Кіріспе

1993 жылы Роберт Л. Форвардтың романы

"Камелот 30K" – Америка Құрама Штаттарының физигі Роберт Л. Форвард жазған қатты ғылыми фантастика романы. Ол 1993 жылы Tor Books баспасынан жарық көрді. Романның негізгі тақырыбы – қоршаған орта температурасы 30 К немесе -240 °C болатын мұзды әлемде мекендейтін, дамыған өркениетке ие шетелдік өмір формаларымен адамзаттың байланысы және өзара әрекеттесуі. "Камелот 30K" романында Форвард осы жаратылыстардың ерекше биологиясы мен анатомиясын түсіндіру үшін экзотикалық төмен температуралық химияны пайдаланады.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

2009 жылы адамдар алғашқы сыртқы әлем тұрғындарымен байланыс жасайды. Сигнал Нептуннан, тіпті Плутоннан да әрі, 1999 ZX аспан денесінен келеді – ол комета мен планета арасындағы, Күннен 35 АЕ қашықтықтағы Койпер белдеуінде орналасқан дене. Жиырма жыл өткен соң ғалымдардың тобы Оорт бұлтындағы, Күн жүйесінің шеткеріне орналасқан, мұзбен қапталған шағын планетоидқа сапар шегеді. Бұл суық, қараңғы планетоид керемет әлем екені шығады. Онда жұқа ғарыштық сутек қабаты ғана бар, ол дерлік вакуум, ал орташа температура 30 К (-243 °C, -406 °F) шамасында. Бұл температурада тек сутек, гелий және неон газ күйінде сақталады, ал қалған барлығы қатты күйде болады. Дегенмен, мұзды, тоңған осы әлемде тіршілік табылады: шамамен бірнеше сантиметрлік керактарлар "әсем киім киген, бір көзді үлкен шаян тәрізді". Керактарлар кішкентай болғанына қарамастан, өз планетоидтарында шағын қалалар салып, "Мұз" деп атаған күрделі қоғамды құрған. Олардың мәдениеті бай және Англияның Артур патша дәуіріндегі мәдениетке ұқсас. Адамдармен алғашқы байланыс Керак қаласының әйгілі сиқыршысы Мерлин арқылы жүзеге асады. Адамдардың дене бітімі керактарларға қарағанда үлкен және ыстық болғандықтан, олар тікелей байланысқа жарамсыз. Сондықтан олар Мерлинмен және басқа керактармен байланысу үшін "телеботтар" құрастырады. Мерлин адамдармен әңгімелесуді ұнатады, соның нәтижесінде адамдар мен керактарлар бір-бірінің әлемі мен мәдениеті туралы көп нәрсе біледі. Адамдар Мерлинге ғылым мен технологияны үйретеді, бұл керактарлардың дамуына көмектеседі деп үміттенеді. Адам ғалымдары керактарлардың энергия көзін анықтайды: олар іштен уран бөліп шығарады және оның ыдырауын борға бай қабықша арқылы баяулатады, бұл оларға ішкі жылу береді. Керак өлгенде оның уран түйіршігі колонияның патшайымына жиналады. Ғалымдар керактарлардың өмір циклының трагикалық соңына Мерлинге көмектесу үшін тым кеш байқалады: колония жеткілікті мөлшерде уран жинағанда, патшайым инстинктивті түрде оны ядролық жарылыс тудыратын етіп орналастырады, бұл керактарлардың спораларын Койпер белдеуіндегі басқа денелерге таратып, жаңа отарлар құруға мүмкіндік береді. Керактар отарлары жарылғандықтан, ешбір тірі керак олардың тағдырынан хабарсыз. Кітап Мерлиннің басқа колонияларды кеңейіп бара жатқан уран қорының салдары туралы ескерту үшін саяхатқа шығуымен аяқталады.

1999 ж. ZX атауы

Форвард кішкентай планетасына есім қоюда қателік жіберіп, мүмкін емес атау берді. Кішкентай планеталардың алдын ала берілетін белгілемелері көрсеткендей, "1999 ZX" форматындағы есім болуы мүмкін емес.