Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Жергілікті деңгейде Кристиансанд қаласында әуежай салу бастамасын 1933 жылы қала әкімі Андреас Кьяр бастады. 1934 жылдың тамызында қала кеңесі үкіметке әуежай салуды сұрап, ресми өтініш жіберді. Сол жазда Widerøe компаниясы Ослодан Хоугесундқа дейінгі жағалау бағыты бойынша Кристиансандқа ұшуды бастады. Norwegian Air Lines (DNL) 1935 жылдың 9 маусымында Ослодан Бергенге, Кристиансанд арқылы оңтүстік жағалаудағы жағалаулық гидроұшақ бағытын ашты. Бұл қызмет Конгсгардбухтадағы әуеайлақты пайдаланды. 1935 жылы үкімет Агдер үшін негізгі әуежай салуды жоспарлап отырғанын мәлімдеді, ал Кристиансанд, Мандал және Арендал қалалары қолайлы орын ретінде ұсынылды. Үкімет Кристиансандты көлік, әскери және қаржылық мәселелер бойынша ең қолайлы деп шешті. Бірнеше орналасқан жерлер қарастырылды. Конгсгардбаккен таңдалды, оның құны Kjevik-ке қарағанда 2 миллион норвегиялық кронаға (NOK) арзан болды. 1936 жылдың сәуір айында муниципалитет пен мемлекет құрылыс жұмыстарын ресми түрде келісіп бітірді, онда біріншісі жерді, ал екіншісі 2,4 миллион NOK құрылыс шығындарын бөліп беруге міндеттенді. Ұзақ өтпей құрылыс жұмыстары басталды. Осы уақытта, авиатор Бернт Балхен, өнеркәсіпші Рольф Петерсен және заңгер Хартман бастаған топ Kjevik-ті де қолайлы орын деп қарастыра бастады. Олар жерді сатып алу жоспарларын және бағаларын ұсынды. Осыған байланысты Кристиансанд қалалық кеңесі 1936 жылдың 5 тамызында Kjevik мәселесін қайта қарауға келісті. Kjevik 1937 жылдың 30 қыркүйегінде 34 дауысқа қарсы 26 дауыспен қабылданды. Қараша айында құрылыс жұмыстары басталды және Høyer Ellefsen компаниясымен келісімшарт жасалды. Сол жылы Норвегия әскери-әуе күштері Kjevik-тегі алаңдарды оқу орталығы ретінде пайдаланды.
Locally the initiative for an airport in Kristiansand was launched by Mayor Andreas Kjær in 1933. The city council sent a formal application to the government in August 1934 asking for an airport. That summer Widerøe commenced flights to Kristiansand along a coastal route from Oslo to Haugesund. Norwegian Air Lines (DNL) commenced a coastal seaplane route along the southern coast from Oslo to Bergen via Kristiansand on 9 June 1935. This service used an aerodrome at Kongsgårdbukta. The government stated in 1935 that it planned on building a main airport for Agder – Kristiansand, Mandal and Arendal were all proposed as suitable hosts. The government concluded that Kristiansand was the most suitable, based on traffic, military and financial considerations. Several locations were considered. Kongsgårdbakken was selected, costing 2 million Norwegian krone (NOK) less than Kjevik. The municipality and the state formalized construction in April 1936, where the former would provide the land and the construction costs of NOK 2.4 million would be split. Construction commenced soon afterwards. Meanwhile, a group started looking at Kjevik as a suitable site, led by aviator Bernt Balchen, industrialist Rolf Petersen and Lawyer Hartmann. They presented detailed plans and agreed prices for purchase of lands. Based on this Kristiansand Municipal Council accepted on 5 August 1936 to reconsider Kjevik. Kjevik was passed in the council on 30 September 1937 with 34 against 26 votes. Construction commenced in November and was contracted to Høyer Ellefsen. The same year the Norwegian Army Air Service used the fields at Kjevik for training.
Екінші дүниежүзілік соғыс
Кевикті 9 сәуірде 1940 жылы неміс басқыншылығы кезінде Люфтваффе басып алды. Шабуылдың бірінші күні Кьевикке апаттық қону жасаған алғашқы ұшақ қонды. Кейіннен ол әскерлерді тасымалдауға қолданылған Junkers Ju 52 көлік ұшақтарымен пайдаланылды. Люфтваффе әуежайды жаңартуды дереу бастады. Олар ұшу-қону жолағының шығыс жағындағы төбені алып тастап, содан кейін ұшу-қону жолын кеңейтті. Твейт ауылында әскери құрылыстар салынды. Шығыс жағында миналық дала орнатылып, әуежай маңына бірнеше жанармай резервуарлары салынды. Екі үлкен ангар және көптеген сарайлар салынды. Әуе күштерінің Ұшақ техникалық мектебі мен Қару-жарақ техникалық мектебі 1946 жылдың ақпан айында Кьевикке көшірілді. Екіншісі екі жылдан кейін Листа әуе станциясына көшірілді. Жаңартылған жағдайлар нәтижесінде Кристиансан қаласы әуежайды басқару мен күтуге байланысты жауапкершіліктен және шығындардан құтылуды қалады. Қалалық кеңес 1946 жылдың 9 желтоқсанында әуежайды мемлекетке тегін беру туралы қаулы қабылдады. Бұл Парламент 1947 жылдың 20 маусымында бекітілді. 1946 жылдың 6 наурызында KLM Дуглас DC 3 ұшағымен Ослодан Кристиансан арқылы Амстердамға бағытын қайта бастады. 1950 жылы ол аптасына үш рет ұшып, Брюссельге қарай жалғасты. DNL, Scandinavian Airlines System (SAS) серіктестігі арқылы 1946 жылдың 2 қазанында Ослодан Кристиансан, Амстердам және Брюссель арқылы Парижге халықаралық бағыт ашты. Төрт күннен кейін Кристиансаннан Ставангерге, Хоугесундқа және Бергенге Ju 52 су ұшағымен ішкі бағыт ашылды. Danish Air Lines 1947 жылы Кьевиктен Ольборг және Копенгагенге бағыт енгізді. DNL 1947 жылы Кристиансаннан Ставангерге жер үсті ұшақ бағытын бастады, бірақ екі жылдан кейін тоқтатты. Терминал ғимараты 1953 жылы кеңейтіліп, жаңа күту залы мен жаңа кафетерий ашылды. Агдердегі алғашқы әуе компаниясы Sørfly 1946 жылы құрылды. Ол Кьевикке орналасып, бастапқыда Auster Autocrats ұшақтарымен жұмыс істеді. Олар түрлі жалпы авиациялық тапсырмаларды орындады, соның ішінде экскурсиялар, аңшыларға чартерлік рейстер, әсіресе Сетесдальге және әуе суретке түсіру. 1947 және 1948 жылдары Republic Seabee және Miles Gemini жеткізілді. Авиакомпания Ставангер мен Кристиансаннан Ольборг арқылы Гетеборгқа жоспарлы бағыт ашты. 1954 жылы Кьевиктегі әуекомпанияның ангары құлап, 1956 жылы Seabee сатылды. Содан бері әуекомпанияның қызметі азайып, 1962 жылы таратылды. Braathens 1955 жылдың 6 маусымында Ослодан Тонсберг, Кристиансан және Фарсунд арқылы Ставангерге де Гавиланд Херонмен күнделікті рейстерді бастады. 1959 жылы олар үлкен Fokker F27 Friendship ұшақтарымен ауыстырылды. Бірінші жылы бұл бағыт 2593 жолаушыға қызмет көрсетті, 1960 жылы бұл көрсеткіш 17 900-ге дейін өсті. Braathens 1960 жылы Кристиансаннан Ольборгқа бағыт ашты, бірақ келесі жылы SAS оны өз қолына алды. KLM 1957 жылы Kjevik бағытында Vickers Viscount ұшағын енгізді және үш жылдан кейін Lockheed L 188 Electra ұшағын қолдана бастады. 1963 жылы Қару-жарақ техникалық мектебі Кьевикке қайта көшірілді. Dan Air 1963 жылдан бастап Ньюкасл-апон-Тайн қаласына жазғы рейстерді енгізді, ал 1972 жылдан бастап жыл бойына қызмет көрсетті. Жаңа ұшақтар ұзағырақ ұшу-қону жолын салуды қажет етті. Қала мен мемлекет арасында келісім жасалып, жерді бірінші, құрылысты екінші төлеуге тиіс болды. Ұшу-қону жолағы 1966 жылы кеңейтілді. 2 қарашада жаңа, биік бақылау мұнарасы ашылды. KLM 1966 жылдан бастап Амстердам бағытына Дуглас DC 9 ұшағын енгізді. Алайда, 1971 жылдың қарашасынан бастап Кристиансанға рейстер тоқтатылды, онда аялдама Гетеборгқа көшірілді. 1976 жылы Dan Air Лондонға рейстерді бастады. 1970 жылдардың соңында терминал тым кішкентай болды, нәтижесінде әуежай 1979 жылдың 22 наурызында 19 миллион NOK құндық жаңа терминал ашты. Соғыстан қалған терминал ішкі рейстерге пайдаланылып, жүк терминалына айналдырылды. Халықаралық терминал Әуе күштері үшін терминалға айналдырылды. Екі жылдан кейін олар Бремен әуежайына ұшуға рұқсат алды, бірақ ақыр соңында 1991 жылдың 21 қарашасында жабылды. Ұшу мектебі өз жұмысын жалғастырды. SAS 1990 жылы қайта ұйымдастырылып, Копенгаген бағыттары SAS Commuter-тің Eurolink қызметімен жаңа Fokker 50 ұшақтарымен алынды. Norsk Air 1991 жылдың 28 қазанында Сандефьорд әуежайынан, Торп арқылы Кристиансан арқылы Лондон Станстед әуежайына рейстерді бастады. Бағыт жеткіліксіз жолаушылармен жүріп, келесі жылы тоқтатылды. 1990 жылы әуежай 578 373 жолаушыға қызмет көрсетті, ол бес жылдан кейін 745 061 жолаушыға дейін өсті. SAS компаниясы 1994 жылдың 26 наурызында Копенгагенге рейстерін тоқтатқаннан кейін Maersk Air компаниясы Копенгагенге күн сайын үш рейсті жүргізді. Сол жылы терминал қайта салынды және тағы бір кеңейтілді. Бұл кеңейтімнің көп бөлігі қоғамдық аймақтарды кеңейтуден, соның ішінде жаңа багаж аймағынан тұрды. KLM 1999 жылдың 28 наурызында Кристиансанға оралып, Амстердамға Fokker 50 ұшағымен күніне үш рет рейстерді бастады. 2000 жылы Maersk Air Копенгаген бағытындағы F50 ұшақтарын реактивтік ұшақтармен ауыстырды. Әуежайдың жолаушылар саны 1999 жылы 902 295-ке жетіп, содан кейін азайды және 2011 жылға дейін қалпына келмеді. Бірігудің нәтижесінде SAS Commuter Ставангер және Бергенге Norwegian-дің рейстерін 2003 жылдың 1 сәуірінде өз қолына алды. Сол жылы SAS Копенгагенге рейстерін қайта бастады, Maersk Air-мен күніне үш рейстің саны тең болды. Келесі жылы Maersk Air Даниядағы Биллунд әуежайына рейстерді бастады. Авиакомпания келесі жылы қызметін тоқтатты. Braathens 2004 жылы SAS Braathens-ке біріктіріліп, 2007 жылдан бастап Scandinavian Airlines болып қайта аталды. Norwegian 2007 жылы Кьевикке қайта оралып, Лондон Станстед әуежайына аптасына үш рет рейстерді ұсынатын бюджеттік авиакомпания ретінде жұмыс істеді. Алайда, бағыт жеткіліксіз жолаушылармен жүріп, жыл ішінде жабылды. Алайда, олар 2008 жылдың 5 маусымынан бастап Ослоға күніне үш рейсті бастады, SAS ұшатын күніне төрт рейске қосымша. Widerøe 2010 жылы SAS Commuter-дің Берген және Ставангерге рейстерін өз қолына алды. Avinor 2012 жылы әрбір ұшу-қону жолағының соңына ұзындығы шамамен метр болатын материалдық тоқтау жүйесін орнатты. Кьевик Норвегияда мұндай жүйесі бар жалғыз әуежай, өйткені ұшу-қону жолағының маңындағы теңіз ортасының осалдығы ұшу-қону жолағының айналасында дәстүрлі қауіпсіздік аймағын құруға тыйым салады. Оңтүстік жағы шілдеде, ал солтүстік жағы жыл соңында орнатылды. Орнату құны 70-80 миллион Норвегия кронасын құрады. 1966 жылғы бақылау мұнарасы ұшу-қону жолағының толық көрінісін беруге жеткіліксіз болды. Сондықтан 2013 жылдың 3 маусымында жаңа, биік бақылау мұнарасы ашылды. FlyNonstop Кьевикке негіделген авиакомпания ретінде құрылып, 2013 жылдың 25 сәуірінде рейстерді бастады. Олар Denim Air басқаратын Embraer 190 ұшағымен он күн мен қалалық демалыс бағыттарына ұшты. Жолаушылар жүктемесі жеткіліксіз болғандықтан, олар 2013 жылдың 29 қазанында банкротқа ұшырады. Wizz Air 2013 жылдың мамырында Airbus A320 ұшағымен Гданьскқа бағыт ашты, көбінесе Польшадан келген экспаттарға бағытталған. 2014 жылы жаңа халықаралық терминалдың құрылысы басталды, ашылуы 2015 жылдың маусымында жоспарланған. Ол терминалдың солтүстікке қарай ұзартылуынан тұрады. Онда төрт жаңа қақпа болады, олардың екеуі Шенген аймағынан тыс рейстерге пайдаланылуы мүмкін. Багаж залы мен duty free дүкені кеңейтіледі. Кристиансан әуежайы, Кьевик, Норвегияның Кристиансандағы Твейттегі Кьевик шаруашылығының жерінде орналасқан. Асфальттан жасалған ұшу-қону жолағының ұзындығы метр, нөмірі 03/21. Оған қосымша, әрбір ұшу-қону жолағының соңында материалдық тоқтау жүйесі бар. Күту залында бірдей тізбек желісінен киоск және duty free дүкені бар. Соңғысы халықаралық рейстермен келетін жолаушыларға да қызмет көрсетеді. Әуежайда 1-ден 7-ге дейін нөмірленген алты қақпа бар. Бірінші үш халықаралық рейстерге пайдаланылуы мүмкін, 3-қақпа ішкі рейстерге де пайдаланылуы мүмкін, ол 4 нөмірленген кезде. Соңғы үш тек ішкі рейстерге қызмет көрсетеді. Қақпалардың ешқайсысында жақын тұру көпірлері жоқ. Жердегі қызметтер Aviator және SAS Ground Handling компанияларымен қамтамасыз етіледі, ал авиациялық отынмен ... қамтамасыз етіледі.
Kjevik was captured by the Luftwaffe during the German invasion on 9 April 1940. The first aircraft landed at Kjevik as an emergency landing on the first day of the invasion. Later it was used by Junkers Ju 52 transport aircraft, flying in troops. Luftwaffe immediately started upgrading the aerodrome. They began by removing a hill at the east end of the runway, followed by an extension of the runway. Tveit was transformed with military structures built throughout the village. In the east a minefield was laid and several fuel tanks were built around the airfield. Two large hangars were built, along with a large number of sheds. The Air Force's Aircraft Technical School and the Weapon Technical School moved to Kjevik in February 1946. The latter moved to Lista Air Station two years later. The upgraded facilities resulted in Kristiansand Municipality wanted to rid itself of the responsibility and cost of running the airport. The city council passed a resolution of 9 December 1946 offering the airport free of charge to the state. This was approved by Parliament on 20 June 1947. On 6 March 1946 KLM resumed its route, flying from Oslo via Kristiansand to Amsterdam using a Douglas DC 3. By 1950 it was flown three times a week, and continued onwards to Brussels. DNL, through the Scandinavian Airlines System (SAS) cooperation started an international route on 2 October 1946 from Oslo via Kristiansand, Amsterdam and Brussels to Paris. Four days later a domestic Ju 52 seaplane route from Kristiansand to Stavanger, Haugesund and Bergen. Danish Air Lines introduced a route from Kjevik to Aalborg and Copenhagen in 1947. DNL started a land plane route from Kristiansand to Stavanger in 1947, but withdrew two years later, The terminal building was expanded in 1953, receiving a new waiting room and a new cafeteria. Sørfly—the first airline based in Agder—was established in 1946. It operated out of Kjevik, originally with the Auster Autocrats. They performed various general aviation tasks, including sight seeing, charter flights for hunters, especially to Setesdal and aerial photography. A Republic Seabee and a Miles Gemini were delivered in 1947 and 1948. The airline launched a scheduled route from Stavanger and Kristiansand via Ålborg to Gothenburg. The airline's hangar at Kjevik collapsed in 1954 and the Seabee sold in 1956. From then the airline had less and less activity and liquidated in 1962. Braathens resumed traffic on 6 June 1955 when it opened a route from Oslo via Tønsberg, Kristiansand and Farsund to Stavanger, with a daily round trip on a de Havilland Heron. These were replaced with the larger Fokker F27 Friendship in 1959. The route served 2,593 passengers the first year, increasing to 17,900 in 1960. Braathens opened a route from Kristiansand to Ålborg in 1960, although this was taken over by SAS the following year. KLM introduced the Vickers Viscount on the Kjevik route in 1957 and three years later started using the Lockheed L 188 Electra. The Weapon Technical School moved back to Kjevik in 1963. Dan Air introduced summer services to Newcastle upon Tyne from 1963, expanded to an all year service from 1972. New aircraft resulted in the need for a longer runway. The city and the state made an agreement whereby the former would pay for the land while the latter would pay for the construction. The runway was extended to in 1966. On 2 November a new, tall control tower opened. KLM introduced the Douglas DC 9 on the Amsterdam route from 1966. However, the stopped serving Kristiansand from November 1971, when the stop was moved to Gothenburg. Dan Air introduced a service to London in 1976. In the late 1970s the terminal was too small, resulting in the airport opening a new terminal on 22 March 1979, costing NOK 19 million. The terminal from the war had been used for domestic services and was converted to cargo terminal. The international terminal was converted to a terminal for the Air Force. Two years later they received permission to fly to Bremen Airport, but ultimately shut down on 21 November 1991. The flight school continued to operate. SAS was reorganized in 1990 and the Copenhagen routes were taken over by SAS Commuter's Eurolink service with new Fokker 50 aircraft. Norsk Air introduced a service from Sandefjord Airport, Torp via Kristiansand to London Stansted Airport on 28 October 1991. The route had insufficient traffic and was terminated the following year. The airport served 578,373 passengers in 1990, which increased to 745,061 passengers five years later. Following SAS terminating the Copenhagen service on 26 March 1994, Maersk Air introduced three daily flights to Copenhagen. That year the terminal was rebuilt and expanded with another Most of this was expansion of the public areas, including a new baggage area. KLM returned to Kristiansand on 28 March 1999, introducing flights to Amsterdam using a Fokker 50 three times per day. By 2000 Maersk Air had replaced its F50s with jet aircraft on the Copenhagen route. The airport's patronage peaked at 902,295 in 1999, after which the ridership fell and did not recoup until 2011. Also as a result of the merger, SAS Commuter took over Norwegian's routes to Stavanger and Bergen on 1 April 2003. The same year SAS resumed its route to Copenhagen, matching Maersk Air with three daily flights. The following year Maersk Air introduced flights to Billund Airport in Denmark. The airline ceased operations the following year. Braathens merged into SAS Braathens in 2004, and resumed as Scandinavian Airlines from 2007. Norwegian returned to Kjevik in 2007 as a low cost carrier with three weekly flights to London Stansted Airport. However, the route proved to have too little patronage and was closed within the year. However, they introduced three daily flights to Oslo from 5 June 2008, adding to the four daily flights flown by SAS. Widerøe took over SAS Commuters flights to Bergen and Stavanger in 2010. Avinor installed a long section of engineered materials arrestor system at the end of each runway in 2012. Kjevik is the only airport in Norway with this system, as the proximity to vulnerable marine environment prohibits the creation of a conventional safety zone around the runways. The south end was installed in July and the north end later in the year. The installations cost between 70 and 80 million Norwegian krone. The control tower from 1966 was not sufficiently high to give the air traffic controllers full view of the runway. A new tall control tower was therefore opened on 3 June 2013. FlyNonstop was established as a Kjevik based airline and commenced flights on 25 April 2013. They flew to ten sun and city holiday destinations using an Embraer 190 operated by Denim Air. With insufficient passenger load factor, they went bankrupt on 29 October. Wizz Air started a route to Gdańsk using an Airbus A320 in May 2013, mostly targeting the Polish expatriate community. Construction of a new international terminal commenced in 2014, scheduled for opening in June 2015. It will consist of a extension of the terminal northwards. It will feature four new gates, of which two can be used for flights out of the Schengen Area. The baggage hall and duty free shop will be expanded. Kristiansand Airport, Kjevik is situated on the grounds of the farm Kjevik at Tveit in Kristiansand, Norway. The asphalt runway physically measures and is numbered 03/21. In addition it features a engineered materials arrestor system at each end. The departure hall features a kiosk from the same chain and a duty free store. The latter also serves arriving international passengers. The airport has six gates, numbered 1 through 7. The first three can be used for international flights, with gate 3 able to also handle domestic flights, when it is numbered 4. The last three only handle domestic flights. None of the gates have jetbridges. Ground handling is provided by Aviator and SAS Ground Handling, while aviation fuel is provided by Shell.