жіберу жоспарланған, бірақ бұл өте қауіпті болғандықтан, Фаррингтонның наразылығы салдарынан 1704 жылы Фландриядағы Марлборо әскеріне қосылды. Бленхайм науқанына кешігіп келген полк, 1706 жылдың мамырында Рамилли шайқасында және маусымда Остендтің қоршауында шайқасты. Лорд Марк Керр 1712 жылдың қазанында Фаррингтон қайтыс болғаннан кейін полковник болды, бірақ соғыс аяқталуға жақын болғандықтан Гибралтар гарнизонының бір бөлігіне айналды. Ол содан кейін 30 жыл бойы сол жерде қалды, оның ішінде 1727-1729 жылдардағы ағылшын-испан соғысы кезінде Гибралтарды қоршауға қатысты. 1740-1748 жылдардағы Австрия мұрагерлік соғысы кезінде Британдық Солтүстік Америкада орналасқан полк, 1745 жылдың қазанында Солтүстік Америкадағы француз бекінісі Луисбургті басып алуға көмектесті. 1746 жылы Порт-ла-Жуа қазасында 27 сарбаз қаза тапты, себебі олар қарусыз болған. Осыған байланысты офицерлерге қызметтен тыс уақытта да қылыштар мен жеке қаруларын алып жүруге бұйрық берілді, нәтижесінде "Мәңгілік қылышталған" деген лақап атқа ие болды. 1748 жылғы Лейкс-ла-Шапель шарты Луисбургті Францияға қайтарғаннан кейін полк Солтүстік Америкада қалды; 1749 жылы ол Ле-Лутре соғысы кезінде Новая Шотландиядағы Галифакс қаласын құруға көмектесті. 1751 жылы маңызды ұйымдастырушылық өзгеріс болды: бұрын полктер полковниктерінің меншігі деп есептелген, бір полковниктен екіншісіне ауысқанда аттары өзгертіліп, мүмкіндігінше ертерек таратылатын. Әскери қызметтің кәсібиленуінің артуына байланысты реформалардың бір бөлігі ретінде әр полкке Армия тізіміндегі үстемдік немесе ескілігіне сәйкес нөмір берілді; полковник Перегрин Хопсонның полкі 29-шы жаяу әскер полкіне айналды. Джордж Боскавен 1752 жылы Хопсонның орнына полковник болды, ал оның інісі адмирал Эдвард Боскавен оған 1759 жылы Гваделупаға шабуыл кезінде тұтқынға алынған 10 қара нәсілді жасты сыйлады. Олар 1843 жылға дейін жалғасқан дәстүр бойынша полк барабаншылары ретінде жұмыс істеді. 14-ші жаяу әскер полкімен бірге 29-шы полк 1768 жылы Бостонға жіберілді. 1770 жылдың 5 наурызында капитан Томас Престонның қол астындағы гренадерлер ротасының мүшелері Бостон қырғынына қатысты, оның салдарынан Бостон кеден үйінің алдындағы тәртіпсіздік кезінде бес отаршыл қаза тапты. 29-шы полк кейіннен американдық революцияда алғашқы қанды суғарушылар деп аталды. Престон және басқалары кінәсіз деп танылды, ал соттан кейін полк 1771 жылы британдық Флоридаға, содан кейін 1773 жылы Англияға көшті. 1775 жылы Американдық революциялық соғыс кезінде американдықтар Квебек қаласын басып алуға тырысты; олар шегінуге мәжбүр болды, бірақ 29-шы полк 1776 жылдың маусымында Квебекке келді, қазіргі Канададағы британдық күштерді нығайтты. Жеңіл және гренадерлер роталары 1777 жылғы Саратога науқанына қосылу үшін бөлінді және 7 шілдеде Бригадир Саймон Фрейзердің басшылығымен Хаббардтон шайқасында шайқасты. Саратога шайқасында жеңілгеннен кейін бұл роталар 1777 жылдың қазанында Бургойннің қалған күштерімен бірге берілді. Қалған сегіз полк Канадада қалды, Вермонт және Нью-Йорк штатының шекараларында бірнеше шабуылдар мен шағын шайқастарда шайқасты. 1782 жылдың 31 тамызында бөлім корольдік жарлықпен 29-шы (Уорчестершир) жаяу әскер полкі болып қайта аталды, бұл барлық арнайы атауы жоқ полктерге округ атауларын беруге байланысты болды. 1783 жылы Англия-Франция соғысы аяқталғаннан кейін полк Англияға оралды; 1791 жылы оған лорд Уильям Кэткарттың көмегімен, принцесса Августа құрастырған деп есептелетін "Royal Windsor" деген полк маршы берілді. 1792 жылы Француз революциялық соғыстары басталды және 1794 жылы 29-шы полктің мүшелері "Даңқты Бірінші мамыр" деп аталатын британдық теңіз жеңісіне қатысты, HMS Brunswick және Ramillies кемелерінде теңізшілер ретінде қызмет етті. Полк шайқасқа қатысқаны үшін теңіз тәжімен марапатталды, оның барысында Brunswick француз кемесі Le Vengeur du Peuple-ді батырып, Achille кемесін жарамсыз етті. 1794 жылдың желтоқсан айының соңында 21 офицер мен 640 сарбаздан тұратын батальон, 29-шы полктің теңіз кемелеріне бөлінбегендерінен құрылды, Кариб теңізіндегі Гренада аралына Мария әскер кемесімен аттанды, онда наразылық алдағы айларда Федон көтерілісі немесе Бриганд соғысы деп аталатын көтеріліске әкеледі. 1796 жылдың шілдесінде Англияға оралғанда батальон шайқастағы жарақаттар мен аурулар салдарынан 5 офицер мен 87 сарбаздан тұрды. Кейін 1799 жылдың қазанында Голландияға англо-орыс шапқыншылығы кезінде Алкмарда дәстүрлі рөлде соғысты.

XIX ғасыр

1808 жылы 29-шы полк Веллингтон армиясына қосылды және 1807-1814 жылдар аралығындағы Пиреней соғысына (Испания және Португалия) қатысты. 17 тамызда Ролиса шайқасында француз бекінісіне шабуыл жасап, ауыр шығынға ұшырады, ол ұзақ қорғаныстан кейін ғана басып алынды; төрт күннен кейін Вимейрода Брениер бригадасының шабуылын тойтарды, бұл екі басқа британдық батальонға алдымен қайта жиналуға, содан кейін шабуылды кері қайтаруға мүмкіндік берді. Мамыр айындағы Грижо шайқасынан кейін шілдеде Талавера шайқасына қатысты; 27-сі күні тағы екі батальонмен бірге Cerro de Medellin төбесіндегі француз позицияларына шабуыл жасады. Кешке дейін басып алынып, француз шабуылдары мен артиллериялық оқ жауындарына қарамастан, келесі күні де ұсталып тұрды; француз полктерін шайқас алаңынан ығыстырған штыкпен шабуыл жасау кезінде екі француз туы қолға түсті. 1811 жылғы 16 мамырдағы Альбуэра шайқасында ауыр зардап шекті, оның ішінде полк туын сақтап қалу үшін қаза тапқан Эдвард Фурнас және Ричард Вэнс болды. Осыдан кейін Англияға қайта оралып, жаңа сарбаздар жинады. 1814 жылы 29-шы полк 1812 жылғы соғыс кезінде Жаңа Шотландияға оралды, бірақ ешқандай әрекетке қатыспады; 1815 жылы Наполеонға қарсы жүз күндік науқанда күш көрсету үшін Еуропаға қайта шақырылды, бірақ Ватерлоо шайқасынан кейін ғана келді. 1842 жылы Бенгалияға ауыстырылып, Бірінші ағылшын-сик соғысы кезінде 1845 жылғы желтоқсанда Фирозшах шайқасына және 1846 жылғы 10 ақпанда Собраон шайқасына қатысты. Собраонда екі батальондық үнді сепоилері екі рет сәтсіз шабуыл жасады, ал үшінші шабуылда жеңіске жетті: полк командирі, подполковник Чарльз Тейлор шабуылда қаза тапты. Сондай-ақ, 1849 жылғы ақпандағы екінші ағылшын-сик соғысы кезінде Гужрат шайқасына қатысты. Полктің үлкен жасағы Үндістан көтерілісі кезінде Кабул мен Бангладеш арасындағы Үлкен Көлік жолын ашық ұстауға көмектесті.

Құрастырулар

1873 жылы графтықтарға негізделген аймақтық жинаудың практикалық жүйесі құрылды. Херефордшир және Вурчестершир графтықтарынан тұратын 29-шы кіші аудан құрылды, штаб-пәтері Вурчестер қаласынан үш миль қашықтықтағы Нортон казармасында орналасқан. Казарма 36-шы (Херефордшир) жаяу әскер полкімен және екі графтықтың ополченнясымен бірге полк үшін жинақ пунктіне айналды. 1881 жылдың 1 шілдесінде Чилдерс реформасы күшіне енді және полк Ворстершир полкінің 1-ші батальонына, ал 36-шы полк 2-ші батальонға айналды.

"Жартер жұлдызы" белгісі

Полктің және кейін Ворчестершир полкінің полк белгісі полкке Колдстрим гвардиясының ықпалын көрсетеді. Колдстрим гвардиясы мен 29-шы полк – Гартер орденінің созылған жұлдызы мен лентасын полк белгісі ретінде бейнелейтін екі ғана полк. Оның ұраны "Honi Soit Qui Mal Y Pense" – "Жаман ойлайтын болса, ұят болсын" деп аударылады, бұл полкке "Сызықтың гвардиясы" деген үшінші атауын сыйлады.