Кіріспе

Range state – зоогеография және табиғатты қорғау биологиясында белгілі бір түрдің, таксонның немесе биотоптың мекендейтін аймағының кез келген бөлігіне құқық қолданатын, немесе оның қалыпты көші-қон жолында кез келген уақытта өтетін немесе ұшатын кез келген мемлекетті білдіретін термин. Бұл термин көбінесе, әсіресе халықаралық суларда, осы түрді пайдаланумен (мысалы, аң ауру, балық аулау, ұстау) айналысатын және оның туымен жүретін кемелері бар кез келген мемлекетті де қамтиды. Бір түрдің тек қана қалыпты таралу аймағы немесе көші-қон жолынан тыс жерлерде кездейсоқ немесе «босқын» ретінде кездесетін елдері әдетте range state деп есептелмейді. Мемлекеттік саясат көбінесе ұлттық деңгейде қалыптасатындықтан және көптеген елдерде мемлекеттік және жеке қорғау ұйымдары да ұлттық деңгейде құрылғандықтан, range state ұғымын халықаралық қорғау ұйымдары өздерінің қорғау және үгіт-насихат саясатын әзірлеуде жиі қолданады. Мұндай ұйымдардың бірі – Жабайы жануарлардың көшпелі түрлерін қорғау туралы конвенция (CMS, немесе «Бонн конвенциясы»). Бұл – жойылып бара жатқан және қауіп төнген көшпелі түрлерді, олардың мекен ету ортасын және көші-қон жолдарын қорғауға бағытталған көпжақты келісімшарт. Мұндай мекен ету орталары мен/немесе көші-қон жолдары ұлттық шекаралардан өте алатындықтан, range state мемлекеттерінің ынтымақтастығы, қатысуы және үйлестірілуісіз қорғау шараларының сәтті болуы қиын.