Мәдени аудандар – өнер галереялары, театрлар, концерт алаңдары шоғырланған қалалық аймақтар. Мемлекеттік саясаттың ықпалымен дамиды, экономикаға да пайдасы бар.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Өнер ауданы немесе мәдени аудан – әдетте қала орталығының шетінде орналасқан, өнер галереялары, театрлар, өнер кинотеатрлары, музыкалық алаңдар, қойылымдарға арналған қоғамдық алаңдар сияқты мәдени тұтыну орындарының "критикалық массасын" құруға бағытталған қалалық аймақ. Мұндай аймақтар көбінесе мемлекеттік саясат пен жоспарлау арқылы дамытылады, бірақ кейде өздігінен де пайда болады. Олар кафелер, баспаханалар, сән дүкендері, мейрамханалар және түрлі "жасырын қызметтер" (көптеген мәдени шаралар туралы жарнамаларда кездесетіндей) сияқты байланысты қызмет көрсету саласымен тығыз байланысты. Жақын маңдағы ескі көшелерде суретшілердің шеберханалары да орналасуы мүмкін. Бірақ Ричард Флориданың зерттеулері көрсеткендей, мәдени өндіріс орындары мәдени тұтыну орындарынан бірнеше шақырым қашықта орналасқандары тиімді, әсіресе кейбір толерантты қалаларда және алкогольге негізделген түнгі өмір агрессивті және қоғамға зиян келтіретін мінез-құлыққа әкелмейтін елдерде. Ұлыбританияда мұндай аймақтарды "Мәдени квартал" немесе "Өнер кварталы" деп те атайды.
An arts district or cultural district is a demarcated urban area, usually on the periphery of a city centre, intended to create a 'critical mass' of places of cultural consumption such as art galleries, theatres, art cinemas, music venues, and public squares for performances. Such an area is usually encouraged by public policy making and planning, but sometimes occurs spontaneously. It is associated with allied service industry jobs like cafes, printers, fashion outlets, restaurants, and a variety of 'discreet services' (see the back page small ads of almost any cultural events listings magazine). There may also be some artists' studios located in nearby back streets. But, as Richard Florida has found from his research, cultural production facilities are often better sited some miles away from cultural consumption facilities except in some very tolerant cities and in countries where a boisterous alcohol based nightlife scene does not lead to aggressive and anti social behaviour. In the UK the term sometimes used is "Cultural quarter" or "Arts quarter".
Штайнер мен Батлер бойынша
Штайнер мен Батлер АҚШ-та жиі кездесетін өнер аудандарының бес түрін сипаттайды. Мәдени орталықтар көбінесе 1930 жылға дейін қалаларда құрылған ең ежелгі өнер аудандары болып табылады. Бұл аудандар белгілі бір қоғамның немесе ұлттың санасына сіңген, танымал өнер ошақтары. Ірі мәдени мекемелер – үлкен концерт залдары, театрлар, кітапханалар немесе мұражайлар сияқты өнер ауданы үшін тірек болып табылатын ірі ұйымдар. Өнер мен ойын-сауық орталықтары негізінен шағын театрлар, жеке галереялар, мейрамханалар және басқа да ойын-сауық орындары сияқты кішкентай, танымал орындарға баса назар аударады, олар көбінесе ірі, белгілі аудандарға қарағанда богемдік сезім береді. Қала орталықтарындағы өнер аудандары Кейде өнер аудандары бүкіл қала орталығын қамтиды, әсіресе туризм мен қала орталығында серуендеуге қолайлы жағдай жасау басты назарда болғанда. Мәдени өндіріс аудандары Мәдени өндіріс аудандары арнайы студиялар, өнер орталықтары және медиа мекемелері сияқты өндірістік кеңістіктермен сипатталады. Бұл аймақтар көбінесе суретшілер үшін қолжетімді студиялық тұрғын үйлермен байланысты және ауданның мәдени өмірін басымдыққа қояды.
Steiner and Butler outline five types of arts districts commonly found in the United States. Cultural compounds tend to be the oldest art districts often established in cities before the 1930s. These tend to be well known art districts engrained into the mentality and culture of a community or nation. Major Cultural Institutions large institutions that serve as anchors for an arts district such as large concert halls, playhouses, libraries, or museums. Arts and entertainment centers focus primarily on smaller, popular attractions such as small theaters, private galleries, restaurants, and other entertainment that often has a more bohemian feel than larger more established districts. Downtown Arts Districts occasionally art districts encompass an entire downtown and especially when tourism and walk ability is the focus of downtown. Cultural Production Districts cultural production districts are characterized by production spaces such as specialized studios, arts centers, and media facilities. These areas are often tied to affordable studio housing for artists and prioritize the cultural life of the neighborhood.
Мәдени аудандар теориясы
Мәдени аудан құру өнер мен жергілікті қауымдастық арасындағы ынтымақтастықты білдіреді. Жергілікті билік мәдени аудандарды қалалық ядроның «қоңыр далаларын» қайта жандандыру жолы ретінде қарастыруы мүмкін: бизнесті және тұрғындарды қаладан кетуге итермелейтін тасталған ғимараттардың аймақтары. Мәдени аудандардың даму теориясы оларды жергілікті жүйелерді дамытудың моделі ретінде қарастырады, онда «аудан» термині қалалық аумақтан асып түсетін кеңістікті білдіреді. Қалалық немесе аймақтық деңгейде мәдени ауданның күрделілігі, қалалық деңгейге қарағанда, оның себебі – көптеген қатысушылардың өзара байланысының күшті болуында. Мәдени аудандарды күрделі бейімделу жүйелері ретінде қарастыру тереңірек түсінуге көмектеседі. Ұйымдар классикалық түрде белгілі бір тәртіп пен детерминизмді көрсететін, құрылымдық формасы бар, мақсатқа бағытталған ұйымдар ретінде қарастырылады. Дегенмен, талдау мен жобалауға сызықтық, жоғарыдан төменге қарай жасалатын тәсіл, өзара тәуелділіктердің күрделі желісімен сипатталатын ұйымдық ортада көптеген шектеулерге ие. Шындығында, мәдени аудандардың әртүрлі түсініктемелерінде өзін-өзі ұйымдастыру және түрлену әртүрлі деңгейде қарастырылады (мысалы, Лаззеретти, 2003; Le Blanc, 2010; Sacco et al., 2013; Stern & Seifert, 2007). Көптеген авторлар аудандастырудың негізінен спонтанды түрде жүзеге асатынын және оның қалыптасу жағдайларын жоғарыдан құру емес, анықтап, қолдау көрсетуге болатынын айтады. Егер мәдени ауданды күрделі бейімделу жүйесі ретінде қабылдаса, жобалау процесі икемдірек, динамикалық және дамуға қабілетті болып көрінеді. Күрделілік теориясы және күрделі бейімделу жүйелері қала сыртындағы мәдени аудандарды талдау мен жобалауға сызықтық, жоғарыдан төменге қарай емес, толыққанды және төменнен жоғарыға қарай көзқарас ұсынуы керек. Бұл болжам жасау немесе жоспарлау әрекеттерін тоқтатуды білдірмейді. Сапалық талдау, шамамен бағалау немесе агенттік модельдеу болашақ зерттеулер, саясат қалыптастыру және басқару салалары үшін пайдалы алаң болуы мүмкін.
The creation of a cultural district implies collaboration between the arts and the local community. Cultural districts may be seen by local authorities as a way to revitalize the “brownfields” of the urban core: areas of abandoned buildings that encourage businesses and residents to leave the cities. The developing theory of cultural districts increasingly conceives them as development models for local systems, where the term ‘district’ refers to supra urban area. At supra urban or regional level the complexity of a cultural district is even more marked than at urban level, due to potential interdependencies among a greater multitude of actors. A useful approach towards a deeper understanding can be to conceive cultural districts as complex adaptive systems. Organizations are classically seen as purpose driven entities with a structural form, exhibiting a certain degree of order and determinism. Such a linear top down approach to analysis and design, however, exhibits many limitations when used for organizational settings characterized by a complex web of interdependencies. Indeed, different conceptions of cultural districts include self organization and emergence in different degrees (e. g. Lazzeretti, 2003; Le Blanc, 2010; Sacco et al., 2013; Stern & Seifert, 2007). Many authors argue that districtualization is essentially spontaneous and that the conditions for formation can be recognized and sustained, not created from the top. If the conception of a cultural district as a complex adaptive system were accepted, the design process would be conceived as something more flexible, dynamic and in evolution. Complexity theory and complex adaptive systems should move understanding of supra urban cultural districts towards a more holistic and bottom up approach rather than a linear top down approach to analysis and design. This does not suggest inhibiting any attempt at prediction or planning. The use of qualitative analysis and rough estimations or agent based modelling can represent a fertile ground for both future research, policy making and managerial implications.