Кіріспе

Революциялық муниципалитет (1796)

Альба Республикасы – 1796 жылдың 26 сәуірінде Пьемонт аймағындағы Альба қаласын француз әскері басып алған кезде жарияланған революциялық муниципалитет. Муниципалитет өте қысқа ғұмыр сүрді, себебі 1796 жылдың 28 сәуірінде Шарраско келісімі нәтижесінде Сардиния королі Виктор Амадей III Пьемонттың барлық азаматтық басқаруын қайтарып алды.

Тарих

Республика жарияланған кезде Пьемонт Сардиния Корольдігінің басты бөлігі болды, атымен қарамастан, оның негізгі аумағы материкте орналасқан; Турин оның астанасы еді. Корольдік 1796 жылдың сәуір айында француз революциясының алғашқы шабуылына ұшырады: Монтенотте науқаны. Француздық жеңістер қатарынан кейін итальяндық патриот және якобин Джованни Антонио Ранца 1796 жылдың 25 немесе 26 сәуірінде Пьемонт территориясындағы Сардиния монархиясын алмастыру мақсатымен Алба қаласында республика жариялады (сол себепті тарихта "Алба Республикасы" деп белгілі). Ранца 1793 жылдан бері тәуелсіз Пьемонт республикасы үшін үгіт жүргізіп келді; ол мұндай мемлекетті Италияның баршасын қамтитын республикаға жасалған алғашқы қадам ретінде қарастырды. Ранца және оның серіктері француз генералы Наполеон Бонапартқа Италияны "қанаушылықтан" азат етуге шақырып, үндеу жолдады. Бірақ Бонапарт олардың тілегін елемеді және француз Директориясына Пьемонт халқының саяси жағдайына дайын еместігін, сондай-ақ "Пьемонтта революция күтілмеуі керек" деп хабарлады. Француз әскери қолбасшылары сол кезде итальяндық серіктес республика жобасына мүдделілік танытпады, ал ол 1796 жылдың 28 сәуірінде Шераско келісімімен аяқталды, нәтижесінде Пьемонттың көп бөлігі (Францияға қосылған Алессандрия, Кони және Тортоне қалаларынан басқа) Сардиния короліне қайтарылды, ол Бірінші коалициядан шығуға мәжбүр болды. 15 мамырдағы Париж бейбіт шарты Савойя, Ницца, Тенде және Бьюйль герцогтіктерінің Францияға өтуіне әкеп соқты, сонымен қатар француз әскерлеріне Пьемонт аумағы арқылы өтуге кепілдік берілді. Ұзаққа соқпаған Альба Республикасы кейінірек құрылған Пьемонт Республикасының алдасты болды.

Ту

Алба Республикасының туын жақыпшыл Джованни Антонио Ранза жасаған. Ол көк және қызыл түстер Францияға арналғанын, ал апельсин түсі Пьемонттың гербіндегі ағаштан алынғанын айтқан. Апельсин түсі – Ранза мырзаның жеке бағалаған түсі болған. Ол өзінің тегін итальян тіліндегі "аранжа" (апельсин) сөзінің бұрмаланған түрі деп ойлаған, өйткені оның туған Пьемонт тілінде "ранза" сөзі "орман" деген мағынаны білдіреді, осы мағынадан қашыңқырау үшін осылай атаған. Көк, қызыл және апельсин түстерінен тұратын тулар көлденең және тік үш түсті нұсқаларда жасалған, және бүгінде Пьемонт аймағы оны кейбір жағдайларда қолданады.