Кіріспе
Швед зерттеушісі, аңшы және саудагер Карл Джон (Карл Йохан) Андерссон (4 наурыз 1827, Норра-Рада-Вермланд, Швеция – 9 шілде 1867, Ангола) – швед зерттеушісі, аңшы және саудагер, сондай-ақ әуесқой натуралист және орнитолог. Ол саяхаттары туралы көптеген кітаптар жариялағанымен және Оңтүстік Африканы зерттеушілердің ең белгілілерінің бірі болғанымен, әсіресе қазіргі Намибия аймағында танымал.
Karl John (Karl Johan) Andersson (4 March 1827 in Norra Råda Värmland, Sweden – 9 July 1867 in Angola) was a Swedish explorer, hunter and trader as well as an amateur naturalist and ornithologist. He is most famous for the many books he published about his travels, and for being one of the most notable explorers of southern Africa, mostly in present day Namibia.
Ерте өмір
Карл Йохан Андерссон 1827 жылдың 4 наурызында Швецияның Вәрмланд аймағында дүниеге келді. Ол британдық аю аулаушысы Льюэллин Ллойд пен Ллойдтың швед қызметшісінің заңды емес баласы еді. Андерссон Швецияда өсті. Өмірінің басында ол әкесімен бірге аң ауына қатысып, швед табиғатын жақсы біліп, биологиялық үлгілер жинауды бастады. 1847 жылы ол Лунд университетінде оқуға түсті.
Барлау жұмыстары
1849 жылы ол өзінің жинағын сатуға және әлемді аралау үшін ақша жинауға ниеттеніп, Лондонға кетті. Лондонда ол зерттеуші Фрэнсис Гальтонмен кездесті, олармен бірге Оңтүстік Африкаға экспедиция ұйымдастырды. 1850 жылы жазғы күн тоғысында олар Жақсы Үміт мүйісіне жетіп, қазіргі Намибиядағы Уолвис шығанағына сапар шекті. Содан кейін олар сол кезде еуропалықтар аз зерттеген ішкі аймаққа қарай жол тартты. Олар Нгами көліне жетуді жоспарлады, бірақ бұл экспедиция сәтсіз аяқталды. Гальтон Англияға оралды, ал Андерсон сол аймақта қалып, 1853 жылы Нгами көліне жетті. 1855 жылы Лондонға оралып, онда өзінің саяхаттарын сипаттайтын "Нгами көлі" атты кітабын жариялады. Сол жылы ол Африкаға қайта оралды. Оңтүстік-батыс Африкаға оралғанда Андерсон сол кездегі Дамаралэнд пен Намакваланд деп аталатын кендердің менеджері болып жұмысқа орналасты. Алайда ол бұл лауазымды ұзақ уақытқа ие бола алмады және зерттеулерін жалғастырды. 1859 жылы ол "Окаванго өзені" атты кітабында баяндаған экспедициясында Окаванго өзеніне жетті. Отанға оралғаннан кейін ол Кейпта үйленді. Андерсон мен оның әйелі Отжимбингведе (қазіргі Намибияның орталық бөлігінде) қоныстанды. Андерсон көп рет қаржылық қиындықтарға тап болды. Оның басты қызығушылығы бар жерлерді зерттеу және табиғат тарихы болғанымен, ол көбінесе сауда мен аң аулау арқылы ақша табуға мәжбүр болды. Кітаптарын басып шығаруға қажетті қаржысы болмады, ал Гальтон оған қарыз беруден бас тартты.
Өлім
1867 жылы ауыр сырқатқа қарамастан Андерссон Еуропаға тиімді сауда жолын орнату мақсатымен қазіргі Анголадағы португалдық елді мекендерге қарай солтүстікке сапарлады. Ол Кунене өзенін кесіп өте алмағандықтан, кері қайтуға мәжбүр болды. Куненеге жол салған кезде денсаулығы нашарлап, кері жолда 1867 жылдың 9 шілдесінде дүние салды. Оны тағы бір швед, Аксель Эриксон жерледі. Андерссонның қайтысынан кейін оның әйелі мен балалары Африкада, Кейп колониясында тұруын жалғастырды. Оның әкесі "Оңтүстік-Батыс Африкадағы саяхаттардан жазбалар" атты кітабында оның кейбір экспедицияларынан алынған жазбаларын жариялады.
Жарияланған хаттар мен хат алмасулар
Андерсон, Чарльз Джон. (1987) 1857 жылғы теңдесі жоқ мыс кеніші: Менеджер С. Дж. Андерссонның хат алмасулары, Бриджит Лау құрастырған. Виндхук: Намибия Ұлттық мұрағаты. Андерсон, Чарльз Джон. (1989) Орталық Намибиядағы сауда және саясат 1860–1864 жылдары: Күнделіктері мен хат алмасулары. Виндхук: Ұлттық білім беру министрлігінің Архивтік қызметтер бөлімі.