Кіріспе

Леймгрюбер-Батчо индол синтезі – о-нитротолуендерден индолдарды шығаратын органикалық реакциялар тізбегі. Бірінші қадам – N,N-диметилформамид диметил ацеталы мен пирролидинді қолданып энамин-2 құрау. Көзге көрінетін индол-3 екінші қадамда редуктивті циклдеу арқылы түзіледі. Жоғарыда көрсетілген схемада редуктивті циклдеу Рэйни никелі және гидразинмен жүзеге асырылады. Көміртегіндегі палладий және сутек, қалайы(II) хлориді, натрий гидросульфиті немесе сірке қышқылындағы темір де тиімді тотығуға қарсы агенттер болып табылады.

Реакция механизмі

Алғашқы энамин түзілу кезінде диметиламин (газ) диметилформамид диметилацеталынан пиролидинмен ығыстырылып, одан реактивті зат алынады. Нитротолуендегі метил тобының шамалы қышқыл сутектері негіздік жағдайларда депротондалуы мүмкін, нәтижесінде пайда болған карбанион метанолдың жоғалуымен көрсетілген энаминді түзу үшін шабуыл жасайды. Тізбекті пиролидинсіз, N,N-диметилэнамин арқылы да орындауға болады, бірақ кейбір жағдайларда реакция уақыты айтарлықтай ұзаруы мүмкін. Екінші кезеңде нитро тобы сутек пен Рэйни никель катализаторын қолдану арқылы NH2-ге дейін тотықсыздандырылады, содан кейін циклдендіру және пиролидиннің жойылуы жүзеге асырылады. Сутек көбінесе гидразин гидратының никельдің қатысуымен H2 және N2-ге спонтанды ыдырауы арқылы реакция ортасында (in situ) түзіледі. Бұл реакция – кез келген процедуралар негізгі ғылыми әдебиетте жарияланбастан бұрын өнеркәсіпте кеңінен қолданылған реакцияның жақсы мысалы. Көптеген индолдар фармакологиялық белсенділікке ие, сондықтан фармацевтикалық өнеркәсіп үшін жақсы индол синтезі маңызды. Бұл процесс Фишер индол синтезіне танымал балама болып табылады, себебі көптеген бастапқы орто нитротолуендер коммерциялық түрде қол жетімді немесе оңай синтезделеді. Сонымен қатар, реакциялар жұмсақ жағдайларда жоғары химиялық шығыммен жүзеге асырылады. Аралық энаминдер электрондық жағынан «итеру-тарту» олефиндерімен байланысты, оларда электронды қабылдайтын нитро тобы электрон беретін топқа конъюгацияланған. Кеңейтілген конъюгацияның арқасында бұл қосылыстар әдетте қарқынды қызыл түске ие.

Динитростиренді редукциялық циклдендіру

Динитростирендердің (2) редуктивті циклдеуі, басқа, көбірек қолданылатын әдістер сәтсіз аяқталған жағдайларда тиімді екенін көрсетті. Жоғарыда тізілген стандартты тотығудан тазалау әдістерінің көпшілігі осы реакцияда табысқа жетеді.