Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Пламе ісі 2003 жылдың шілдесінде журналист Роберт Новак Валерия Пламедің Орталық барлау агенттігінің жасырын қызметкері екенін жариялағанда басталды, бірақ осы жанжалдың бастауы 2001 және 2002 жылдары Буш әкімшілігі Ирактың Нигерден уран сатып алғаны туралы күдіктерді тергеген кезде қаланды. 2003 және 2007 жылдар аралығында Патрик Фицджеральд Буш әкімшілігінің Пламедің жеке басын, оның күйеуі Джозеф С. Уилсонның Ирак соғысының себептерін ашық сынағаны үшін жаза ретінде жариялағаны туралы айыптаулар бойынша қылмыстық тергеу жүргізді. 2006 жылдың тамызында АҚШ-тың бұрынғы мемлекеттік хатшысының орынбасары Ричард Армитаж ақпараттың негізгі көзінің өзі болғанын мәлімдеді. 2007 жылдың шілдесінде президент Джордж Буш Фицджеральдтың тергеуі кезінде жалған куәлік бергені және әділетке кедергі келтіргені үшін Скутер Либбиге тағайындалған түрме жазасын жеңілдеткен кезде, бұл дау негізінен аяқталды. 2018 жылдың сәуірінде президент Дональд Трамп Либбиді толық кешірді.
The Plame affair erupted in July 2003, when journalist Robert Novak revealed that Valerie Plame worked as covert employee of the Central Intelligence Agency, although the seeds of the scandal had been laid during 2001 and 2002 as the Bush administration investigated allegations that Iraq had purchased Nigerien uranium. Between 2003 and 2007, Patrick Fitzgerald led a criminal investigation into allegations that the Bush administration had leaked Plame's identity as retribution against her husband, Joseph C. Wilson, who had publicly questioned the rationale for the Iraq War. In August 2006, former U. S. Deputy Secretary of State Richard Armitage revealed that he had been Novak's primary source for the leak. By July 2007, when President George W. Bush commuted the prison sentence Scooter Libby had received for perjury and obstruction of justice during Fitzgerald's investigation of the leak, the scandal had largely come to a close. In April 2018, President Donald Trump fully pardoned Libby.
1980 жылдар
1980-1982 жылдар аралығында Саддам Хусейннің Баас Ирағы Португалия мен Нигерден 400 тоннадан астам уран концентраты (сары торт) сатып алады. Бұл материал 2003 жылғы басып кіруге дейін Ирақта МАГАТЭ бақылауында қалады.
Between 1980 and 1982 Sadam Hussein's Baathist Iraq procures more than 400 tons of yellowcake from Portugal and Niger. This material remains in Iraq under IAEA monitoring until the 2003 invasion.
1981 жыл
Нигердің сол кездегі президенті Сейни Кунче өз елінің "уранды тіпті шайтанға дейін сататынын" айтты.
Seyni Kountché, then President of Niger, stated that his country would "sell uranium even to the devil."
1988 жыл
BBC хабарлауынша, Оңтүстік Африка Удай Хусейн арқылы Иракқа заңсыз уран саудасын жүргізеді. Бұл мәлімет басқа көздермен тексерілген жоқ.
A BBC report notes that South Africa illicitly sells Uranium to Iraq through Uday Hussein. This sale is unverified by other sources.
1990 жыл
Валерия Плейм өзінің алғашқы ЦРУ қызметін Афинадағы АҚШ елшілігінде Мемлекеттік департамент өкілі болып жұмыс істеу арқылы бастайды. "Брюстер Дженнингс және серіктестері" көптеген ЦРУ офицерлеріне, Валерия Плеймге де жамылшық қызмет етеді.
Valerie Plame begins her first CIA posting, posing as a State Department official at the US embassy in Athens. Brewster Jennings & Associates will be a cover for many CIA officers, including Valerie Plame.
1997 жыл
Олльдрих Эймс оның кім екенін ресейлік барлау қызметтеріне жария еткен деп қорқып, ЦРУ Пламені Еуропадан Вашингтонға қайта шақырады.
Fearing that Aldrich Ames has revealed her identity to Russian intelligence, the CIA recalls Plame from Europe to Washington.
1999 жыл
Маусым: (Жозеф С. Уилсон мен Нигердің бұрынғы премьер-министрі Ибрагим Ассан Маякидің 2002 жылғы әңгімесіне сәйкес) Ирактық кәсіпкер Маякиге жақындап, Саддам Хусейн басқаратын Ирак үкіметі мен Нигер арасындағы "сауда қатынастарын кеңейту" туралы мәселені талқылау үшін ирактық делегациямен кездесуін талап етті. Маяки бұл әрекетті уран сатуды талқылауға жасалған тытыру деп түсінді, бірақ БҰҰ-ның Иракқа қатысты санкциялары болғандықтан, әңгімені саудадан ауыстырды. 2004 жылы Уилсонмен сөйлескенде, Уилсонның "нигерлік дереккөзі" (дегенмен, Маяки) Уилсонға 1999 жылдың маусым айында кездескен "ирактық кәсіпкердің" Мұхаммед Саид әл Сахаф, бұрынғы Ирак ақпарат министрі екенін айтты, ол АҚШ баспасөзінде кейде "Бағдад Боб" деп аталды.
June: (According to a 2002 conversation between Joseph C. Wilson and former Prime Minister of Niger Ibrahim Assane Mayaki) An Iraqi businessman approached Mayaki and insisted that Mayaki meet with an Iraqi delegation to discuss "expanding commercial relations" between the Iraqi government of Saddam Hussein and Niger. Mayaki interpreted the overture as an attempt to discuss uranium sales, but steered the conversation away from trade because of UN sanctions against Iraq. In a 2004 conversation with Wilson, Wilson's "Nigerien source" (presumably, Mayaki), told Wilson that the "Iraqi businessman" he had met in June 1999 was Muhammed Saeed al Sahaf, the former Iraqi Information Minister, sometimes referred to in the U. S. press as "Baghdad Bob."
2001 жыл
2001 жылдың жаз-күз мезгілі: Жақында саяси істер жөніндегі мемлекеттік хатшының орынбасары болып тағайындалған Марк Гроссман доктор Абдул Кадир Ханның ядролық қару тарату желісімен байланысты ядролық контрабандалық желінің түрік мүшелерін Брюстер Дженнингс және серіктестерінің Орталық барлау агенттігінің жасырын ұйымы екені туралы ескерткен деген күдік бар. 2001 жылдың жаңа жылы: мереке күндері қарақшылар тобы Нигер елшілігіне Римде шабуыл жасап, хат қағаздары мен ресми мөрлерді ұрлады.
Summer Autumn 2001: Marc Grossman, the recently appointed Under Secretary of State for Political Affairs, allegedly warns Turkish members of a nuclear smuggling ring connected to the proliferation network of Dr. Abdul Qadeer Khan about Brewster Jennings & Associates' role as a Central Intelligence Agency front. New Years 2001: Over the holiday, a gang of burglars break into the embassy of Niger in Rome and steal some letterhead and official stamps.
2002 жылғы наурыз
5 наурыз: Вильсон өз үйінде екі ЦРУ қызметкерінен жауап алады. Хэдли мен осы кездесуге қатысқандар талқыланған мәселелердің толық мәліметтерін есінде ұстамайтындарын айтады, ал Хэдли баспасөз конференциясында кездесуді 15 минуттан кем уақытқа созылған "ілтипатты сапар" деп сипаттады. Италия Премьер-Министрі кеңсесінің мәліметінше, кездесу сол кездегі Ұлттық қауіпсіздік жөніндегі кеңесші Кондолиза Райс пен Николо Поллари арасында, Стивен Хэдлиді қоса алған Италия және АҚШ делегациясының қатысуымен өтті.
5 March: Wilson is debriefed by two C. I. A. officials at his home. Hadley and others who attended this meeting say they have little memory of the details of what was discussed, and in a press conference Hadley characterized the meeting as a "courtesy call" that lasted less than 15 minutes. According to the Italian Prime Minister's office, the meeting was between the then National Security Advisor, Condoleezza Rice, and Nicolò Pollari, in the presence of an Italian and US delegation that included Stephen Hadley.
2002 жылдың қазаны
2002 жылдың 6 қазанында Ұлттық қауіпсіздік кеңесі президент Буштың Цинциннатиде сөйлейтін сөзінің алтыншы нұсқасын ЦРУ-ға жіберді. Нұсқада Ирактың "500 тоннаға дейін уран оксидін сатып алуға талпынғаны анықталды" деген мәлімдеме бар болды. Сол кездегі ЦРУ директоры Джордж Тенет және оның басқа да ЦРУ қызметкерлері бұл мәтінді сөзден алып тастауды тапсырды, себебі бұл талаптың дұрыстығына сенімділік жеткіліксіз болды. 2002 жылдың 7 қазанында Джордж Буш Цинциннатиде сөйлеген сөзінде Иракты қарусыздандыру қажеттігін алғаш рет толыққанды түсіндірді. Ол: "Егер Ирак режимі жоғары тотыққан уранды өндіруге, сатып алуға немесе ұрлауға қабілетті болса, бір софтболынан сәл ғана үлкен мөлшердегі уранмен ол бір жылдың ішінде ядролық қаруға ие болуы мүмкін" деді. Джордж Тенеттің, әсіресе Ұлттық қауіпсіздік жөніндегі орынбасар кеңесші Стивен Хэдли арқылы берген тапсырмасы бойынша, сөзде Ирактың Нигер уранына жасаған күдікті әрекеттері туралы ештеңе айтылмады.
6 October 2002: The National Security Council sent a sixth draft of a speech President Bush was to give in Cincinnati to the CIA. The draft contained the statement about Iraq "having been caught attempting to purchase up to 500 metric tons of uranium oxide. George Tenet, then head of the CIA, and other of his CIA officials, directed the text be removed from the speech as the certainty regarding the accuracy of the claim was weak. 7 October 2002: George W. Bush gives a speech in Cincinnati in which he, for the first time, lays out in detail the case for disarming Iraq. In that speech he asserts, "If the Iraqi regime is able to produce, buy, or steal an amount of highly enriched uranium a little larger than a single softball, it could have a nuclear weapon in less than a year." As directed the previous day by George Tenet, particularly through contact with Deputy National Security Adviser Stephen Hadley, the speech does not reference Iraq's alleged pursuit of Nigerien uranium.
2003 жылғы қаңтар
Қаңтар: Ұлттық барлау кеңесі Пентагонның сұрауы бойынша Нигердегі уран туралы әңгімеге қатысты хабарлама жасайды, онда бұл әңгіменің негізсіз екеніне келеді. Хабарлама сол айдың соңындағы Мемлекеттік хабарлама алдында Ақ үйге жетеді. Бұл сөйлем "16 сөз" деп белгілі болады. Мемлекеттік хабарламасында Буш сондай-ақ: "Халықаралық атом энергия агенттігі 1990 жылдары Саддам Хусейннің қару ретінде пайдалануға болатын ядролық қаруды дамыту бағдарламасы болғанын, ядролық қарудың жобасын жасағанын және бомба үшін уранды байытудың бес әртүрлі тәсілімен жұмыс істегенін растады" деді.
January: The National Intelligence Council, responding to the Pentagon's request, drafts a memo addressing the Niger uranium story in which they conclude the story is baseless. The memo arrives at the White House prior to the State of the Union address given later that month. The sentence becomes known as the "16 words." In his State of the Union speech, Bush also declares, "The International Atomic Energy Agency confirmed in the 1990s that Saddam Hussein had an advanced nuclear weapons development program, had a design for a nuclear weapon and was working on five different methods of enriching uranium for a bomb."
2003 жылғы ақпан
4 ақпан: АҚШ Ирактың Нигерден сары уран алуы туралы BP құжаттарының электрондық нұсқасын Нью-Йоркте болған МАГАТЭ-нің Ирактағы ядролық бақылау кеңсесінің басшысы Жак Бутеге жібереді, сондай-ақ көшірмесін Венадағы МАГАТЭ кеңсесіне де жібереді.
4 February: The United States provides electronic copy of the BP documents on Iraqi acquisition of Niger yellowcake to Jacques Bute, then head of IAEA's Iraq Nuclear Verification Office, who was in New York, and sends a copy to the IAEA offices in Vienna as well.
2003 жылғы шілде
"Пламе ісі" осы айда осылай болады. Айдың басында Вильсон Нигерге сапары туралы жазған мақаласы жарияланды, онда Ирактың ядролық қатері асыра көрсетілгенін айтты. Бірнеше күн ішінде Буш әкімшілігі журналистерге ақпарат берді және оның әйелінің аты аталды, ол сол кезде жасырын қызмет атқарғанына қарамастан. Айдың ортасында Буш әкімшілігінің бұл ақпаратты Вильсонға қарсы жаза ретінде жариялағанын көрсететін алғашқы хабарлар пайда болды. 6 шілде: Вильсон The New York Times газетінде Нигерге сапарын сипаттап, былай деп жазды: "Ирактың ядролық қару бағдарламасына қатысты кейбір барлау мәліметтері Ирактың қатерін асыра көрсету үшін бұрмаланды деген тұжырым жасауға мәжбүрмін". 7 шілде: Мемлекеттік хатшы Колин Пауэлл президент Буш пен басқа да әкімшіліктің мүшелерімен Африкаға сапарға шықты. Пауэлл өзінің Мемлекеттік департаменті дайындаған 10 маусымдағы меморандумның көшірмесін алып жүреді, онда Плэм Вильсонның әйелі деп көрсетілген және ақпарат "Құпия, Шет елдіктерге арналмаған" деп жіктелген. 8 шілде: Роберт Новак АҚШ Президентінің аға кеңесшісі Карл Роувпен телефон арқылы сөйлеседі, онда ЦРУ агенты Плэм туралы әңгіме қозғалды, аты аталмаған дереккөзге сәйкес, оған бұл туралы сөйлеспеу керектігі айтылды. Роув Новакқа агенттің есімін "Валери Плэм" деп айтқан және оның Вильсонның Африкаға жасаған сапарындағы рөлін баяндаған. Роувтың Новакқа "Мен де естігенмін" немесе "Ой, сіз бұл туралы білесіз ғой" дегенін айтқандығы хабарланды. Роув үлкен алқаға бұл кезде Вильсонның әйелі ЦРУ-да жұмыс істейтінін басқа журналистен естігенін, бірақ оның кім екенін есіне түсіре алмағанын айтты. 8 шілде: Льюис Либби журналист Джудит Миллермен кездесіп, оған Нигердің уранды талап етуі 2002 жылдың қазан айындағы Ұлттық барлау бағасының (ҰББ) "негізгі қорытындысы" болғанын және Плэм ЦРУ-да жұмыс істегенін айтты. Либби кейінірек президент Буштың оған құпия ҰББ-ден ақпаратты жариялауды тапсырғанын мәлімдеді. Либби Миллерге берген ақпарат жалған болды; Нигердің мәселесі ҰББ-нің алғашқы беттерінде басылған, қалың әріппен және тізімделген "негізгі қорытындылардың" бірі емес еді. 10 шілде – 11 шілде: Новак ЦРУ өкілі Билл Харлоуға Плэм мен Вильсон туралы ақпаратты растау үшін қоңырау шалды. Новактың айтуынша, Харлоу Пламенің Вильсонды сапарға таңдауды "ұсынғанын" жоққа шығарды, ал Харлоу оның орнына ЦРУ "жаралы қарудың таралуына қарсы іс-қимыл қызметкерлері Вильсонды таңдап алып, оның әйелімен байланысуға шақырды" деп мәлімдеді. Харлоудың айтуынша, ол "Новакты құпия ақпаратты жарияламай, қолдануға рұқсат етілген ең қатаң шарттармен ескертті", Вильсонның әйелі миссияға рұқсат бермегенін және егер Новак бұл туралы жазса, оның есімі жарияланбауы керек екенін айтты. Харлоу Новактың қоңырауынан кейін Плэмнің жағдайына қарап, оның құпия оперативші екенін растағанын айтты. Ол Новакқа қайта қоңырау шалып, онымен байланысты оқиғаның дұрыс емес екенін және Пламе есімін қолданбау керектігін қайталап айтты. Алайда Харлоудың айтуынша, ол Плэмнің жасырын жұмыс істейтінін Новакқа тікелей айтпаған, өйткені бұл ақпарат құпия болған. Новактың айтуынша, Харлоу Пламе құпия қызмет атқарып жүргенін айтпады, сонымен қатар "оған енді ешқашан шетелде қызмет етпейтінін, атын жария ету "қыйындықтар" тудыруы мүмкін екенін" айтты. Новак егер оған Пламе есімін жариялау оны немесе басқа біреуді қауіпке ұшырататынын айтса, ол оны жарияламас еді. 11 шілде: Creators Syndicate Novak-тың Plame-ді атаған мақаласын AP жаңалықтарында таратады. 11 шілде: Time журналының тілшісі Мэтью Купердің ішкі Time электрондық поштасы сағат 11:07-де оның бюросының басшысына жіберіледі, онда: "Роувпен екі минуттай сырлы түрде демалуға кеткенге дейін сөйлестім". Купер Роувтың оған "Уилсонға тым көп көңіл бөлмеу" туралы "үлкен ескерту" жасағанын жазды. Купердің айтуынша, Роув Куперге Уилсонның сапарына "ЦРУ директоры Джордж Тенет" немесе вице-президент Дик Чейни рұқсат бермегенін айтты. Керісінше, "КР-дің айтуынша, бұл сапарға рұқсат берген Уилсонның әйелі, ол агенттікте ЖҚҚ мәселесі бойынша жұмыс істейді". Роув Куперге "Ирақтың Нигерден уран алуы туралы қызығушылығын білдіретін көптеген фактілер бар" деп айтты. Кейін Купер тергеуші үлкен алқаға Роувтың "Мен қазірдің өзінде тым көп айттым" деп әңгімелесуді аяқтағанын айтты. 11 шілде (күнде немесе кешке): ЦРУ директоры Джордж Тенет Буштың одақ жағдайы туралы жолдауындағы уран туралы адастырушы тіл үшін жауапкершілікті мойнына алады, бұл агенттіктің тексеру процесінің сәтсіздігінен туындады. Директор Тенет сондай-ақ (1) Вильсонның Нигерден уран алуға бағытталған бизнесменнің ұсыныстары туралы хабарлағанын нақтылады; (2) Вильсонның есебінде жалған құжаттар туралы немесе тіпті құжаттардың бар екендігі туралы айтылмағанын мәлімдеді; және (3) 2002 жылдың қазан айындағы Ұлттық барлау бағасының Ирактың ядролық бағдарламасы туралы қорытындыларын талқылады. 2005 жылғы The New York Times газетінде жарияланған мақалаға сәйкес, Тенеттің 2003 жылғы 11 шілдедегі мәлімнамасын Карл Роув және Скутер Либби жазған. 12 шілде: Президент Буш және оның командасы әлі Африка сапарында. Ақ үйдің баспасөз хатшысы Флейшер Нигерияның Абужа қаласындағы Ұлттық ауруханасында президент Буш сапар шегуде, жергілікті уақыт бойынша сағат 9:20-да "баспасөз жиынында" уран дауы туралы пікір білдірді. Президенттің ауруханадағы қызметі туралы қысқа мәлімдеме жасағаннан кейін Флейшер ЦРУ директоры Тенеттің кешегі мәлімдемесіне қатысты сұраққа жауап берді. Флейшер президенттің бұл мәлімдемеге риза екенін және президенттің Тенетке деген сенімін білдірді. Келесі сұрақ жауапкершілік туралы болды, баспасөз хатшысы одан бас тартып, мынадай деді: "Шындық мынада, ешкім де Саддам Хусейннің ядролық қару іздегенін жоққа шығармайды". Флейшер Вильсонның есебін сары уран туралы мәлімдемені қолдайтынын айтты. Журналистермен әңгімелесуде барлау Ирактың ядролық қаруға ие болғанын немесе алуға тырысқанын қолдайтыны айтылды. Флейшер әкімшіліктің сары уран туралы мәлімдеме президенттің сөйлеуіне енгізілуі керек емес деген позициясын қайталады. Көшедегі пікір туралы сұраққа Флейшер мәселе жоқ екенін жоққа шығарды. "Иә, президент бұдан әрі жылжыды. Менің ойымша, елдің көп бөлігі де солай жасады". 12 шілде: Журналист Джудит Миллер Скутер Либбимен тағы бір рет кездесіп, ол оған Вильсонның миссиясының маңыздылығын азайтып, оның өнімділігіне күдік келтіргенін айтты. 12 шілде: Washington Post газетінің тілшісі Уолтер Пинкус әкімшіліктің бір шенеунігінің оған Вильсонның әйелінің жаппай қырып тастау қарулары бойынша жұмыс істейтін ЦРУ талдаушысы екенін және Вильсонның сапары "бос әрекет" болғанын айтқанын хабарлады. 14 шілде: Роберт Новак "Нигерге сапар" мақаласын жазды: "Вильсон ешқашан ЦРУ-да жұмыс істемеген, бірақ оның әйелі, Валери Плэм, жаппай қырып тастау қарулары бойынша агенттіктің оперативті қызметкері. Екі жоғары лауазымды әкімшілік шенеунігі Вильсонның әйелі оны Нигерге жіберуді ұсынғанын айтты. ЦРУ өз қаруды көбейтуге қарсы іс-қимыл қызметкерлері Вильсонды таңдап алып, оның әйелімен байланысуға шақырды". (Курсивпен жазылған). Бұл мақала Ари Флейшердің Ақ үй баспасөз хатшысы лауазымынан кеткен күні жарияланды. 16 шілде: Дэвид Корн "Ақ үйдің қаралауы" мақаласын жазды және Nation журналының веб-сайтында жариялады. Корн Новактың ақпарат көздері Вильсонның әйелінің рөлін Вильсонның атын жоққа шығару үшін, "жаза ретінде" ашты деп болжайды, "Бұл Буш әкімшілігі өзінің ең құпия оперативті қызметкерінің біреуін Вильсонды жазалау үшін немесе оған қарсы шығуға тырысқандарға үлгі көрсету үшін бұзып алғанын білдіреді". Корнның мақаласы алғашқы пу...
The "Plame affair" becomes such during this month. The month opens with Wilson's op ed describing his trip to Niger and suggesting the Iraqi nuclear threat had been exaggerated, followed within days by multiple Bush administration leaks or confirmations to reporters and the publishing of Wilson's wife's name, revealing that Valerie Plame worked for the C. I. A. despite the fact that she was then undercover. By mid month the first stories emerge suggesting the Bush administration had leaked this information as retribution against Wilson. 6 July: Wilson publishes an op ed in The New York Times describing his trip to Niger and saying: "I have little choice but to conclude that some of the intelligence related to Iraq's nuclear weapons program was twisted to exaggerate the Iraqi threat." 7 July: Secretary of State Colin Powell boards Air Force One for a trip to Africa with President Bush and other members of the administration. Powell carries with him a copy of the 10 June memo his State Department prepared, naming Plame as Wilson's wife and signifying the information is classified "Secret, Noforn." 8 July: Robert Novak has a phone conversation with Karl Rove, Senior Advisor to the President of the United States, in which C. I. A. agent Plame is discussed, according to an unnamed source who had been told not to talk about the case. Novak is reported to have told Rove the name of the agent as "Valerie Plame" and her role in Wilson's mission to Africa. Rove is reported to have told Novak something to the effect of, "I heard that, too." or "Oh, so you already know about it." Rove reportedly told the grand jury that at this time he had already heard about Wilson's wife working for the CIA from another journalist, but is unable to remember who that was. 8 July: Lewis Libby meets with journalist Judith Miller and tells her that the Niger uranium claim had been a "key judgement" of the October 2002 National Intelligence Estimate (NIE), and that Plame worked at the CIA. Libby would later state that President Bush had instructed him to disclose information from the classified NIE. The information Libby gave Miller was false; the Niger claim was not one of the "key judgements" headlined, bolded, and bulleted in the first pages of that NIE. c. 10 July – 11 July: Novak called CIA spokesman Bill Harlow to confirm information regarding Plame and Wilson. According to Novak, Harlow denied that Plame "suggested" that Wilson be selected for the trip, and Harlow stated instead that CIA "counter proliferation officials selected Wilson and asked his wife to contact him." According to Harlow, he "warned Novak in the strongest terms he was permitted to use without revealing classified information", that Wilson's wife had not authorized the mission and that if Novak did write about it, her name should not be revealed. Harlow said that after Novak's call, he checked Plame's status and confirmed that she was an undercover operative. He said he called Novak back to repeat that the story Novak had related to him was wrong and that Plame's name should not be used. According to Harlow, however, he did not tell Novak directly that Plame was undercover because that information was classified. According to Novak, not only did Harlow fail to say that Plame was undercover, he actually told Novak that "she probably never again would be given a foreign assignment but that exposure of her name might cause 'difficulties.'" Novak states that if he had been told that disclosure of Plame's name would endanger her or anyone else, he would not have disclosed the name. 11 July: Creators Syndicate distributes Novak's column naming Plame on the AP newswire. 11 July: Time reporter Matthew Cooper's internal Time e mail message bearing the time 11:07 a. m. is sent to his bureau chief, stating: "Spoke to Rove on double super secret background for about two mins before he went on vacation. " Cooper writes that Rove offered him a "big warning" not to "get too far out on Wilson." According to Cooper, Rove told Cooper that Wilson's trip had not been authorized by "DCI" (CIA Director George Tenet) or Vice President Dick Cheney. Rather, "it was, KR said, Wilson's wife, who apparently works at the agency on WMD issues who authorized the trip." Rove also told Cooper that, "there's still plenty to implicate Iraqi interest in acquiring uranium fro[m] Niger". Cooper would later tell the investigating grand jury that Rove concluded the conversation by saying "I've already said too much." 11 July (afternoon or evening): CIA Director George Tenet takes responsibility for the misleading language concerning uranium in Bush's State of the Union Address, citing a failure of the agency's vetting process. Director Tenet also (1) clarified that Wilson had reported that a businessman had made possible overtures to acquire uranium from Niger; (2) alleged that Wilson's report did not mention forged documents or even mention the existence of documents; and (3) discussed the October 2002 National Intelligence Estimate conclusions regarding Iraq's nuclear program. According to a 2005 article in The New York Times, Tenet's 11 July 2003 statement was written by Karl Rove and Scooter Libby. 12 July: President Bush and his team are still on their Africa visit. White House Press Secretary Fleischer discusses the uranium controversy, at a "press gaggle" at the National Hospital in Abuja, Nigeria, where President Bush was visiting, at 9:20 AM local time. After a brief statement on the President's activities at the hospital, Fleischer answers a question regarding the previous day's statement by CIA Director Tenet. Fleisher states that the President is pleased by the statement, and expresses the President's confidence in Tenet. The next question is one of accountability, which the press secretary deflects, saying, in part, "The greater truth is that nobody, but nobody, denies that Saddam Hussein was seeking nuclear weapons." Fleischer cites Wilson's report as being supportive of the yellowcake claim. The conversation with reporters repeated that intelligence supported the notion that Iraq had or was trying to acquire nuclear weapons. Fleischer reiterates the administration's position that the yellowcake claim should not have risen to the level of inclusion in a "presidential speech." When asked about public perception, Fleischer denies that there's a problem. "Yes, the President has moved on. And I think, frankly, much of the country has moved on, as well." 12 July: Journalist Judith Miller again meets with Scooter Libby. After testifying to a Federal grand jury in October 2005, she will write in the New York Times that on this occasion, as on the occasion of another conversation four days earlier, Libby "played down the importance of Mr. Wilson's mission and questioned his performance." 12 July: Washington Post reporter Walter Pincus says an administration official told him, somewhat off topic, that Joseph Wilson's wife was a CIA analyst working on weapons of mass destruction and that Wilson's trip was a "boondoggle." 14 July: "Mission to Niger" article is written by Robert Novak: "Wilson never worked for the CIA, but his wife, Valerie Plame, is an Agency operative on weapons of mass destruction. Two senior administration officials told me Wilson's wife suggested sending him to Niger The CIA says its counter proliferation officials selected Wilson and asked his wife to contact him." (Italics added.) The story is published on Ari Fleischer's last day as White House Press Secretary. 16 July: "A White House Smear" article is written by David Corn and published at the website of Nation magazine. Corn opines that Novak's informants revealed the role of Wilson's wife in order to sully Wilson's name for the sake of revenge, "That would seem to mean that the Bush administration has screwed one of its own top secret operatives in order to punish Wilson or to send a message to others who might challenge it." Corn's article is the first published to argue a nefarious White House role. 17 July: "A War on Wilson?" article is written by Matthew Cooper, Massimo Calabresi and John F. Dickerson, and published in Time. Their article indicates that some of the sources for "A Question of Trust" had informed at least one of them about Valerie Plame's status. They trace the controversy surrounding President Bush's 28 January 2003 State of the Union speech and the African uranium controversy. Anonymous sources of information are attributed to "two senior Administration officials", "another official", and "an intelligence official". Named sources include Vice President Dick Cheney's assistant Scooter Libby, Joseph Wilson, Valerie Plame's superior Alan Foley, and former State Department proliferation expert Greg Thielmann. 18 July: Undersecretary of State John R. Bolton is questioned by the State Department Inspector General regarding sources for the Niger uranium claims. 21 July: Newsday article "Columnist Names CIA Iraq Operative" by Timothy M. Phelps and Knut Royce attributes intelligence information independently leaked to them about Plame as coming from "intelligence officials" and a "senior intelligence official." Both authors were later subpoenaed during the criminal investigation. 22 July: Newsday quotes Novak regarding his use of Plame's name: "I didn't dig it out. It was given to me. They thought it was significant. They gave me the name, and I used it." 30 July: When pressed, newly appointed White House Press Secretary Scott McClellan tells reporters: "I'm saying no one was certainly given any authority to do anything of that nature, and I've seen no evidence to suggest there's any truth to it."
2003 жылғы тамыз
3 тамыз: CNN Late Night with Wolf Blitzer бағдарламасында Уилсон американдық күштердің Ирактағы жаппай қырып-жою қарулары бағдарламаларының дәлелдерін табатынына сенім білдірді: "Менің ойымша, біз химиялық қару табамыз. Менің ойымша, біз қаруландырылған немесе қаруландырылмаған биологиялық алғырттарды табамыз. Сондай-ақ, біз ядролық қаруға деген қызығушылықтың жалғасатынын көреміз. Нақты мәселе – бұл қауіптің біздің ұлттық қауіпсіздігімізге тікелей төніп тұрған немесе ауырлап, күшейіп келе жатқан қауіптің деңгейіне жететін-жетпемейтінінде". 21 тамыз: Уилсон "Вашингтондағы ашық отырысқа" қатысты және ол былай деді: "Соңында, Карл Роувты қолғаппен Ақ үйден шығарып салуды көру маған қатты қызық. Маған сеніңіз, осы есімді айтқанда, мен әр сөзімді ойлап айтамын".
3 August: On CNN Late Night with Wolf Blitzer, Wilson expresses confidence that American forces will find evidence of weapons of mass destruction programs in Iraq: "I think we'll find chemical weapons. I think we'll find biological precursors that may or may not have been weaponized. And I think we will find a continuing interest of — on nuclear weapons. The question really is whether it met the threshold test of imminent threat to our own national security or even the test of grave and gathering danger." 21 August: Wilson participated in a "public panel in Washington" and is quoted as having said "At the end of the day, it's of keen interest to me to see whether or not we can get Karl Rove frog marched out of the White House in handcuffs. And trust me. When I use that name, I measure my words."
2003 жылғы қыркүйек
16 қыркүйек: Скотт МакКеллан Карл Роувтың Пламе туралы ақпаратты жариялағанын айту "толыққанды абсурд" дейді. 26 қыркүйек: ЦРУ директоры Тенет Әділет министрлігінен ақпараттың жария болуын тергеуді сұрайды. 29 қыркүйек: МакКеллан Карл Роувтың өзі қатыспағанын және құпия ақпаратты жариялағандар жұмыстан босатылатынын жеке растағанын айтады. 29 қыркүйек: Новак осы оқиғаға өзі кездейсоқ тап болғанын мәлімдейді. "Буш әкімшілігінен ешкім маған осыны жариялау үшін хабарласпады", - деді Новак CNN телеарнасына берген сұхбатында. Новакқа сұхбат берушінің айтуынша, шілде айында әкімшіліктің бір өкілі Уилсонның сапары "оны әйелі ынталандырған" екенін, ал ЦРУ оның "ерінің тапсырмасына қатысқанын" растаған. "Олар маған оның атын атамауды өтінді, бірақ бұл оның немесе басқа біреудің қауіпсіздігіне қатер төндіретінін көрсетпеді", - деді ол, сондай-ақ ЦРУ-дағы дереккөз оған Плэме "жасырын агент емес, жасырын операцияларды басқаратын жетекші де емес, талдаушы" екенін айтқанын қосты. 29 қыркүйек: ABC тілшісі: "Сізде осы агент туралы қандай да бір ақпарат болды ма, әлде сіз оның атын баспасөзге жарияладыңыздар ма?" деп сұрайды. Роув "Жоқ" деп жауап береді. 29 қыркүйек: National Review журналында жарияланған мақаласында Клиффорд Мэй Новактың Плэме туралы жазған мақаласы "маған жаңалық болған жоқ. Оның [ЦРУ-да жұмыс істейтінін] білдім, бірақ Ақ үйден ешкім айтқан жоқ. Керісінше, бұрын үкіметте жұмыс істеген біреуден естідім, ол бұл туралы кездейсоқ айтты, менің ойымша, бұл туралы ішкі адамдар жақсы біледі" деді. 29 қыркүйек: Әділет министрлігі ресми түрде ақпараттың жариялануын қылмыстық жолмен тергеуді бастады, ал жетекші демократтар Бас прокурор Эшкрофтті арнайы прокурор тағайындауға шақырды. Әділет министрлігі Ақ үйдің кеңесшісі Альберто Гонзалеске кешкі сағат 8-де хабарлады. Гонзалес Ақ үйдің бас штабы Эндрю Кардқа дереу хабарлайды, бірақ Ақ үй қызметкерлеріне хабарлау үшін келесі таңға дейін күтеді және оларға барлық қатысты құжаттарды сақтауды бұйырады. 30 қыркүйек: Крис Мэтьюспен "Хардбол" бағдарламасында болып өткен кезде, Республикалық Ұлттық Комитет төрағасы Эд Гиллеспи ақпараттың жариялануы Уотергейттен де жаман болар еді деп келіседі: "Егер бұл айыптамалар рас болса, жасырын ЦРУ оперативтігінің жеке басын ашу - бұл қорқынышты, қылмыс болуы керек, және ол қылмыс". 30 қыркүйек: Баспасөз мәслихатында президент Буш: "Егер менің әкімшілігімнен ақпарат жария болса, мен оның кім екенін білгім келеді. Егер адам заң бұзса, оның жазасы болады", бірақ арнайы прокурор тағайындаудан бас тартады.
16 September: Scott McClellan says "it's totally ridiculous" to say Karl Rove was the Plame leaker. 26 September: Tenet, the director of the CIA, requests that the Justice Department open an investigation into the leak. 29 September: McClellan says that Karl Rove has personally assured him that he was not involved and that anyone found to have leaked classified information would be fired. 29 September: Novak insists that he stumbled on the story himself. "'Nobody in the Bush administration called me to leak this,' Novak said on CNN, saying the information was disclosed to him while he was interviewing a senior Bush administration official. Novak said the administration official told him in July that Wilson's trip was 'inspired by his wife,' and that the CIA confirmed her 'involvement in the mission for her husband.' 'They asked me not to use her name, but never indicated it would endanger her or anybody else,' he said, adding that a source at the CIA told him Plame was 'an analyst — not a covert operator and not in charge of undercover operators.'" 29 September: ABC reporter asks "Did you have any knowledge or did you leak the name of the CIA agent to the press?" Rove answers "No." 29 September: In an article in the National Review, Clifford May claims that Novak's column mentioning Plame "wasn't news to me. I had been told that [Plame worked for the CIA]— but not by anyone working in the White House. Rather, I learned it from someone who formerly worked in the government and he mentioned it in an offhand manner, leading me to infer it was something that insiders were well aware of." 29 September: The Justice Department officially launches a criminal investigation of the leak, while leading Democrats call on Attorney General Ashcroft to appoint a special prosecutor. The Justice Department informs White House counsel Alberto Gonzales around 8pm. Gonzales immediately informs White House Chief of Staff Andrew Card but waits until the next morning to notify the White House staff and to order them to preserve all relevant documents. 30 September: While on Hardball with Chris Matthews, Republican National Committee Chairman Ed Gillespie agrees that, if true, the leak allegations would worse than Watergate: "I think if the allegation is true, to reveal the identity of an undercover CIA operative — it's abhorrent, and it should be a crime, and it is a crime." 30 September: During a press conference, President Bush states: "If there's a leak out of my administration, I want to know who it is. And if the person has violated law, the person will be taken care of," but declines to appoint a special prosecutor.
2003 жылдың қазаны
1 қазан: Роберт Новак бағанда Пламе туралы ақпаратты "бір жоғары лауазымды шенеунікпен әңгімелескенде, ол ешқандай партиялық дауға қатыспаған адам" екенін білгенін жазады. Бағанды оқып, өзі сол дерек көзі екенін түсінген Ричард Армитаж Колин Пауэллге хабарласып, ФБР тергеушілерімен кездеседі. 1 қазан: Уилсон "Nightline" бағдарламасында Тед Коппелге "Вашингтондық журналистер оған Ақ үйдің аға кеңесшісі Карл Роувтың әйеліне қатысты "әрекет етуге болады" дегенін айтқан" деді. Уилсон "журналистердің есімдерін ФБР-ге беруді жоспарлап отыр, себебі ФБР ақпараттың жария болу мүмкіндігін жан-жақты тергеп жатыр". 6 қазан: Президент Буш ақпараттың таралуын "қылмыстық әрекет" деп атады. 10 қазан: Ақ үйдің баспасөз хатшысы Скотт Макклеллан Роув, ұлттық қауіпсіздік жөніндегі кеңесшісі Эллиот Абрамс және вице-президент аппаратының басшысы Льюис Либби "олардың бұл іске қатысы жоқ екенін мәлімдеді" деді.
1 October: In a column, Robert Novak writes that he learned Plame's identity from "an offhand revelation from [a senior administration official], who is no partisan gunslinger." After reading the column and realizing that he was that source, Richard Armitage informs Colin Powell and meets with FBI investigators. 1 October: Wilson told Ted Koppel on Nightline that "Washington reporters told him that senior White House adviser Karl Rove said his wife was 'fair game'." Wilson "plans to give the names of the reporters to the FBI, which is conducting a full blown investigation of the possible leak." 6 October: President Bush calls the leak a "criminal action". 10 October: White House press secretary Scott McClellan says that Rove, national security aide Elliott Abrams, and vice presidential chief of staff Lewis Libby have "assured me they were not involved in this."
2003 жылғы желтоқсан
30 желтоқсан: Бас прокурор Джон Эшкрофт тергеуден өзін шеттетіп, федералды прокурор Патрик Фицджеральдты арнайы прокурор ретінде тағайындады. 2003 жылдың желтоқсаны немесе 2004 жылдың қаңтары: Роувтің адвокаты Роберт Лускин Роувтің прокурорларға ол сөйлескен кез келген журналистермен сөйлесуге рұқсат беретін жазбаша келісім бергенін мәлімдеді.
30 December: Attorney General John Ashcroft recuses himself from the investigation, appointing federal prosecutor Patrick Fitzgerald to take over as special prosecutor. December 2003 or January 2004: Rove's lawyer Robert Luskin says Rove has signed a waiver authorizing prosecutors to speak to any reporters Rove had talked to.
2004 жылғы ақпан
11 ақпан: Джордж Буш: "Егер менің әкімшілігімнен ақпарат сыртқа шығып кетсе, кім екенін білгім келеді. Егер бұл адам заңды бұзған болса, ол жазаланады. Мен тергеуге қуана келемін. Әділет министрлігі жақсы жұмыс істейтініне толық сенемін. Мен шындықты білуге асығам. Құпия ақпараттың жария болуы – жамандық."
11 February: George W. Bush says: "If there's a leak out of my administration, I want to know who it is If the person has violated law, that person will be taken care of. I welcome the investigation. I am absolutely confident the Justice Department will do a good job. I want to know the truth Leaks of classified information are bad things."
2004 жылғы мамыр
22 мамыр: Үлкен жюри NBC News-тің Тим Рассерт және Time журналының Мэтью Куперіне күндізгі сотқа шақыру қағаздарын жіберді. NBC және Time бұл шақыру қағаздарына сотта қарсы шығатындарын мәлімдеді.
22 May: The grand jury issues subpoenas to NBC News's Tim Russert and Time's Matthew Cooper. NBC and Time say they will challenge the subpoenas in court.
2004 жылғы маусым
10 маусым: Журналист "Сіз [Валери Плеймнің] есімін жариялаған деп табылған кез келген адамды қызметтен босатуға берген уәдеңізден мойын бұрасыз ба?" деген сұраққа Буш: "Иә. Бұл фактілерді анықтау АҚШ прокурорының құзырында". 24 маусым: Арнайы прокурор Фицджеральд президент Джордж Бушпен бір сағаттық әңгіме жүргізді.
10 June: Asked by a reporter "do you stand by your pledge to fire anyone found to have leaked [Valerie Plame's] name? ", Bush responds: "Yes. And that's up to the U. S. Attorney to find the facts." 24 June: Fitzgerald, the special prosecutor, conducts an hour long interview with President George W. Bush.
2004 жылғы шілде
5 шілде 2004: Еуропалық барлау қызметкерлері, жалған Нигер-Ирак құжаттары жарияланғанға үш жыл бұрын, бірнеше елден алынған адамдар мен электрондық дереккөздер Нигердегі уранның заңсыз саудасы туралы көп рет әңгімелерді тіркегенін мәлімдеді. Уранды сатып алушылардың бірі Ирак болды. 1999-2001 жылдар аралығында кем дегенде үш еуропалық барлау қызметі Нигер уранының заңсыз саудасы болуы мүмкін екенін білген. 7 шілде 2004: Сенаттың барлау комитеті «АҚШ барлау қауымдастығының Иракқа қарсы соғысқа дейінгі барлау бағалаулары туралы есебін» жариялады. Есеп АҚШ барлау қауымдастығының Ирактың қару-жарақ бағдарламаларын бағалаудағы көптеген қателіктерін құжаттап, оларға түсіндірмелер берді. Пламе мен Уилсонның Нигерге сапары туралы ЦРУ-ның бір шенеунігі Пламе «өз атын ұсынды» деді, ал Пламе Нигердің шенеуніктерімен байланысы және «көптеген француздық байланыстары» болғандықтан Вилсонды сапарға ұсынатын хат жазды (39-бет). Vanity Fair журналының 2004 жылғы қаңтардағы «Қос экспозиция» мақаласында Вилсон Нигердегі алтын кенін іздеумен айналысатын компанияны өкілдік еткені айтылады. Вилсон Нигерде алған ақпаратқа қатысты, ЦРУ мен Мемлекеттік департаменттің барлау қызметкерлері Вилсонның есебі Ирактың уран іздеп жатыр деген тұжырымды нығайтқанына сенді, бірақ Джо Вилсон өзінің әңгімесін керісінше бұрғандай көрінді. ЦРУ, Ұлыбритания барлау қызметінің қолдауымен, Ирактың Нигерде уран іздегенін мәлімдеді. 31 шілде 2004: Роув CNN арнасында: «Мен ABC News-ке осы оқиға бірнеше ай бұрын болғанда айтқандарымды қайталағым келеді. Мен оның есімін білмедім және оның есімін жарияламадым». ABC арнасында ол Пламе туралы ақпараттың жария болуына қатысы болмағанын айтқан.
5 July 2004: European intelligence officers claim that three years before the fake Niger Iraq documents became public, sources from a number of countries including both human and electronic picked up repeated conversations regarding illicit trade in uranium in Niger. One of the customers for the uranium discussed was Iraq. At least three European intelligence were aware of potential illegal trade in Nigerien uranium between 1999 and 2001. 7 July 2004: The Senate Select Committee on Intelligence releases its "Report on the U. S. Intelligence Community's Prewar Intelligence Assessments on Iraq." The report documents and offers some explanations as to the many failures of the U. S. intelligence community in its estimates of Iraqi weapons programs. About Plame and Wilson and the Niger trip, one CIA official said Plame "offered up his name" and Plame had written a memo recommending Wilson for the trip given his connections to Nigerien officials and "lots of French contacts." (page 39) Vanity Fair's January 2004 article "Double Exposure" states Wilson was representing a concern seeking business related to gold mining in Niger, a former French colony. As for the information Wilson gained in Niger, CIA and State Department intelligence officials believed Wilson's report actually boosted the case that Iraq was seeking uranium, but Joe Wilson appeared to spin his story the opposite way. CIA continued to mention, with the backing of British Intelligence, that Iraq have sought uranium in Niger. 31 July 2004: Rove says on CNN "Well, I'll repeat what I said to ABC News when this whole thing broke some number of months ago. I didn't know her name and didn't leak her name." On ABC, he had actually denied having any knowledge of the Plame leak.
2004 жылғы қыркүйек
16 қыркүйек 2004: The Washington Post Уолтер Пинкустың дерек көзі өзін ашты, соның арқасында Пинкус Джудит Миллер мен Мэтью Куперді қамтып тұрған жағдайдан босады. 30 қыркүйек 2004: Иракты зерттеу тобының соңғы есебі жарияланды. Онда Ирактың 1991 жылдан бері уран алуға тырысқанына ешқандай дәлел табылмады делінген.
16 September 2004: The Washington Post reports that a source for Walter Pincus has revealed his own identity, letting Pincus off the hook that was still ensnaring Judith Miller and Matthew Cooper. 30 September 2004: The Iraq Survey Group's final report is released. It concludes that there was no evidence that Iraq had attempted to acquire uranium since 1991.
2004 жылдың қазаны
2004 жылдың қазанында: Роув Плэймнің кім екенін жариялау ісін тергеп отырған үлкен жюри алдында куәлік берді. Роув осы топтың алдында екі сағаттан аса уақыт куәлік берді.
October 2004: Rove testifies before a grand jury investigating the leak of Plame's identity. Rove spent more than two hours testifying before the panel.
2005 жылғы ақпан
15 ақпан 2005: Жоғарғы соттың "Бранцбургке қарсы Хейс" ісі бойынша қабылдаған шешіміне сілтеме жасап, DC Апелляциялық соты Джудит Миллер мен Мэтью Куперді үлкен қазылар алқасының күшімен шақыруларын орындаудан босатпайды деген қаулы қабылдады.
15 February 2005: Citing the Supreme Court's decision in Branzburg v. Hayes, the DC Circuit Court of Appeals rules that the First Amendment does not exempt Judith Miller and Matthew Cooper from the duty to comply with the grand jury's subpoenas.
2005 жылғы наурыз
2005 жылдың 23 наурызы: Отыз алты жаңалық ұйымы Джудит Миллер мен Мэтью Купердің атынан сотқа көмектесу мақсатындағы үзінді ұсынысты (amicus brief) берді. Бұл ұйымдардың ішінде «Нью-Йорк Таймс», «Вашингтон Пост», «ABC», «NBC», «CBS», «CNN», «AP», «Newsweek», «Reuters» және көптеген басқа да Ақ үй тілшілері бар. Осы жаңалықтар ұйымдары мен олардың тілшілерінің жалпы пікірінше, егер қандай да бір қылмыс жасалмаса (яғни, тиісті заңдарды бұза отырып, құпия агенттің кім екені жарияланбаса), Миллер мен Купер сотқа бағынбағаны үшін жазаланбауы керек еді. Жаңалықтар агенттіктері қылмыс жасалмағанын көрсететін дәлел ретінде сотқа көмектесу мақсатындағы үзінді ұсынысты өз еркімен ұсынды, онда 5-Б бетте былай делінген: «Қылмыс жасалғанына күмән тудыратын көптеген дәлелдер бар». [Қолдайтын фактілер мен негіздемелер келесі беттерде келтірілген.] Жаңалықтар агенттіктерінің мәлімдемесіне сәйкес, бұл тілшілерді олардың дереккөздерін ашуға мәжбүрлеудің қажеті жоқ еді, себебі қылмыс жасалғанына күмән болды.
23 March 2005: Thirty six news organizations file a friend of the court brief on behalf of Judith Miller and Matthew Cooper. Among those organizations filing are The New York Times, The Washington Post, ABC, NBC, CBS, CNN, AP, Newsweek, Reuters, and White House correspondents, among many others. It was the general position of these news organizations and their reporters that neither Miller nor Cooper should be held in contempt of court for refusing to testify if no crime had been committed (i. e., no covert agent was "outed" in violation of the relevant statutes). As evidence that it is likely that no crime had been committed, the news agencies voluntarily filed a friend of the court brief in which they state on page 5:B. There is Ample Evidence On The Public Record To Cast Considerable Doubt That a Crime Has Been Committed. [Supporting facts and rationale are offered in subsequent pages.] According to the news agencies, there was no need to compel these reporters to divulge their sources because it was unlikely that a crime had been committed.
2005 жылғы маусым
27 маусым: Жоғарғы Сот Миллер мен Купердің ақпан айындағы апелляциялық сот шешіміне қатысты шағымын қараудан бас тартты. 30 маусым: Time Inc. бас редакторы Норман Перлстайн Мэтью Купердің құпия көздеріне қатысты құжаттарды үкім шығаруға арналған сот алқасына ұсынуға келісті.
27 June: The Supreme Court declines to hear Miller and Cooper's appeal of the February circuit court ruling. 30 June: Norman Pearlstine, Time Inc.'s editor in chief agrees to provide documents concerning the confidential sources of Matthew Cooper to a grand jury.
2005 жылғы шілде
Шілде 2005: Майкл Исикофф Newsweek басылымында Карл Роувтың Новак материалы жарықтанғанға дейін Матт Купермен сөйлескенін, тіпті Купердің осы телефон қоңырауын жасап, Уилсон мен оның әйелі туралы сөз қозғағанын хабарлады. Кейін Купер GJ-ге бұл қоңыраутың әлеуметтік жәрдеммен ешқандай қатысы болмағанын айтты. 1 шілде: The McLaughlin Group-тағы MSNBC саяси сарапшысы Лоренс О'Доннелл: «Мен мұны айтқаным үшін үлкен жюриге шақырылатынымды білемін, бірақ Мэтт Купердің ақпарат көзі – Карл Роув, және бұл Time журналының үлкен жюриге ұсынған құжаттарында ашық көрсетіледі» деді. 4 шілде: Роувтың адвокаты Роберт Лускин Newsweek журналына Роувтың Новак материалына дейін Уилсонның әйелі туралы журналистермен сөйлескенін, бірақ оның есімін білмей, Пламе аты ашыққа шыққаннан кейін ғана оның есімін атағанын мойындады. 6 шілде: New York Times газетінің тілшісі Джудит Миллер ЦРУ қызметкерінің атын ашқандардың кім екенін қорғау үшін түрмеге қамалды. 6 шілде: Роувтың адвокаты Роберт Лускин Newsweek журналына Роувтың «Куперге куәлік беруге рұқсат беру үшін қоңырау шалмағанын» мәлімдеді. 7 шілде: The New York Times газетінде Купердің куәлік беру үшін босатылуы Роув пен Купердің адвокаттары арасындағы келіссөздердің нәтижесі болғаны жазылды. 10 шілде: Newsweek журналы Роувтың адвокаты Роберт Лускиннің Роувтың Time журналының тілшісі Мэтт Куперге құпиялылық сақтап ақпарат бергенін және кейіннен осы әңгіме туралы куәлік беруіне рұқсат бергенін растағанын хабарлады. 11 шілде: Роувтың адвокаты: «Роув Куперге оның есімін айтқан жоқ» деді. 11 шілде: Куперге «көзінен» Роувтың қоңырау шалуы болған жоқ. WSJ журналында Роувтың адвокаты Лускиннің сұхбатын оқып, куәлік беруге шешім қабылдады. 13 шілде: Мэтт Купер ақпараттың көзінің президент Буштың бас штабының орынбасары Карл Роув екенін растады, бұл туралы Роувтың адвокаты Роберт Лускин қол қойған құпиялылықтан бас тарту туралы хабарламаны алғаннан кейін болды. 17 шілде: ABC News жүргізген сауалнамада сұралағандардың көп бөлігі (47%) Ақ үйдің ағымдағы тергеуге толыққанды ынтымақтаспайтынын айтты; қалғандары пікір білдірмеді (28%) немесе Ақ үйдің толыққанды ынтымақтасатынын айтты (25%). 18 шілде: Президент Буш: «Егер біреу қылмыс жасаса, ол енді менің әкімшілігімде жұмыс істемейді» деді. Кейбіреулер мұны бұрынғы уәдесінен – құпия ақпаратты жариялауға қатысы барларды жұмыстан шығарудан бас тарту деп түсіндірді. 20 шілде 2005: ФБР директоры Роберт Мюллер (жасырын) хат жазып, Италияның бюромен жасалма Нигер-Ирак құжатының көзін анықтау үшін жұмыс істегеніне ризашылық білдірді. ФБР жүргізген тергеу барысында құжаттар жеке пайда үшін жасалғаны анықталды және итальяндық қызметті американдық саясатқа ықпал ету ниетінен ақталды. Нәтижесінде ФБР құжаттың шығу тегін анықтау бойынша тергеуді аяқтады. 22 шілде: Сенаттың Демократиялық саясат комитеті Пламе ісі бойынша ресми емес тыңдаулар өткізді. 25 шілде: Gallup жүргізген сауалнамада сұралағандардың 49% Роувтың отставкаға кетуі керек деп санайды. 26 шілде: Джон Керри және тағы жиырма бес демократ сенаторы құпия ақпаратты жариялауға қатысты тергеу жүргізуді талап етті.
July 2005: Michael Isikoff reports in Newsweek that Karl Rove spoke with Matt Cooper days before the Novak story, and that it was Cooper who initiated the call and brought up Wilson and his wife. Cooper later tells GJ that the call had nothing to do with Welfare. 1 July: Lawrence O'Donnell, senior MSNBC political analyst on The McLaughlin Group, stated: "And I know I'm going to get pulled into the grand jury for saying this but the source of for Matt Cooper was Karl Rove, and that will be revealed in this document dump that Time magazine's going to do with the grand jury." 4 July: Rove's lawyer, Robert Luskin, admits to Newsweek that Rove did talk to reporters about Wilson's wife before Novak's story, but without knowing her name, in line with his assertion that he only spoke to reporters about her name after Plame's identity was revealed. 6 July: New York Times reporter Judith Miller goes to jail to protect the identity of the persons who leaked the identity of a CIA agent. 6 July: Rove's lawyer, Robert Luskin, told Newsweek that Rove "did not call Cooper" to give permission to Cooper to testify. 7 July: The New York Times reports that Cooper's release to testify resulted from negotiations involving Rove's and Cooper's attorneys. 10 July: Newsweek quotes Rove lawyer Robert Luskin as confirming that Rove was the source who gave information to Time reporter Matt Cooper under a pledge of confidentiality, and that he subsequently released him to testify about that conversation to a grand jury. 11 July: Rove's lawyer says, "Rove did not mention her name to Cooper." 11 July: Cooper did not actually get a call from his "source" Rove. Read a WSJ interview by Rove Attorney Luskin and decided to testify. 13 July: Matt Cooper confirmed that his source on the leak was President Bush's Deputy Chief of Staff Karl Rove after receiving a waiver from confidentiality signed by Rove's attorney, Robert Luskin. 17 July: In an ABC News poll, a plurality (47%) of people surveyed said the White House was not cooperating fully with the ongoing investigation; the remainder either had no opinion (28%) or thought the White House was fully cooperating (25%). 18 July: President Bush states that "[i]f someone committed a crime, they will no longer work in my administration." Some interpreted this as a retraction of earlier promises to fire anyone involved in the leak. 20 July 2005: Robert Muller, the director of the F. B. I., wrote a letter (classified) that praised Italy's cooperation with the bureau in working to determine the source of the forged Niger Iraq document. The F. B. I. concluded from their investigation that the documents were forged for personal profit and exonerated the Italian service from intending to influence American policy. As a result, the F. B. I. had finished its investigation into the origin of the document. 22 July: The Senate Democratic Policy Committee holds unofficial hearings on the Plame affair. 25 July: In a Gallup poll, 49% of respondents believe Rove should resign. 26 July: John Kerry and twenty five other Democratic senators call for congressional investigations into the leak.
2005 жылғы тамыз
8 тамыз: Newsweek тапсырысымен жүргізілген сауалнамада респонденттердің 45% Роувті "ауыр құқық бұзушылыққа кінәлі" деп есептесе, 15% "ауыр құқық бұзушылыққа кінәлі емес" деп жауап берді, ал 37% "білмеймін" деді.
8 August: In a poll commissioned by Newsweek, 45% believed Rove "guilty of a serious offence", 15% "not guilty of a serious offence", and 37% responded "don't know."
2005 жылғы қыркүйек
2005 жылдың 29 қыркүйегі: Джудит Миллер куәлікке келіскен соң түрмеден шығарылды. 2005 жылдың 30 қыркүйегі: Джудит Миллер Пламе ЦРУ ақпаратын жариялау ісін тергеп отырған үлкен жюри алдында куәлік берді.
29 September 2005: Judith Miller released from jail after she agrees to testify. 30 September 2005: Judith Miller testifies for grand jury investigating Plame CIA leak.
2005 жылғы қазан
2005 жылдың 13 қазанында Джудит Миллер Плэме ЦРУ ақпаратының жария етуін тергейтін үлкен жюри алдында куәлік берді. 2005 жылдың 14 қазанында Карл Роув ЦРУ ақпаратының жария етуін тергейтін федералдық жюри алдында пайда болды. Бұл оның төртінші рет қатысуы. 28 қазан 2005: Скутер Либбиге екі бап бойынша жалған куәлік беру, екі бап бойынша жалған мәлімдеме жасау және әділетке кедергі келтіру бойынша айып тағылды. Ол дереу Дик Чейнидің бас кеңесшісі лауазымынан кетті. Айыптама шығарған жюри таратылды.
13 October 2005: Judith Miller testifies for the grand jury investigating the Plame CIA leak. 14 October 2005: Karl Rove appears in front of the federal grand jury investigating the CIA leak. This is his fourth appearance. 28 October 2005: Scooter Libby is indicted on two counts of perjury, two counts of making false statements and one count of obstruction of justice. He immediately resigns as Dick Cheney's chief of staff. The grand jury which issued the indictment disbands.
2005 жылғы қараша
2005 жылдың 4 қарашасы: Италияның әскери барлау қызметінің бастығы, генерал Николо Поллари, Италияның құпия қызметтер жөніндегі парламенттік комитетіне бұрынғы барлау агенттігінің хабаршысы Рокко Мартиноның Нигер-Ирак құжатының жалған екенін анықтаған көзі екенін мәлімдеді. Бірақ ол Мартиноның өзі осы құжатты жасағанын айтқан жоқ. Хабарларға сәйкес, Мартино Римдегі Нигер елшілігіндегі байланысы арқылы осы құжаттарды алғанын мәлімдеген. Поллари сондай-ақ комитетке ешбір итальяндық барлау қызметкерінің осы құжатты жалғандап жасауға немесе таратуға қатысқан жоқ екенін айтты. Поллари Мартиноның француздық барлау қызметі үшін жұмыс істегенін де мәлімдеді. Француздық барлау қызметінің өкілі Мартиноның мәлімдемесін сенімсіз деп сипаттады, бірақ оның мәнін нақты растау не жоққа шығарудан бас тартты. "La Repubblica" газеті бір апта бұрын Мартиноның "2000 жылы Нигердің Римдегі елшілігінен ұрлаған қағазбас және мөрлерді пайдаланып жалған құжаттар жасағанын" жазған болатын.
4 November 2005: Gen. Nicolò Pollari, Italy's chief of Military Intelligence, told an Italian parliamentary committee on secret services that Rocco Martino, a former intelligence agency informer, was the source of the forged Niger Iraq document. He did not, however, go so far as to say that Martino was the forger. News reports have stated that Martino claimed to have gotten the documents from a contact at the Niger embassy in Rome. Pollari is also quoted as telling the committee that no Italian intelligence officers were involved in the forgery or distribution of the document. Pollari also told the committee that Martino claimed he was working for the French intelligence service. A French intelligence spokesman called Martino's claims scandalous without going so far as to explicitly confirm or deny the essence of Martino's claim. La Repubblica, in a series of articles a week earlier, claimed that Martino had "produced the forgeries from letterhead and stamps he purloined from Niger's embassy in Rome in 2000."
2006 жылғы ақпан
4 ақпан 2006: The Washington Post хабарлағандай, "сот тізімдері Либбидің үлкен жюри алдында Плэм туралы немесе оның ЦРУ-дағы қызметі туралы Ақ үйдің баспасөз хатшысы Ари Флейшерге және Нью-Йорк Таймс тілшісі Джудит Миллерге 2003 жылдың шілде айының басында өткен жеке әңгімелерде айтқандығын жоққа шығарғанын көрсетеді. Тізімдер сонымен қатар Либбидің тергеушілерге 2003 жылдың маусым айында Миллермен Плэм туралы алғашқы әңгімесін жасырғанын, ал прокурорлар осы әңгіменің мәнін тек 2005 жылдың күзінде Миллер куәлік бергеннен кейін ғана білгенін көрсетеді". Мақала былай жалғастырады: "Бұл үш нақты айыптаманың барлығы АҚШ Апелляциялық сотының бұрын өңделген бөлімдерінде қамтылған. Бұл шешім Фитцджеральдтың құпия дәлелдерін талдап, оның ісі журналистерге көздерімен болған құпия әңгімелері туралы куәлік беруді талап етуге болатынын анықтау үшін жасалды".
4 February 2006: The Washington Post reports " court records show that Libby denied to a grand jury that he ever mentioned Plame or her CIA job to then White House press secretary Ari Fleischer or then New York Times reporter Judith Miller in separate conversations he had with each of them in early July 2003. The records also suggest that Libby did not disclose to investigators that he first spoke to Miller about Plame in June 2003, and that prosecutors learned of the nature of the conversation only when Miller finally testified late in the fall of 2005." The article continues, "All three specific allegations are contained in previously redacted sections of a U. S. Court of Appeals opinion that were released yesterday. The opinion analyzed Fitzgerald's secret evidence to determine whether his case warranted ordering reporters to testify about their confidential conversations with sources."
2006 жылғы маусым
2006 жылдың 12 маусымы: Арнайы прокурор Фицджеральд Карл Роувқа қатысты қудалау ісі ашылмайтынын мәлімдейді.
12 June 2006: Special Counsel Fitzgerald notifies Karl Rove that he will not be indicted.
2006 жылғы шілде
12 шілде: Роберт Новак Карл Роувтің Джозеф Вильсонның әйелі ЦРУ-да жұмыс істегені туралы ақпараттың "басты көзі" емес екенін жария түрде мәлімдеді. 13 шілде: АҚШ аудандық сотындағы сот процесінде Валерия Плэйм және оның күйеуі, бұрынғы АҚШ елшісі Джозеф С. Уилсон, Чейни, Роув және Льюис "Скутер" Либбиді Уилсонның Буш әкімшілігінің Ирактағы ниеттерін сынағаны үшін оған кек қайтару мақсатында Плэймнің ЦРУ-дағы қызметін жариялағандығы үшін айыптады.
12 July: Robert Novak publicly states that Karl Rove was not his "primary source" of the information that Joseph C. Wilson's wife worked for the CIA. 13 July: In a lawsuit filed in U. S. District Court, Valerie Plame and her husband, Joseph C. Wilson, a former U. S. ambassador, accused Cheney, Rove and I. Lewis "Scooter" Libby of revealing Plame's CIA identity in seeking revenge against Wilson for criticizing the Bush administration's motives in Iraq.
2006 жылғы тамыз
29 тамыз: Ричард Л. Армитаж, бұрынғы мемлекеттік хатшының орынбасары, Роберт Новакқа Валери Плеймнің ЦРУ-дағы қызметі туралы ақпараттың негізгі көзі екенін мойындады.
29 August: Richard L. Armitage, a former deputy secretary of state, acknowledges that he was Robert Novak's primary source for Valerie Plame's CIA affiliation.
2006 жылғы қыркүйек
13 қыркүйек: Вильсондардың азаматтық ісі, бастапқыда Карл Роув, Дик Чейни және Скутер Либби есімдерімен тіркелген, Армитаждың да қосылуымен өзгертілді. 14 қыркүйек: Роберт Новак Армитаждың ашқан мәліметтерінің, сұхбаттар мен жаңалықтарда келтірілген тұжырымдамаларын жоққа шығарды.
13 September: The Wilsons' civil action, which initially named Karl Rove, Dick Cheney, and Scooter Libby, is amended to include Armitage. 14 September: Robert Novak publicly disputes details of Armitage's disclosures provided in interviews and news reports.
2007 жылғы наурыз
6 наурыз: Скутер Либби бес баптың төртеуінен кінәлі деп танылды. 16 наурыз: Өкілдер палатасының қадағалау және үкіметтік реформалар комитеті ақпараттың жария болуына қатысты тыңдау өткізді. Плэме және тағы төрт куәгер жауабын берді.
6 March: Scooter Libby is convicted on four of five counts. 16 March: The House Committee on Oversight and Government Reform holds a hearing on the leak. Plame and four other witnesses testify.
2007 жылғы маусым
5 маусым: Судья Реджи Уолтон Либбиді екі жарым жылға федералды түрмеге кесуге және 250 000 доллар көлемінде айыппұл төлеуге үкім етеді.
5 June: Judge Reggie Walton sentences Libby to serve two and a half years in federal prison and pay a fine of $250,000.
2007 жылғы шілде
2 шілде: Либбидің Уолтонның шешіміне шағымы қабылданбағаннан кейін, Президент Буш Либбидің 30 айлық түрме жазасын алмастырады, жазаның қалған бөліктері күшінде қалады. 9 шілде: Либби ақшалай айып төлейді және екі жылдық бақылауда босатылып, 400 сағат қоғамдық жұмыс істейді.
2 July: When Libby's appeal of Walton's order fails, President Bush commutes Libby's 30 month prison sentence, leaving the other parts of his sentence intact. 9 July: Libby pays his monetary fine and begins serving two years of supervised release and 400 hours of community service.
2008 жыл
20 наурыз: Колумбия округінің адвокаттар алқасының ұсынысымен, DC апелляциялық соты Скоутер Либбиді кем дегенде 2012 жылдың маусымына дейін адвокаттық қызметтен шеттетуге үкім шығарды.
20 March: On the recommendation of the District of Columbia Bar, the DC Circuit Court of Appeals disbars Scooter Libby until at least June 2012.
2016 жыл
3 қараша: Колумбия округінің апелляциялық соты Либбидің DC адвокатурасына қалпына келтіру туралы петициясын қанағаттандырды.
3 November: The District of Columbia Court of Appeals grants Libby's petition for reinstatement to the DC Bar.
2018 жыл
13 сәуір: Президент Дональд Трамп Либбиге толық кешірім берді, "бірнеше жылдан бері оған бұрыс қарағандарын естіп келемін" деді.
13 April: President Donald Trump fully pardons Libby, stating that "for years, I have heard that he has been treated unfairly".