Фелип Педрелл: Каталондық композитор және музыка зерттеушісі

Кіріспе

Каталон композиторы және музыканты Фелип Педрелл Сабате (испанша: Felipe) (19 ақпан 1841 – 19 тамыз 1922) – каталон композиторы, гитарист және музыка зерттеушісі.

Өмір

Педрелл Тортосада (Каталония) дүниеге келді және 9 жасынан бастап Тортоса соборында бала сопрано ретінде ән шырқады, онда ол музыкалық білімінің көп бөлігін собордың капеллмейстері Жоан Нин и Серрадан (1804–1867) алды. 1867 жылдың 29 қыркүйегінде Кармен Домингоға үйленді, олардың бір қызы болды, оның есімі де Кармен еді. 1873 жылы Барселонаға барып, ол сарсуэла труппасын бірге басқарды және Хосе Брокадан гитара сабақтарын алды. Гитарашы ретінде ол Франсиско Тарреганың күшті ықпалына ілікті және бірнеше шығармаларын оған арнады («Импромпту», «Флориада»). Осы кезде ол 100-ден астам композиция жазған, олардың көпшілігі фортепианоға арналған салондық музыка, сондай-ақ әндер мен «L'último Abenzeraggio» сияқты сахналық туындылар (бірінші нұсқасы: 1868), ол 1874 жылы Лицео театрында қойылды. 1876 мен 1880 жылдар аралығында Педрелл негізінен Италия мен Францияда өмір сүрді: Римде ол музыкатануға қызығушылық танытты, ал Парижде композициямен айналысып, Виктор Гюго сөздеріне «Orientales» ән циклын және «Excelsior» (1880) симфониялық поэмасын жазды. 1880 жылдың ақпанында ол Барселонаға музыка мұғалімі және композитор ретінде қоныстанды, онда ол Исаак Альбенис пен Энрике Гранадоспен танысты, олар оның алғашқы шәкірттері болды. Басқа да белгілі шәкірттеріне Роза Гарсия Аскот, Мануэль де Фалла және Жоан Ламоте де Гриньон кірді. 1889 жылы «L'último Abenzeraggio» операсы қайта қойылғаннан кейін, Педрелл «escuela nacional de música» (ұлттық музыка мектебі) құруды ойлады, ол испандық дәстүрлі музыка элементтерін сол заманғы классикалық өнер музыкасымен үйлестіруді көздеді. Алғашқы нәтижесі – «Els Pirineus» операсы (1891) болды, ол «Por nuestra música» (Біздің музыкамызға; 1891) басылымымен теориялық тұрғыда түсіндірілді, бұл оның замандастарына испан фольклоры туралы көптеген композиторлар мен гитарашыларды хабардар етті. Оның ықпалы Роберто Герхардтың Pedrell-ден алынған сегіз халық әнінде («Cancionero de Pedrell») және Мануэль де Фалланың «Pedrelliana» шығармасында көрінді – оның төрт «Homenajes» («салық») туындысының соңғысы (1939). 1891 мен 1904 жылдар аралығында Педрелл Мадридте тұрды, онда ол 1895 жылы Real Academia de Bellas Artes de San Fernando мүшесі болды және Real Conservatorio-да музыкалық эстетика мен музыка тарихынан профессор болды. 1894 жылы Испанияның Ренессанс және барокко дәуіріндегі шіркеу музыкасының редакцияланған ноталарының жинағы – «Hispaniae schola musica sacra» атты алғашқы томы жарық көрді. Музыкатанушы ретінде Педрелл көбінесе ерте музыка саласында жұмыс істеді және Викторияның операсы omnia-сын және Жоан Брудьедің реквиемін редакциялады. Бұл және басқа да жазбалары Испанияның ерте музыкасына қызығушылықты арттырды. 1904 жылы Барселонаға оралғанда, оның «Els Pirineus» операсы, ақыры қойылды. 1912 жылы қызы қайтыс болғаннан кейін, Педрелл қоғамдық өмірден толыққанды қанағаттанды. Оның соңғы шәкірттері, музыкатанушы Хигинио Англес және композитор Роберто Герхард, Педреллге соңғы басылымдары мен композицияларында көмектесті. Барселонада қайтыс болып, Сант-Герваси зиратында жерленді. Композитор Карлос Педрелл (1878–1941) – оның жүрегі туысы. Фелип Педреллдің жеке құжаттары Каталония кітапханасында сақталады. Оның негізгі тікелей шәкірттері Исаак Альбенис, Энрике Гранадос, Кристофор Талтабулл, Педро Бланко, Хоакин Турина және Мануэль де Фалла.

Pedrell was born in Tortosa (Catalonia), and sang as a boy soprano at Tortosa Cathedral from age 9, where he also received most of his musical education from its chapel master Joan Nin i Serra (1804–1867). On 29 September 1867 he married Carmen Domingo, with whom he had one daughter, also named Carmen. In 1873 he went to Barcelona where he co directed a zarzuela troupe and studied the guitar with José Brocá. As a guitarist, he became deeply influenced by Francisco Tárrega and dedicated several of his compositions to him (Impromptu, Floriada). By this time he had already written over 100 compositions, most of which salon music for piano, some songs, and works for the stage such as the opera L'último Abenzeraggio (first version: 1868), which was performed at the Teatro del Liceo in 1874. Between 1876 and 1880, Pedrell lived mainly in Italy and France: in Rome he discovered his musicological interest, and in Paris he worked mainly in composition, writing his song cycle Orientales (words by Victor Hugo) and the symphonic poem Excelsior (1880). In February 1880, he settled in Barcelona as a music teacher and composer, where he made the acquaintance of Isaac Albéniz and Enrique Granados who became his first pupils. Other notable pupils included the composers Rosa García Ascot, Manuel de Falla, and Joan Lamote de Grignon. After another performance of L'último Abenzeraggio in 1889, Pedrell seriously considered the founding of an "escuela nacional de música" (national school of music), combining elements of Spanish traditional music with the classical art music of his time. The first result was the opera Els Pirineus (1891), underlining his concept theoretically with the publication Por nuestra música (To Our Music; 1891), which made many composers and guitarists of his time aware of Spanish folklore. Influences were visible in Roberto Gerhard's eight Pedrell derived folk tunes (Cancionero de Pedrell), and Manuel de Falla's "Pedrelliana" – the last of his four Homenajes ("homages") (1939). Between 1891 and 1904, Pedrell lived in Madrid, where he became a member of the Real Academia de Bellas Artes de San Fernando in 1895 and had a professorship in musical aesthetics and music history at the Real Conservatorio. In 1894, the first volume of his Hispaniae schola musica sacra appeared, a series of edited scores of renaissance and baroque church music from Spain. As a musicologist, Pedrell worked particularly in the early music field and edited Victoria's opera omnia and the requiem of Joan Brudieu. This and other of his writings fostered a keen interest in the early music of Spain. He returned to Barcelona in 1904, when his opera Els Pirineus was eventually performed. When his daughter died in 1912, Pedrell fully withdrew from public life. His last pupils, the musicologist Higinio Anglès and the composer Roberto Gerhard, assisted Pedrell in his last publications and compositions. He died in Barcelona and was buried in the Sant Gervasi Cemetery. The composer Carlos Pedrell (1878–1941) is his nephew. The personal papers of Felip Pedrell are preserved in the Biblioteca de Catalunya. Among his main direct disciples are Isaac Albéniz, Enrique Granados, Cristòfor Taltabull, Pedro Blanco, Joaquín Turina and Manuel de Falla.