Кіріспе

Гонконгқа қатысты оқиғалардың 1960 жылдардағы шолуы.

1960 жылдары Гонконгта бұрынғы онжылдықта басталған өндірістің дамуы мен кеңеюі жалғасты. Осы кезеңде қол жеткізілген экономикалық прогресс Гонконгты Сингапур, Оңтүстік Корея және Тайваньпен қатар Азияның төрт тигры ретінде белгіледі.

Өмірбаян

Экономикалық тұрғыдан алғанда, бұл кезең Гонконг үшін маңызды бір қадам болып есептеледі. Бұл Гонконг экономикасының алғашқы өрбу нүктесі саналады. 1960 жылы жан басына шаққандағы ЖІӨ салыстырмалы түрде төмен болды, сол онжылдықта Перу, Оңтүстік Африка және Грекиямен шамамен бірдей деңгейде еді. Алыстан қарағанда, Аргентинаның ЖІӨ Гонконгтің екі есе, ал Венесуэланың үш есе жоғары болды. Өмір сүру стандарты тұрақты түрде көтеріліп келе жатса да, жалақының төмендігі сақталды. 1950 жылдары тіркелген зауыттардың саны 3000-нан 1960 жылдары 10 000-ға дейін артты. Тіркелген шетелдік компаниялардың саны 300-ден 500-ге өсті. Экономиканың барлық салаларында еңбекке сұраныс болды. Бірақ, саяси жағынан алғанда, бұл кезең материктік Қытайдағы саяси дүрбелеңмен сипатталады.

Халық саны

1960 жылдары Гонконг халқының саны шамамен 3 миллионға бағаланады. Халықтың жартысы 25 жастан кіші болды және осы топ Гонконгтың "балалар буыны" деп аталды. Қытайдан келген босқындардың саны артуы жалғасты.

Өмір салты

Қытай отбасыларының бұрынғы буынлары отбасылық мәселелерге берілгендікпен өмір сүрді. Зауыттағы ұзақ сағаттар көптеген адамдардың үйге қарағанда жұмыста көбірек уақыт өткізуіне себеп болып, дәстүрлі отбасылық құрылымды қиратты. Бірақ адамдар қиындықтарға төзуге күшті ниетпен өмір сүрді. Бұл, біршама дәрежеде, олардың қоғамдағы тығыз байланыстарымен және бос уақыттарындағы көңілді әңгімелермен толықтырылды. Жұмыс орындары көбінесе білім беру орталықтары немесе "екінші үй" рөлінде болды. Әйелдер де жұмысқа қатысып, жұмыс істейтін қыздар мен жұмыс істейтін аналар қатарына қосылды.

Білім

Үкімет амбициялық мемлекеттік білім беру бағдарламасын іске қосты, 1954 жыл мен 1961 жыл аралығында 300 000-нан астам бастауыш мектеп орындарын жасады. 1966 жылға қарай мектеп жасына жеткен балалардың 99,8%-ы бастауыш мектепке баратын болды, алайда бастауыш білім беру тегін болған жоқ.

Оқиғалар

1969 жылдың 6-15 желтоқсаны аралығында 7 айлық дайындық жұмыстарынан соң және 4 миллион гонконг доллары қаржымен алғашқы Гонконг фестивалі басталды. Бұл фестиваль 1967 жылғы қырқыстардан кейін, адамдардың күш-қуатын коммунистердің тудырған тәртіпсіздіктерге емес, пайдалы істерге жұмыстауы үшін жасалды. Фестивальге 500 мыңнан астам адам қатысты, оның ішінде шетелдік туристер де болды.

Ойын-сауық

1960 жылдардағы кинофильмдер әлі де қытай дәстүріне байланысты болғанмен, Гонконгта Конни Чан По чу – алғашқы поп-мәдениеттің жасөспірімдерге арналған кумирлерінің бірі болды. Телевизияның таралуы Гонконг халқына тікелей бағытталған, Гонконгта жасалған алғашқы форматқа айналды. 1967 жылы құрылған TVB телеарнасы алғашқы тегін эфирлік хабар таратуды жүзеге асырды.

Заң және тәртіп

1960 жылдары алғашқы аласапыран 1966 жылы Гонконгте «Жұлдызды паром» бағаларының өсуіне байланысты болған төңкеріс. Көлік құнының жоғарылауына қарсы 20 мың адам қол қойған петиция жасалды. Оның нәтижесінде 1800 адам қамауға алынды, бірақ бұл оқиға тез аяқталды. Басқа төңкерістерге 1967 жылғы Гонконгтағы төңкеріс жатады, ол Қытайдағы Коммунистік партия ішіндегі жанжал Мәдени революцияға себеп болған кезде басталды. Гонконгтағы прокоммунистік солшылдар британдық үкіметке қарсы күресті. Митингілер өтті, қызыл гвардия Гонконг көшелерінде Мао Цзэдунның цитаталарын сол қолында ұстап, коммунистік ұрандарды айқайлады. Пекиндегі «Халық газеті» солшылдардың күресін қолдаған мақалалар жариялады. Қытай колонияны басып алуға дайындалып жатыр деген қауесет тарады. Саяси шиеленіс күшейді. Төңкеріс тек 1967 жылдың желтоқсанында Қытай премьер-министрі Чжоу Энлай Гонконгтағы солшыл топтарға тоқтауға бұйрық бергенде ғана тоқтатылды. Төңкерістен кейін үкімет барлық коммунистік желілерді тазартуға тырысты. Радио жүргізушісі Лам Бун да қаныпешене өлтірілді.

Құрғақшылық

1963 және 1967 жылдары Гонконгте ауыр құрғақшылықтар болды. Сумен жабдықтау қарқынды халық өсімінің қажеттіліктерін қанағаттандыра алмады. Үкімет суды шектеу саясатын енгізді. Сумен жабдықтау кейбір кезеңдерде 4 күнге 4 сағатқа дейін шектелді. Адамдар 4 күнге жұмсау үшін суды үнемдеуге мәжбүр болды. Дегенмен, су тапшылығының басты себебі саясат болды (ресурстар бөлімін қараңыз). 1963 жылғы ауыр құрғақшылық Индонезияның Бали аралындағы Агунг жанартауының наурыз-мамыр айларындағы жарылысынан туындаған ауа айналымының өзгеруімен байланысты болды.

Тайфун

1960 жылы "Мэри" тайфуны Гонконгке соққы беріп, 45 адамның қаза болуына және 127 адамның жарақаттануына себеп болды. Сонымен қатар, шамамен 10 000 үй қирады. 1962 жылы "Ванда" тайфуны Гонконгке соқтығысып, 130 адамның өмірін алды. 72 мың адам үйсіз қалды. Бұл Гонконг тарихындағы ең қауісті тайфундардың бірі болды.

Құрылыс

Құрылыс бизнесі автомобиль жолдары, ғимараттар, туннельдер және су қоймаларына деген сұраныс артумен бірге өсуін жалғастыратын болады. 1962 жылы қоғамдық жұмыстар директоры Квай Чунг пен Цуэн Ван дамығаннан кейін енді қайда даму керектігін сұрады. Құрылыс кеңеюі батысқа қарай Тюэн Мунға, ал солтүстікке қарай Ша Тинге дейін жетті. Аумақ туралы егжей-тегжейлі ақпаратты қамтиған екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі алғашқы құжат 1969 жылы "Колонияның негізгі жоспары" атты нұсқаулық түрінде жарық көрді. Бұл - бір миллион адамды қолжетімді бағадағы мемлекеттік тұрғын үймен қамтамасыз ету стратегиясын және жоғары тығыздық аймақта құрылыс жүргізуге қатысты қатаң ережелер мен нұсқауларды белгілейтін алғашқы құжат болды.

Өндiру

Көптеген компаниялар өнімдерін әртараптандыруға бастаған кезде, Гонконг колониясының толық табысы тоқыма өнеркәсібіне байланысты болды. Шамамен 625 000 тұрғын осы бір сала арқылы тікелей немесе жанама түрде қамтылды. Үкімет Шанхай кәсіпкерлеріне сенген, ал өнеркәсіп тәулік бойы 3 сменада жұмыс істеді. Осыдан бастап арзан, төмен сапалы өнімдер "Гонконгта жасалған" таңбасымен жоғары сапалы өнімдерге айналды. Вьетнам соғысы басталғанда, АҚШ Гонконгты Азия аймағындағы әскерлердің демалуға жиі тоқтайтын жеріне айналдырды. Саяси көтерілістер болғанына қарамастан, ол коммунистердің ықпалына түспеген бейтарап аймақтардың бірі саналды.

Ресурс

Гонконгтағы судың негізгі көзі Қытай болды. 1964 жылы Гонконг Қытайдың Шығыс өзенінен күніне 15 000 галлон су сатып алу туралы келісімшартқа қол қойды. Гонконгта саяси жағдай нашарлағанда, Қытай су беруді уақыт-уақыт тоқтатып, су тапшылығын тудырды. Үкімет суды нормалау режимін енгізді.