Кіріспе

Құс түрлері

Акре құсқұсы (Thamnophilus divisorius) – Thamnophilidae тұқымдасының Thamnophilinae кіші тұқымдасына жататын құс түрі, "әдеттегі құсқұстар". Ол Бразилия және Перуде таралған.

Таксономия және жүйелеу

Акре құмырсқашы 1996 жылы Бразилияның Акре штатындағы Серра-ду-Дивизор ұлттық паркінде ашылды және 2004 жылы ғылым үшін жаңа түр ретінде сипатталды. Ол монотипті.

Сипаттама

Acre antshrike шамамен ұзындығы және салмағы шамамен. *Thamnophilus* туысының өкілдері құмырсқатардың ірі мүшелері; барлығының да нағыз шыршалар сияқты ілгегі бар, мықты мүңкілері бар. Бұл түрде айқын жыныстық диморфизм байқалады. Ересек еркектерінің басы мен мойны жылтыр қара, маңдай мен мойнында бірнеше ақ қауырсын бар; басының және мойнының қалған бөлігі аз жылтыр қара. Арқасы көбінесе көкшіл қара, құйрық асты жағы қою көкшіл сұр. Қанаттары, иық қауырсындары және қанат жамылғылары көбінесе қара, ал бас қанаттары қаралау. Құйрығы қара; ортаңғы жұптан басқа барлық қауырсындарының ұштары ақ. Төменгі жағы көбінесе қою көкшіл сұр, мойны біршама қараңғырақ. Ересек мекеңдерінің басы қою көкшіл сұр. Беті қою көкшіл сұр, құлақ жамылғыларында сарғыш түсті жолақтары бар. Жоғарғы жағы белгісіз қою көкшіл сұр. Қанаттары қаралау, құйрығы қаралау, ең шеткі қауырсындарының ұштары сарғыш-қоңыр. Жамбасы мен тамағы терең сары, қараңғырақ дақтармен, ал төменгі жағының қалған бөлігі терең сары немесе қоңыр-сары. Екеуінің де көз қарашығы қоңыр, аяқтары мен таяқтары көкшіл сұр. Жоғарғы жақ сүйегі қара немесе қою сұр, ал төменгі жақ сүйегі қара немесе қою сұр, кейде ақ мүйіздік негізбен.

Таралуы және мекендейтін ортасы

Акрей құмырсқасы бастапқыда оның табылған жері – Бразилияның Серра-ду-Дивизор ұлттық паркіне жақын жердегі Сьерра-да-Жакиранда ғана кездесетіндігі белгілі болды, бірақ зерттеу тобы оны басқа да жоталарда және жақын маңдағы ұқсас ортада кездесетінін күтті. 2006 жылы Перудің Охо-де-Контайя және Дивизодағы, Зона Резервада Сьерра-дель-Дивизорда түрдің табылуымен оның ареалы кеңейді, бұл табылған жермен бірдей қырқалар кешенінің бөлігі болып табылады. Екі белгілі жерде де ол қоректік заттары аз құмды топырақта, әдетте 16 метрден төмен орманды жерлерде, және шамамен 16 метрлік тар биіктік диапазонында кездеседі. Екі жотадағы кездесу орындарының көпшілігінде жердегі бромелиялардың басымдылығында тығыз өсімдік жамылғысы байқалды.

Қозғалыс

Акрейлік құмырсқаторғай өзінің ареалында жыл бойы тұрады деп саналады. Уитни және авторлар бұл түрдің әні мен басқа Thanomphilus құмырсқаторғайларының әндері арасындағы нақты айырмашылықтарды атап өтті. Сондай-ақ, олар аналықтың әнінің еркекке қарағанда біршама төмен дыбысты екенін байқады.

Мәртебе

IUCN Акре құмырсқашысын қауіпсіз деп бағалаған. Оның таралған ареалы шектеулі, ал популяциясының мөлшері белгісіз; бірақ ол тұрақты деп есептеледі. Қазіргі уақытта тікелей қауіп-қатерлер анықталған жоқ. Ол таралған аймағында жиі кездеседі, алайда көзімен табу қиын, тек даусы арқылы тануға болады. "Адам қызметі Акре құмырсқашысына тікелей әсер етпейді".