Томас Лафайет Россер: Американдық генерал және теміржол құрылысшысы

Кіріспе

Америка Құрама Штаттары армиясының генералы (1836–1910)

Томас Лафайет "Текс" Россер (15 қазан 1836 – 29 наурыз 1910) – Америка Азамат соғысы кезінде Конфедерацияның генерал-майоры, кейін теміржол құрылысы инженері және 1898 жылы Испания-Америка соғысы кезінде Америка Құрама Штаттары армиясындағы еріктілер бригадасының генералы болған.

Ерте өмір және мансап

Россер Вирджиния штатының Кэмпбелл округіндегі "Каталпа Хилл" атты фермада Джон мен Марта Мелвина (Джонсон) Россердің ұлы болып дүниеге келді. 1849 жылы отбасы Луизиана штатының Шревпорт қаласынан батысқа қарай шамамен қырық шақырым жердегі Техас штатының Панола округіндегі фермаға көшіп барды. 13 жасар Том Россер әкесінің іскерлік мәселелері Вирджинияда қысқа мерзімге қалуға мәжбүр еткендіктен, анасы мен кіші туыстарын батысқа қарай керуенмен бастап кетті. Техас конгрессмені Лемюэль Д. Эванс 1856 жылы Россерді АҚШ Әскери академиясына жіберді. Бірақ Россер Техас сецессиясын қолдаушы болғандықтан, қажетті бес жылдық оқу курсын бітірмеді және Техас 1861 жылдың 22 сәуірінде, жоспарланған бітіруден екі апта бұрын Одақтан шыққанда отставкаға кетті. Россер Конфедерация армиясына қатысу үшін Монтгомериге (Алабама штаты) сапарлады. Томас Россердің академиядағы бөлмедесі Джордж Армстронг Кастер жақын досы болды және олар қарсы жақта болғанына қарамастан, бұл достық Азамат соғысы аяқталғаннан кейін де сақталды. Ол шабуылдап, жылдам шегіну тактикасымен белгілі болды.

Азаматтық соғыс

Россер бірінші лейтенант болып тағайындалды және Нью-Орлеанның танымал "Вашингтон артиллериясының" инструкторы болды. Ол 1861 жылғы шілдеде Манассас шайқасының бірінші күнінде оның екінші ротасына қолбасшылық етті. Ол Джордж Б. Макклелланның бақылау шарын атып түсіргенімен есімдері шешілді, бұл оны капитандыққа көтерді. Ол өзінің батареясын Жарым аралдағы жеті күндік шайқаста басқарды және Механиксвиллде ауыр жарақат алды. Россер артиллерияның подполковнигі, ал кейін бірнеше күннен соң 5-ші Вирджиния кавалериясының полковнигі болды. Ол Дж. Е. Б. Стюарттың Кэтлетт стансасына жасаған жорығының алғы шебіне басшылық етті және Манассас шайқасының екінші күнінде ерекше көзге түсті, онда одақтың командирі Джон Поуптың ордері мен жылқылары тұтқындалды. Оңтүстік тау шайқасында Кремптонның саңылауындағы шайқаста оның кавалериясы Джон Пелхамның артиллериясының көмегімен Уильям Б. Франклиннің VI корпусының ілгерілеуін тежеді. Антиетамда оның әскері Роберт Лидің сол қанатын қорғады. Ол Альфред Плесонтонға қарсы шайқас кезінде Фитцху Ли бригадасының уақытша қолбасшылығын қабылдады. Келли Форд шайқасында қайтадан ауыр жарақат алды, онда "батыл" Пелхам қаза тапты. Россер Геттисбург науқанына дейін жараланғандықтан, оған қатыса алмады, бірақ Ганноверде және Геттисбургтегі Шығыс кавалерия алаңындағы шайқаста полкіне басшылық етті. Ол "Лавр бригадасының" бригадир генералы болып тағайындалды, бұл бригада бұрын Тернер Эшбидің басшылығымен танымал болған. 1864 жылғы құрлықтағы науқанда да көзге түсті, Wilderness шайқасында одақтың үлкен кавалерия және артиллерия күштерін кері шегіндірді. Россер Тревильян станциясында тағы жарақат алды, онда оның бригадасы бұрынғы Вест-Пойнт сыныптасы және жақын досы Джордж Армстронг Кастердің бірнеше тұтқындарын алды. Оның бригадасы кейін Шенандоа аңғарында Филип Шериданмен батыл шайқасты, ал ол Фитцху Лидің Сидар-Криктегі дивизиясын тиімді басқарды. Томс-Брук шайқасында Кастердің Россердің әскерін басып алуы Кастерге Тревильян станциясы үшін өтемақы алуға мүмкіндік берді. Тактикалық себепсіз Кастер Россердің әскерін 10 мильден астам қуды, бұл оқиға одақтың есептерінде "Вудсток жарысы" деп аталды. Кастер сондай-ақ Томс-Брукте Россердің жеке гардероб вагонын басып алды, ал Россер оған дереу хабарлама жіберді: "Қымбат Фанни, сіз бүгін мені бірнеше қадам артқа шегіндірдіңіз, бірақ ертең сізбен тең боламын. Менің жақсы тілегімді және мына кішкентай сыйлықты қабыл алыңыз - Тревильде қолға түскен сіздің суретіңіз. Текс." Кастер Россердің алтын жалатылған конфедерациялық сұр пальтосын әйеліне жауап хатпен бірге жіберді: "Досым, маған көптеген жаңа нәрселермен қамтамасыз еткеніңізге рахмет, бірақ келесі киіміңіздің жағасын біршама қысқартуға портнойыңызға нұсқау беріңіз. Ілтипатпен, Г. А. К." Россер оңтүстік баспасөзінде "Аңғардың құтқарушысы" деп танылды және 1864 жылдың қарашасында генерал-майор болып тағайындалды. Ол Батыс Вирджиния штатындағы Нью-Крикке сәтті шабуыл жасап, жүздеген тұтқын алды және қажетті жабдықтарды қолға түсірді. 1865 жылдың қаңтарында ол 300 адамымен бірге тауларды терең қар мен қатты суықта кесіп өтіп, Беверлиде (Батыс Вирджиния) екі жаяу әскер полкін таңқалдырып тұтқынға алды, 580 тұтқын алды. Россердің командасындағы көптеген жауынгерлер Батыс Вирджиниядан келген жаңа сарбаздар болды. Россер Петербург қоршауы кезінде Бес бұлақ маңында шайқасқан кавалерия дивизиясына басшылық етті. Осы жерде Россер "күлкілі" шад-беке (балық тойы) ұйымдастырды, шайқас желісінен 3 шақырым солтүстікке орналасқан. Бұл шағын шараға Джордж Пикетт пен Фитцху Ли қатысты. Шелби Фут "Пикетт жасағының жартысынан астамы атып өлтірілгеннен немесе тұтқынға алынғаннан кейін ғана дивизиясына қайта оралды" деді. Ли Пикетттің Федералдар Конфедерация шебін бұзып, Бес Форкста жеңіске жеткен кезде өзінің орнында болмағаны үшін ешқашан кешірмеген дейді. Россер Аппоматтокс науқаны кезінде көзге түсіп, одақтың генералы Джон Ирвин Греггті тұтқынға алды және Фермвиллдің жанындағы вагондарды құтқарып қалды. Ол 1865 жылдың 9 сәуірінде Аппоматтокс сотында ерте таңертеңгі шабуылға басшылық етті және Ли Солтүстік Вирджиния армиясының басым бөлігін тапсырған кезде өз командасымен қашып кетті. Соғыс хатшысының бұйрығымен ол Ли армиясының шашыраған қалдықтарын Солтүстік Каролинадағы Джозеф Джонстон армиясына қосылуға тырысты. Бірақ ол 4 мамырда Стаунтон, Вирджинияда тапсырылды және жақын арада босатылды.

Rosser was commissioned a first lieutenant and became an instructor to the famed "Washington Artillery" of New Orleans. He commanded its Second Company at the First Battle of Manassas in July 1861. He was noted for shooting down one of George B. McClellan's observation balloons, a feat that won him promotion to captain. He commanded his battery during the Seven Days Battles of the Peninsula Campaign, and was severely wounded at Mechanicsville. Rosser was promoted to lieutenant colonel of artillery, and a few days later to colonel of the 5th Virginia Cavalry. He commanded the advance of J. E. B. Stuart's expedition to Catlett's Station, and was notable in the Second Battle of Manassas, where captured Union commander John Pope's orderly and horses. During the fighting at Crampton's Gap at the Battle of South Mountain, his cavalry delayed the advance of William B. Franklin's VI Corps with help from John Pelham's artillery. At Antietam, his men screened Robert E. Lee's left flank. He temporarily assumed command of Fitzhugh Lee's brigade during the subsequent fighting against Alfred Pleasonton. He was again badly wounded at the Battle of Kelly's Ford, where "the gallant" Pelham was killed. Rosser was disabled until the Gettysburg Campaign, where he commanded his regiment in the fighting at Hanover and the East Cavalry Field at Gettysburg. He was promoted to brigadier general of the "Laurel Brigade," which had gained fame under Turner Ashby. He was distinguished again in the 1864 Overland Campaign, driving back a large force of Union cavalry and artillery at the Battle of the Wilderness. Rosser was yet again wounded at Trevilian Station, where his brigade captured a number of prisoners from former West Point classmate and close personal friend George Armstrong Custer. His brigade later gallantly fought against Philip Sheridan in the Shenandoah Valley, and he efficiently commanded Fitzhugh Lee's division at Cedar Creek. A rare defeat where Custer overran Rosser's troops at the Battle of Tom's Brook allowed Custer to repay Rosser for Trevilian Station. For no tactical reason, Custer chased Rosser's troops for over 10 miles and the action became known as the "Woodstock Races" in Union accounts. Custer had also captured Rosser's private wardrobe wagon at Tom's Brook, and Rosser immediately messaged him. Dear Fanny,You may have made me take a few steps back today, but I will be even with you tomorrow. Please accept my good wishes and this little gift—a pair of your draws captured at Trevillian Station. Tex,

Custer shipped Rosser's gold laced Confederate grey coat to his wife with a reply. Dear friend,Thanks for setting me up in so many new things, but would you please direct your tailor to make the coat tails of your next uniform a trifle shorter. Best regards,G. A. C.

Rosser became known in the Southern press as the "Saviour of the Valley," and was promoted to major general in November 1864. He conducted a successful raid on New Creek, West Virginia, taking hundreds of prisoners and seizing much need quantities of supplies. In January 1865, he took 300 men, crossed the mountains in deep snow and bitter cold, and surprised and captured two infantry regiments in their works at Beverly, West Virginia, taking 580 prisoners. Most of the men in Rosser's command were recruits from West Virginia. Rosser commanded a cavalry division during the Siege of Petersburg in the spring, fighting near Five Forks. It was here that Rosser hosted the "infamous" shad bake (fish feast) 2 mile (3 km) north of the battle lines preceding and during the primary Federal assault. Guests at this small affair included George Pickett and Fitzhugh Lee. Shelby Foote states that "Pickett only made it back to his division after over half his troops had been shot or captured ". It is said that Lee never forgave Pickett for his absence from his post when the Federals broke the Confederate lines and carried the day at Five Forks. Rosser was conspicuous during the Appomattox Campaign, capturing a Union general, John Irvin Gregg, and rescuing a wagon train near Farmville. He led a daring early morning charge at Appomattox Court House on April 9, 1865, and escaped with his command as Lee surrendered the bulk of the Army of Northern Virginia. Under orders from the secretary of war, he began reorganizing the scattered remnants of Lee's army in a vain attempt to join Joseph E. Johnston's army in North Carolina. However, he surrendered at Staunton, Virginia, on May 4 and was paroled shortly afterwards.

Соғыстан кейінгі іс-шаралар

Россер Ұлттық экспресс компаниясының бастығы болды, ол бұрынғы Конфедерация генералы Джо Джонстонға жұмыс істеді. Питтсбург және Коннеллсвилл теміржолының құрылысы кезінде инженер көмекшісі болу үшін ол отставкаға кетті. Солтүстік Тынық мұхиты темір жолының шығыс бөлімінде бас инженер болып жұмыс істеді. Кейіннен ол Канадалық Тынық мұхиты теміржолының бас инженері болды. Россер CPR-де бір жылдан аз жұмыс істеді, бірақ сыбайлас жемқорлық үшін жұмыстан шығарылды. CPR-дегі лауазымын пайдаланып, Россер спекуляция және басқа да күмәнді жолдармен 130 000 доллардан астам байлық жинады. Россердің Саскачевандағы бағыттың алдын ала жоспарын Регина қаласы арқылы өзгертіп, ондағы инвестицияларын пайдаға асырғаны айтылады. Соғыстан кейін Россер Конфедерацияны құрметтеуге күш салды. Роберт Э. Лидің 1866 жылғы жеке хатында бұл амалға тыйым салынған болатын, бірақ ол Конфедерация ескерткіштерін салуға тырысты. Литтл Бигхорн шайқасында Кастер жеңілген кезде, Россер Чикаго Трибьюн газетінде Кастердің бағыныштыларын кінәлаған мақала жазды. Алайда, Рино майоры сот процесімен қорқытқаннан кейін Россер бұл мәлімдемесінен бас тартты. 1886 жылы ол Вирджиния штатының Шарлоттсвилл маңындағы плантация сатып алып, джентльмен фермер атанды. 1898 жылдың 10 маусымында президент Уильям Маккинли Россерді испан-американ соғысы кезінде АҚШ еріктілерінің бригадир генералы етіп тағайындады. Оның алғашқы міндеті – солтүстік Джорджиядағы Чикамуга шайқасының бұрынғы алаңына жақын лагерьде жас кавалерия сарбаздарын даярлау болды. 1898 жылдың 31 қазанында ол құрметпен отставкаға шығып, үйіне қайтты. Россер Шарлоттсвиллде қайтыс болды және Шарлоттсвиллдегі Ривервью зиратына жерленді. Биографтар Россерді қаржылық пайда табуға құмар, «көңілсіз, агрессивті, нәсілшіл және мақтанғаш» адам деп сипаттайды. Манитоба штатының Брэндон қаласындағы Россер даңғылы, сондай-ақ Виннипегке жақын Россер ауылы мен ауылдық муниципалитеті оның құрметіне аталған. Солтүстік Дакота штатының Бисмарк қаласында да Россер даңғылы бар. Бұл даңғыл Кастер аймаққа келгенге дейін салынған, сондықтан ол Россердің теміржолмен (Солтүстік Тынық мұхиты) жұмыс істеген кезеңімен байланысты болуы мүмкін, Кастермен достығымен немесе әскери мансабымен емес. Вирджиния штатының Уэйнсборо қаласында да Россер даңғылы бар. Вирджиния штатының Шарлоттсвилл қаласында Россер даңғылы мен Россер көшесі бар.

Rosser was superintendent of the National Express Company, working for fellow ex Confederate general Joe Johnston. He resigned to become assistant engineer during the construction of the Pittsburgh & Connellsville Railroad. He became chief engineer of the eastern division of the Northern Pacific Railroad. Later he was chief engineer of the Canadian Pacific. He worked for the C. P. R. for less than a year before being fired for corruption. Using his position in the C. P. R., Rosser had amassed on the side a fortune of more than $130,000 through speculation and other questionable means. Rosser was believed to have altered the preliminary survey of the line in Saskatchewan to bring it through Regina where he had money invested. Rosser engaged in efforts to honor the Confederacy after the war. He worked to have Confederate monuments constructed despite having been explicitly discouraged from doing so in a now famous 1866 personal letter from Robert E. Lee. When Custer was defeated at the Battle of Little Bighorn, Rosser wrote an article in the Chicago Tribune placing the blame on Custer's subordinates. Rosser later retracted his claims when Major Reno threatened a lawsuit. In 1886, he bought a plantation near Charlottesville, Virginia, and became a gentleman farmer. On June 10, 1898, President William McKinley appointed Rosser a brigadier general of United States volunteers during the Spanish–American War. His first task was training young cavalry recruits in a camp near the old Civil War battlefield of Chickamauga in northern Georgia. He was honorably discharged on October 31, 1898, and returned home. He died at Charlottesville and is buried at Riverview Cemetery, Charlottesville. Biographers describe Rosser as a man driven by a desire for financial gain, and a person who could be “arrogant, aggressive, racist, and proud to a fault.”

Rosser Avenue in Brandon, Manitoba is named in his honor, as well as the village and Rural Municipality of Rosser near Winnipeg. There is also a Rosser Avenue in Bismarck, North Dakota. This was platted before Custer's arrival in the area, and so likely is related to Rosser's time with the railroad (Northern Pacific) rather than his friendship with Custer, or his military career. There is also a Rosser Avenue in Waynesboro, Virginia. In Charlottesville, Virginia there are both Rosser Avenue and Rosser Lane.