Кіріспе

Рут Марта Шэди Солис (29 желтоқсан 1946 жылы Перудің Кальяо қаласында туған) – перулік антрополог және археолог. Ол Карал археологиялық жобасын құрған және оның директоры болып табылады.

Мансап

Өзінің еңбек жолы барысында ол Перудің жағалауы, таулы жерлері мен жаңбырлы ормандарында археологиялық зерттеулердің көптеген әртүрлі жобаларына жетекшілік етті, күрделі әлеуметтік-саяси ұйымдардың дамуын зерттеуге ерекше назар аударды. Ол Перудің Ұлттық археология және антропология мұражайының директоры, сондай-ақ Сан-Маркос ұлттық университетінің археология және антропология мұражайының директоры болды. 1994 жылдан бастап Карал қазбаларын зерттеумен айналысып, Американың ең алғашқы мәдениеті – Норте Чиконы ашқандығы үшін танылды. Шейди осы мәдениетті Каралдың құрметіне атады, ал «Норте Чико» термині ағылшын тілінде қабылданды. 2001 жылы Шейди және тағы басқалар Перудің Супе аңғарындағы Каралдан радиокөміртектік сынамалардың нәтижелерін жариялады, олар монументалды құрылыстар, қалалық елді мекендер және суару шаруашылығы Америкада қазіргі уақыттан 4090 жыл бұрын (калибрленген 2627 ж.б.э.) – 3640 жыл бұрын (калибрленген 1977 ж.б.э.) басталғанын көрсетті. Карал Тынық мұхитының жағалауынан ішкі аймақта орналасқан және монументалды, тұрғын және тұрғын емес архитектураны қамтитын ауданға ие. Карал – Супе аңғарындағы 18 ірі керамикаға дейінгі ескерткіштердің бірі. Шейди ICOMOS ПЕРУ президенті, Сан-Маркос университетінің әлеуметтік ғылымдар факультетінің археология магистрі бағдарламасының бас профессоры және координаторы, сондай-ақ Карал Супе/INC арнайы археологиялық жобасының директоры қызметін атқарады.

Марапаттар

Шади 2020 жылдың 23 қарашасында жарияланған BBC-нің «100 әйел» тізіміне кірді.