Кіріспе

Бандарбан (, Chakma: 𑄝𑄚𑄴𑄘𑄧𑄢𑄴𑄝𑄚𑄴) – Бангладештің Оңтүстік-Шығысындағы аудан, Читтагонг облысының құрамына кіреді. Бұл Бангладештің үш таулы ауданының бірі және Читтагонг таулы аймағының бөлігі, қалғандары – Рангамати және Хаграчхари аудандары. Бандарбан ауданы (4,479 км²) – елдегі ең шалғай және ең сирек қоныстанған аудан (халық саны 388 000). Бандарбанда әскерлік гарнизон орналасқан.

Демография

Бангладештің 2022 жылғы халық санауына сәйкес, Бандарбан ауданында 106 167 үй шаруашылығы және 481 109 адам тұрады, олардың 40,4% қалалық жерлерде өмір сүреді. Халық тығыздығы шаршы километрге 107 адамды құрайды. 7 жастан асқандар арасындағы сауаттылық деңгейі 63,4% болды, ал ұлттық орташа көрсеткіш 74,7% құрады. 2011 жылғы халық санауы мәліметтері бойынша, ауданда 215 934 бенгал және 142 401 (36,67%) жергілікті тұрғын бар. Бенгалдардан басқа, ауданда он бестен астам этникалық азшылықтар өкілдік табады, олардың ішінде: Марма, олар Аракан немесе Рахин ұрпақтары, сондай-ақ Маг деп те белгілі, Мру (Мро немесе Муронг деп те аталады), Баум, Хянг, Трипура (Типра немесе Типпера деп те аталады), Лушей (Лушай деп те аталады), Хуми, Чак, Куки, Чакма және Танчангья (Тенченгья деп те жазылады). Мру, сонымен қатар Муронг деп те аталады, музыкасы мен биімен әйгілі. Көптеген Мру Бангладештегі ең жас дінге – Крама (немесе Црама) дініне көшкен, бұл дін олардың көптеген ежелгі салтын тыйым салады. Олар Бандарбанның түпкі тұрғындары деп саналады.

Туризм

Индия-Мьянма Сабрум-Кокс-Базар теміржол желісі Сабрум, Харгачари, Рангамати, Бандарбан, Саткания, Кокс-Базарды байланыстыруды және Бандарбанды Үндістанның Туйпанг қаласына жалғайтын тағы бір теміржол желісін салу ұсынылып отыр. Бандарбан автобуспен Дакадан сегіз сағат, Читтагонгтан екі сағат және Кокс-Базардан үш сағаттық қашықтықта орналасқан. Рангаматиден алты сағаттық автобуспен де баруға болады. Балагатада, қаладан 4 шақырым жерде орналасқан Будда Дхату Джади – Бангладештің будда ғибадатханасы. Бұл жерге жыл сайын көптеген туристер келеді. Бұл Тхеравада буддалық ғибадатханасы Оңтүстік-Шығыс Азия стилінде толығымен салынған және Бангладештегі Будданың екінші ең үлкен мүсінін қамтиды. Миланчаридегі Шоило Пропат сарқырамасы да туристерге ұнайтын тағы бір орын. Қала ішіндегі жергілікті тілде "кянг" деп аталатын көптеген будда ғибадатханалары мен "бихарлар" бар, олардың ішінде Жадипарадағы Раджвихар (патшалық вихар) және Ужанипара Бихары ерекше атақты. Чимбук маңындағы Баум ауылдары мен одан сәл алыс Мру ауылдары да қаладан бір күндік сапармен баруға болады. Прантик көлі, Джибаннагар және Кьячлонг көлі де қызықты орындар. Шангу өзенінде қайықпен саяхаттау – туристер үшін басты тартымдылықтардың бірі. 2015 жылдың 7 қаңтарынан бастап Ішкі істер министрлігі Читтагонг төбелік аудандарына – Рангамати, Хаграчхари және Бандарбанға келетін шетелдіктер үшін "тегін билеттер" беруді тоқтатты. Осының салдарынан, шетелдіктер жоспарланған сапарына бір ай бұрын Ішкі істер министрлігіне өтініш беруі керек.