Кіріспе
XV ғасырдағы Румыниядағы қамал – Корвин қамалы, сондай-ақ Хуньяди қамалы немесе Хунедоара қамалы (румын тілінде: Castelul Huniazilor немесе Castelul Corvinilor; венгр тілінде: Vajdahunyadi vár) – Румынияның Хунедоара қаласында орналасқан готикалық және Ренессанс стиліндегі қамал. Ол Еуропадағы ең ірі қамалдардың бірі саналады және Румынияның жеті кереметінің бірі болып табылады.
Corvin Castle, also known as Hunyadi Castle or Hunedoara Castle (Romanian: Castelul Huniazilor or Castelul Corvinilor; Hungarian: Vajdahunyadi vár), is a Gothic Renaissance castle in Hunedoara, Romania. It is considered one of the largest castles in Europe and is featured as one of the Seven Wonders of Romania.
Тарих
Корвин қамалы 1446 жылы Трансильвания воеводасы Джон Хуняди (Хуняди Янош, Янку немесе Иоан де Хунедоара) бұйрығымен құрылыс басталғанда, ол Венгрияның Карл I салған бұрынғы бекіністі өзгертуді қалады. Бұл қамал 1409 жылы Венгрия және Хорватия патшасы Люксембургтің Сигизмунды Джон Хунядидің әкесі Воикуға (Вайк) сыйлық ретінде берген. Сондай-ақ 1446 жылы Джон Хуняди диетада регент-губернатор болып сайланды. Қамалда үш үлкен аймақ бар: рыцарь залы, диета залы және дөңгелек баспалдақ. Залдар төртбұрышты пішіндес және мәрмәрмен әсемделген. Диета залы салтанатты шаралар мен ресми қабылдаулар үшін, ал рыцарь залы той-кештер үшін пайдаланылды. 1456 жылы Джон Хуняди қайтыс болды және қамал құрылысы тоқтап қалды. 1458 жылдан бастап қамалдың Матия қанатын салу үшін жаңа тапсырыстар берілді. 1480 жылы қамал құрылысы толығымен тоқтатылды және ол Шығыс Еуропадағы ең ірі және әсерлі ғимараттардың бірі деп танылды. 16 ғасырда қамалға ешқандай жақсартулар енгізілмеді, бірақ 17 ғасырда эстетикалық және әскери мақсаттар үшін жаңа қосымшалар салынды. Эстетикалық тұрғыдан алғанда, жаңа сарай қалаға қарап тұрғызылды. Екі қабатты ғимаратта тұрғын бөлмелер мен кең қонақжай орналасқан. Әскери мақсаттар үшін екі жаңа мұнара салынды: Ақ мұнара және Артиллерия мұнарасы. Сонымен қатар, әкімшілік және қойма үшін сыртқы аула құрылды. Қазіргі қамал – апатты өртен кейін және ондаған жылдар бойы назарсыздан қалғаннан кейін жүзеге асырылған, қиялға толы қайта жаңарту науқанының нәтижесі. Кейбір адамдар қазіргі заманғы "архитекторлар үлкен готикалық қамалдың қалай болуы керек екені туралы өз арманды түсініктерін жобалаған" деп санайды. 2021 жылы Корвин қамалына шамамен 276 000 турист келді.
Құрылымы
Ренессанс-готика стилінде салынған және кішкентай Злашти өзенінің үстіндегі жартаста, бұрынғы бекініс орнында бой көтерген қамал, биік мұнаралары, бастиондары, ішкі ауласы, алуан түрлі шатырлары, көптеген терезелері мен тас мүсіндермен әсемделген балкондары бар зор әрі әсерлі құрылыс. Қамалдың нығайтылған қорғанысы үшін қос қабырғасы бар, оған тігізбес төртбұрышты және дөңгелек мұнаралар қоса жасалған, бұл сол кезеңдегі Трансильвания сәулетіндегі жаңашылдық. Кейбір мұнаралар (Капистрано мұнарасы, Тасталган мұнара және Дабылшылар мұнарасы) түрме ретінде пайдаланылған. Бузуган мұнарасы (мақа жаратылысымен аталған) тек қорғаныс мақсатында салынды және сырты геометриялық өрнектермен безендірілді. Төртбұрышты мұнараларда ірі қару-жарақтарды орналастыруға арналған үлкен тесіктер бар. Джон Хунядидің ең маңызды иеліктерінің бірі болғандықтан, қамал оның билігі тұсында өзгертілді. Ол стратегиялық маңызы бар нүкте ғана емес, сонымен қатар сәнді үйге айналды. Уақыт өте келе, қамалдың иелері оның сыртқы келбетін өзгертіп, мұнаралар, залдар мен қонақ бөлмелерін қосты. Галерея және соңғы қорғаныс мұнарасы ("Небойша" деп аталады, серб-хорват тілінде "Қорқудың қажеті жоқ" деген мағынаны білдіреді), Джон Хуняди заманынан бері өзгеріссіз сақталған, сондай-ақ Капистрано мұнарасы (1456 жылғы Белград шайқасынан шыққан қасиетті францискан монах атымен аталған) – құрылыстың ең маңызды бөліктері. Ғимараттың басқа да маңызды бөліктері – рыцарьдар залы (үлкен қабылдау залы), Клуб мұнарасы, азық-түлік сақтауға арналған Ақ бастион және қабырғаларында медальондар (Валахия билеушілері Матей Басараб пен Василе Лупудың портреттері бар) салынған Диета залы. Қамалдың "Мантия" деп аталатын қанатында Джон Хуняди ұрпақтарының атын шығарған қарға туралы аңызды бейнелейтін суретті көруге болады. Содан кейін Корвин келді.
Мұра
Туристерге бұл жерде Валахияның ханзадасы Влад Импалер, Венгрияның әскери басшысы және корольдің кәмелетке толмаған кезінде регент болған Джон Хуняди тұтқындаған жер екендігі айтылады. Кейіннен Влад III Джон Хунядимен саяси одаққа кірді, бірақ соңғысы әкесі Влад II Дракулды өлтіруге жауапты болды. Осы байланыстардың нәтижесінде, Хунэдоара қамалы кейде Брам Стокердің 1897 жылғы «Дракула» романындағы Дракула қамалының шабыт көзі ретінде еске алынады. Шын мәнінде, Стокер Владтың Хунядимен одақтастығы туралы да, Хунядидің қамалы туралы да білмеген. Керісінше, Стокердің жеке қолымен жазған зерттеу жазбалары, романшының Дракула қамалын Трансильванияның Молдавиямен бұрынғы шекарасына жақын Калимани тауларының биік орнында орналасқан деп ойлағанын көрсетеді. Қамал ауласында, 15 ғасырлық шіркеудің жанында құдық бар. Аңыз бойынша, бұл құдық 3 түрік тұтқынымен қазылған, егер олар суға жетсе, оларға бостандық уәде етілген. 15 жылдан кейін олар құдықты аяқтады, бірақ оларды ұстағандар уәделерін орындамады. Айтуынша, құдықтың қабырғасындағы жазу «Сенде су бар, бірақ жан жоқ» дегенді білдіреді. Дегенмен, мамандар жазуды «Бұл жазудың авторы – Хасан, ол шіркеу маңындағы қамалдың соғурлардың құлы ретінде өмір сүреді» деп аударған. 19 ғасырдың соңында салынған қамалдың көшірмесін Венгрияның Будапешт қаласында табуға болады. 2015 жылғы «Синг Из Блинг» фильмінің соңғы экшн-көрінісі, Ақсай Кумардың басты рөлде ойнауымен, осы қамал аумағында түсірілді. 2018 жылы қамал «The Nun» қорқынышты фильмінде «Cârța Monastery» ретінде пайдаланылды.