Испаниядағы ежелгі Ирия Флавия қаласы

Кіріспе

Испаниядағы ежелгі қоныс және титулдық орын – Iria Flavia немесе жай ғана Iria. Галисияда, Испанияның солтүстік-батысында орналасқан бұл ежелгі қоныс бұрынғы епископтық орын болған және қазіргі таңда католик титулдық орыны саналады. Бұл қоныс қазіргі Падрон муниципалитетінің құрамында.

Тарих

Сар және Улла өзендерінің тоғысында орналасқан Ирия – Брага мен Асторга қалалары арасындағы жол бойындағы кельт Капори тайпасының негізгі орталығы болған портық қала еді. Римдіктер жолды XVIII тас жол немесе Виа Нова деп қайта жаңартып, Галлекия портын Рим императоры Веспасианның құрметіне Ирия Флавия ("Флавия Ириясы") деп қайта құрды. Испания королі Хуан Карлос белгілі жазушы Камило Хосе Селаға Ирия Флавия маркизі атағын берді.

Дін тарихы

561 жылдан кешіктірмей, мүмкін 400 жылдан бастап Ирия епископтық орын болды, сондай-ақ латын тілінде Locus Sancti Iacobi («Қасиетті Яковтың орны», испан тілінде Сантьяго) деп белгілі болды, ол Брага архиепископиясының (португалдық) митрополитіне бағынышты болды және оның орнын (Сантьяго де) Компостеламен бөлісті, ол Ибериядағы маңызды қажылық ортасы (Рим мен Иерусалиммен бәсекелесіп) айналды, содан кейін 1095 жылы ол жерге көшірілді. Ирия Флавия орнында қазіргі Падрон қаласы орналасқан. Авилья епископы Присциллианның ізбасарлары Иберияның солтүстік-батыс мәдениетіне терең сіңген. 585 жылға дейінгі кезеңдегі науқандарда Суэвтер патшалығынан (Галиция) қайта алынған вестготтар маркаларында католик православиесін қалпына келтіру үшін Галицияда тоғыз епархия құрылды, оның ішінде Ирия Флавия, ол Parroquial suevo (шамамен 572–582 жж.) құжатында айтылған; Parroquial аймақты епархияларға бөліп, 587 жылы ариандықтан католиктікке өткен вестготтар монархиясына осы аймақтың толыққанды интеграциясын белгілейді (Quiroga and Lovell 1999). Ирия епископтарының кеңестерде қатысқандығы және басқа да дереккөздерде тіркелген тізімі VI ғасырда Андреаспен басталады және VII ғасырда тарихи сенімділікке ие болады. Ирияда епископтық орналастырудың коммерциялық немесе саяси негіздемесі көрінбейді, бірақ қазба жұмыстары VI ғасырдың екінші жартысына жататын культтық қасиетті орынды анықтады (Quiroga and Lovell 1999). Компостелаға көшірілген Ұлы Яковқа арналған реликвиялар бастапқыда Ириядағы епархия орналасқан жерін анықтаған болуы мүмкін, бұл қазірдің өзінде қасиетті орынды бақылау үшін жасалған. Қалай болғанда да, басқа белгісіз факторлар жаңа епископтық Акваэ Селенаедегі ескі епископтық орынды (қазіргі Кальдес Де Рейс) алмастыруын талап етті, ол Рим муниципалитеті және әкімшілік орталығы болды, бұл бұрынғыда оқшауланған Ириядан гөрі әлдеқайда маңызды болды. Адаульф II (Атаулф) тұсында қала норвегиялық шабуылшылармен қиратылды, ал епископ пен капитул Компостеланың мықты қабырғаларының артында паналады. Олар көп ұзамай Леонның Ордоньо II және Папа Николай I-ге 860 жыл шамасында Ириядан Компостелаға, шіркеу мен қабірге жақын жерге көшуге рұқсат беруді өтінді. Папа да, король де екі орын арасында мәртебе бөлінуі шартымен келісті. IX ғасырдың екінші жартысынан бастап осы епархияның епископтары Ириенс немесе Санкти Якоби деп белгілі болды, тіпті ecclesiae apostolicae sancti Jacobi деп аталды – бірақ апостолдық тізбектелмелік мүмкін емес еді – және ақырында Компостеллани (Католик энциклопедиясы) атанды. 1024 жылы ол Тюи епархиясынан аумақ алды, бірақ 1069 жылы Тюи епархиясын (қайта) құру үшін оны жоғалтты. 1095 жылы Ұлы Яковтың денесі мен қабіріне деген құрметтің арқасында Урбан II, 5 желтоқсандағы Булласымен Ириядан епископтық дәрежесін алып тастады және осы жылы Клермонт кеңесіне қатысқан Клюний епископы Далматийдің пайдасына епископтық орынды толығымен Компостелаға көшті. Сонымен қатар, Урбан оны митрополиттің билігінен босатып, тікелей Рим Папасына бағындырды. 1100 жыл шамасында Компостела епископы Диего Гельмирес Алманзор бұрын қиратқан бұрынғы собор шіркеуін, Санта-Мария-Адинаны қайта салды. Қазба жұмыстары осы орынның римдік негізде салынғанын көрсетті. Corpus Artis Gallaeciae басылымында жарияланған римдік бұқаның бейнесі табылды. Ұлы Яковтың Испанияда жаңа дінді таратуы туралы аңыз тараған сайын, Ирия Флавия оның уағыздауының алғашқы орны деп есептелді.

No later than 561, perhaps from 400 AD, Iria was the seat of a bishopric, also known in Latin as Locus Sancti Iacobi ('place of Saint James', in Spanish Santiago), that became a suffragan of the (Portuguese) Metropolitan of the Archdiocese of Braga and shared its seat with (Santiago de) Compostela, which developed into Iberia's major pilgrimage destination (rivalling Rome and Jerusalem) then moved there in 1095. The modern city on the site of Iria Flavia is Padrón. The followers of the executed bishop Priscillian of Avila were deeply embedded in the culture of Iberia's northwest. To restore Catholic orthodoxy in the Visigothic marches that were recovered from the Kingdom of the Suebi (Galicia) in a series of campaigns during the years leading up to 585, nine dioceses were established in Galicia, including Iria Flavia, mentioned in the document Parroquial suevo (ca 572–582); the Parroquial divides the region into dioceses and marks the first definitive integration of this zone in the monarchy of the Visigoths, who had been catholicized from Arianism in 587 (Quiroga and Lovell 1999). The list of the bishops of Iria present at councils and noted in other sources begins in the sixth century with an Andreas and gains historic credibility in the seventh No commercial or political rationale for siting a bishop at Iria Flavia seems to present itself, though excavations have identified a cult sanctuary dating to the second half of the sixth century (Quiroga and Lovelle 1999). The relics that were identified with Saint James the Greater and which were transferred to Compostela may originally have determined the location of the diocese at Iria, to control the already sanctified site. At any rate, otherwise unidentified considerations dictated that the new bishopric take the place of the older bishopric at Aquae Celenae (modern Caldes De Reis), which was a Roman municipium and administrative center that was formerly of considerably more importance than isolated Iria. Under Adaulfus (Ataulf) II, the city was destroyed by Norse pirates, and bishop and chapter took refuge behind the strong walls of Compostela. Soon they petitioned Ordoño II of León and Pope Nicholas I to permit them (c. 860) to transfer the see from Iria to Compostela, near the sepulchre and church of St James (founded c. 835). Both pope and king consented, on condition that the honour of the see should be divided between the two places. From the second half of the ninth century the bishops of this see are known as Irienses or Sancti Jacobi, even ecclesiae apostolicae sancti Jacobi—though no apostolic succession was possible—and finally as Compostellani (Catholic Encyclopedia). In 1024 it gained territory from the suppressed Diocese of Tui, only to lose it back in 1069 to (re)establish the Diocese of Tui. In 1095, through reverence for the body and the sepulchre of St James, Urban II, by a Bull of December 5, withdrew from Iria its episcopal rank and transferred the see in its entirety to Compostela, in favour of the Cluniac bishop, Dalmatius, present at the Council of Clermont that year. At the same time Urban exempted it from the authority of the metropolitan and made it immediately subject to the Holy See. About the year 1100 Diego Gelmírez, bishop of Compostela, rebuilt the former cathedral church, Santa Maria Adina, which had been destroyed by Almanzor. Excavations have revealed that the site was built on Roman foundations. A Roman votive figure of a bull has been found, published in Corpus Artis Gallaeciae
As the legend of Saint James the Greater having proselytized in Hispania spread, Iria Flavia came to be accounted the first site of his preaching.