Кіріспе

Белгіленген шаңғы жолы

Piste (/p//iː//s//t/) – қарда шаңғы тебу, сноуборд немесе басқа тау спорты түрлері үшін таудан төмен қарай дайындалған, белгіленген жол. Бұл еуропалық термин француз тілінен келген ("жол", "із") және Солтүстік Америкада "жол", "беткей" немесе "төмен жүру" сөздерімен мағынасы жақын. Бұл сөз ұзын "е" дыбысымен айтылады, "beast" сөзімен рифмаланады.

Сақтау

Трассалар көбінесе қарды тығыздау немесе "жұмсарту" үшін тізбекті көліктер, яғни қар тазалағыштар арқылы күтіледі. Бұл трасса жағдайын тегістеуге, қыраттарды жоюға және қарды қайта тарату арқылы шаңғы маусымын ұзартуға мүмкіндік береді. Маусымның басында немесе қар қалыңдығы жеткіліксіз болғанда, сондай-ақ маусым бойы қардың сақталуын қамтамасыз ету үшін табиғи қарды көбінесе қар жасау машиналарымен және қар қорымен толықтырады.

Рейтингтер

Әдетте, бағалауды курорт жасайды, ал бағалар сол курорттағы өзге жолдармен салыстырылады. Сондықтан, олар тәуелсіз стандарт бойынша жіктелмейді; олар шамамен ұқсас болуы мүмкін, бірақ шаңғы тебушілер екі түрлі курорттағы бағалардың толыққанды бірдей екенін жорамалдаудан сақ болуы керек.

Солтүстік Америка, Австралия және Жаңа Зеландия

Солтүстік Америкада, Австралияда және Жаңа Зеландияда жолдардың салыстырмалы қиындығын көрсету үшін түс-пішін рейтингтік жүйе қолданылады. Шаңғы трассаларының тіктеп тұруы әдетте градус бұрышының орнына пайыздарда өлшенеді. Жалпы, бастауыш деңгейі үшін (жасыл шеңбер) еңіс 6% мен 25% аралығында болады. Орта деңгейі үшін (көк квадрат) 25% пен 40% аралығында. Қиын трассалар (қара алмаз) 40% және одан жоғары. Дегенмен, бұл жалпы "бас балауса" ғана. Трассаның қиындық деңгейін анықтауда еңіс градиенті басты назарда болғанымен, басқа факторлар да ескеріледі. Жолдың ең қиын бөлігіне қарай баға беріледі, тіпті жолдың қалған бөлігі оңай болса да. Шаңғы курорттары өз трассаларына рейтинг береді, оларды тек сол курорттағы басқа трассалармен салыстырады. Курорт жолдың ені, ең тік бұрылыстар, жердің бедері, құлау бағыты және жолдың үнемі күтілуін ескеруі мүмкін. +Солтүстік Америкада, Австралияда және Жаңа Зеландиядағы шаңғы трассасының қиындық деңгейі Трасса рейтингі Қиындық деңгейі Сипаттама Жасыл шеңбер Ең оңай Таудағы ең оңай еңістер. Әдетте, жасыл шеңбер жолдары кең және күтілген, еңіс деңгейі 6%-дан 25%-ға дейін. Көк квадрат Орташа Орташа қиындық деңгейі. Әдетте, орташа жолдар күтілген, еңіс деңгейі 25%-дан 40%-ға дейін. Jiminy Peak, MA екі түрлі стандартты жол рейтингін қолданады: біреуі – орташа деңгейдегі жолды көрсететін ішінде жасыл шеңбері бар көк квадрат. Екіншісі – аралық деңгейдегі қиын жолды көрсететін бір қара алмазы бар көк квадрат. Жер телімдері Әртүрлі Жер телімдері – бұл жолдың толық немесе бір бөлігі болуы мүмкін, олар дәстүрлі мұзжарықтардан өзгеше әртүрлі секірулер, жартылай құбырлар және басқа да "экстремалды" спорттық кедергілер ұсынады. Жолдар әдетте дөңгеленген бұрыштары бар қызғылт түсті тіктөртбұрыш түрінде бейнеленеді. Әдетте, жер телімдерінің өзіне қиындық деңгейін көрсететін рейтинг тағайындалады. Қара алмаз немесе қос қара алмаз рейтингісі бар жер телімдері, көк квадрат рейтингісі бар жер телімдеріне қарағанда үлкен және қиын кедергілерге ие болады. Әдетте, шаңғышы жер телімдерінің ешқандай ерекшеліктерін пайдаланбастан, одан басқа нұсқаларға қарағанда оңай жолмен түсуі мүмкін.

Еуропа

Еуропада трассалар түстермен жіктеледі. Нақты түстер жүйесі әр елде әртүрлі, бірақ барлық елдерде көк (жеңіл), қызыл (орташа) және қара (сарапшы) қолданылады. Пішіндер жиі қолданылмайды, кейде барлық рейтингтер шеңбер түрінде болады, бұл неміс шаңғы спорты қауымдастығы DSV-нің негізгі ережелерінде белгіленген. DSV-нің үш негізгі түс коды Германияның DIN 32912 және Австрияның ÖNORM S 4610 f ұлттық стандарттарына енгізілген. Скандинавияда ұқсас жүйе қолданылады, бірақ пішіндер қосылған, бұл қармен жабылған белгілерді анықтауды жеңілдетеді (төмендегі кестеге қараңыз). Жасыл, көк немесе қызыл түсті беткейлер барлық елдерде дайындалады; қара беткейлер Италияда, Австрияда, Швейцарияда және Скандинавия курорттарында дайындалады, ал Францияда қара беткейлердің көпшілігі дайындалмайды, бірақ кейбіреулері дайындалады. Барлық басқа жіктелімдер әдетте дайындалмайды. Кейде беткейлер картада нүктелі немесе штрихты сызықтармен көрсетіледі, бұл беткей дайындалмағанын білдіреді. +Еуропадағы шаңғы трассаларының қиындық деңгейі (Скандинавияны қоспағанда) Трасса рейтингі Қиындық деңгейі Сипаттамасы Жасыл Бастаушы/оқушы Франция, Польша, Испания, Болгария, Ұлыбритания және басқа елдер. Бұл әдетте белгіленбеген жолдар емес, бірақ шаңғы алаңының төменгі жағындағы үлкен, ашық, көлбеу жерлер немесе негізгі жолдар арасындағы өткелдер. Көк Жеңіл Бұл трассалар әрқашан дайындалады. Еңіс көлбеуі әдетте 25%-тан аспайды, қысқа, кең бөлімдерде жоғары көлбеулік болуы мүмкін. Қызыл Орташа Көк трассадан тік немесе тар, әдетте дайындалады, егер жолдың тарлығы бұған кедері келтірмесе. Еңіс көлбеуі әдетте 40%-тан аспайды, қысқа, кең бөлімдерде жоғары көлбеулік болуы мүмкін. Қара Кәсіби/сарапшы Тік, дайындалуы немесе дайындалмауы мүмкін, немесе могол шаңғысы үшін дайындалуы мүмкін. Австрияда, Италияда және Швейцарияда қара трассалар көбінесе дайындалады, өйткені дайындалмаған трассалар скироуттар немесе маршруттар ретінде белгіленеді (төменде қараңыз); Францияда кейбір қара трассалар дайындалады, бірақ көпшілігі дайындалмайды. Қара өте кең жіктелу болуы мүмкін, қызылдан сәл қиын еңістен бастап, Куршевельдің Couloirs сияқты тік лавиналық шұңқырларға дейін. Францияда қызыл мен қараның арасындағы шекара жоғары. Қызғылт сары Өте қиын Австрия, Швейцария және басқа да кейбір аймақтарда ғана. Аз аймақтарда қызғылт сары түс қарадан қиын трассаларды белгілеу үшін қолданылады. Сары Skiroute, itinéraire, немесе freerideroute Соңғы жылдары көптеген аймақтар кейбір қара трассаларды сары трассаларға қайта жіктеді. Бұл дайындалмаған және күзетілмеген маршруттар, шын мәнінде трассадан тыс шаңғы тебу, бірақ белгіленген және қар көшкінінен қорғалған. Мысалдар: Зерматтағы Стокхорн ауданы және Вербьердегі Тортин трассалары. Австрияда скироуттар әдетте қызғылт сары шаршылармен белгіленеді. Бұл маршруттарды қызыл ромбпен немесе қара жиектері бар қызыл ромбпен белгілеу де жиі кездеседі, соңғысы қиынрақ. Қызғылт сары шаршы Қызыл ромб Қара жиектері бар қызыл ромб Альпілік еңістердің жіктелуі Еуропада Солтүстік Америкадағыдан гөрі еңіс бұрышына байланысты емес. Төмен бұрышты еңіс, мысалы, тар болса, жылдамдықты сақтауды қажет етсе немесе өткір бұрылыстар арқылы жылдамдықты бақылауды қажет етсе, тік еңістен қиын деп саналуы мүмкін.

Скандинавия

Норвегияда, Швецияда және Финляндияда Еуропаның басқа елдеріндегідей түстермен, бірақ пішіндермен де жүйе қолданылады. +Скандинавиядағы шаңғы трассасының қиындық деңгейіТрасса бағасы Қиындық деңгейі Сипаттама Жасыл шеңбер Өте оңай 9° (16%) дейін еңіс. Көк квадрат Оңай 15° (27%) дейін еңіс. Қызыл тіктөртбұрыш Орташа қиындық 25° (47%) дейін еңіс. Қара ромб Қиын 25° (47%) астам еңіс. Кейбір аймақтарда үш қара ромб та қолданылуы мүмкін. Қос қара ромб Өте қиын.

Жапония

Жапонияда түсті кодтау жүйесі қолданылады, бірақ оған әдетте пішіндер қосылмайды. Көптеген курорттар, әсіресе шетелдік туристерге арналғандар, Солтүстік Америка немесе Еуропаның түсті кодтау жүйесін пайдаланады, бұл жағдайды одан да күрделендіреді. Әдеттегі рейтингтер:

+Жапониядағы шаңғы трассаларының қиындық деңгейі

Түс Қиындық деңгейі Сипаттамасы
Жасыл Бастауыш Деңгейі Трассалар көбінесе таудың төменгі бөлігінде орналасқан, бірақ кейбіреулері таудың жоғарғы бөлігінен серпіліп төмен түседі.
Қызыл Орташа Деңгейі Жапониядағы шаңғы курорттарының көп бөлігінде осы трассалар басым болады.
Қара Кәсіпқой Деңгейі Бұл шаңғы курортындағы ең тік және қиын трассалар. Олардың қиындығы басқа курорттардағы ұқсас жіктемедегі трассалармен салыстырғанда, көздеген аудиторияға байланысты өте әртүрлі болуы мүмкін. Жапонияда 1000-нан астам шаңғы курорты бар (тек Нагано префектурасында 115), олардың көпшілігі шағын және отбасылық демалысқа арналған, сондықтан Жапониядағы трасса жіктемелері мен Еуропа немесе Солтүстік Америкадағы "эквивалентті" трассалардың арасындағы салыстырулар қате түсіністікке әкелуі мүмкін.