Ирландиялық католик архиепископы Джон Макалей: Өмір және қызметі
John MacHale
Ирландиялық католик архиепископы Джон Макале (1789-1881) – ұлтшыл, католиктердің құқықтары үшін күрескен, ірланд тілін қолдаушы және әділеттілік жақтасы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Католик епископы (1789 (1791?) – 1881)
Catholic bishop (1789 (1791?) – 1881)
Джон МакХейл (; 6 наурыз 1789 (немесе 1791) – 7 қараша 1881) – Ирландияның Туам Рим-католик архиепискобы және ирланд ұлтшылы. Ол католиктердің эмансипациясын, заң шығару тәуелсіздігін, пәтершілер мен кедейлерге әділдік орнатуды қамтамасыз ету үшін күшпен еңбек етті және жазды, сондай-ақ дін ауыстырушыларға (прозелиттерге) және үкіметтің бірнеше дінді біріктіретін ұлттық мектеп жүйесін енгізу туралы ұсынысына қарсы күшті шабуыл жасады. Ол өз қауымына ирланд тілінде үнемі уағыз айтты және "католик дінбасыларының арасында ирланд тілін қолдануды жақтаған жалғыз епископ болды".
John MacHale (; 6 March 1789 (or 1791) – 7 November 1881) was the Irish Roman Catholic Archbishop of Tuam, and Irish nationalist. He laboured and wrote to secure Catholic Emancipation, legislative independence, justice for tenants and the poor, and vigorously assailed the proselytizers and the government's proposal for a mix faith national school system. He preached regularly to his flock in Irish and "almost alone among the Bishops he advocated the use of Irish by the Catholic clergy".
Балалық шақ
Джон МакХейл Ирландияның Мейо округіне қарасты Лахарденге жақын Таббернавинде дүниеге келген. Бернард О’Райли оның туған күнін 1791 жылғы көктемге жатқызады, ал басқалары 1789 жылға жуық деп санайды. Джонның бала кезінде үш маңызды оқиға болды: 1798 жылғы ирландтық көтерілісі; француз әскерлерінің Киллалаға қондырылуы, сол кезде бала зығырдан жасалған үйірдің ішінде жасырынып, олардың тау жолымен Каслбарға қарай марш жасағанын көрді; және бірнеше айдан кейін, Ата Конройдің мемлекеттік қасақаналық қылмысы бойынша өлім жазасына кесілуі. Бұл оқиғалар оның бойына терең ойылып қалды. Мейнут колледжінің шіркеуінде санға кіргеннен кейін, ол өзін қасиетті қызметтеріне арнады. Ол ирланд және ағылшын тілдерінде уағыз айтты және 1825 жылғы мерейтойға орай дін аймағында өткізілген миссияларды басқарды. Келесі жылы МакХейл епископ Дойлмен бірге Дублиннің Килдэр көшесіндегі дін аударушылық қоғамын сынады.
John MacHale was born in Tubbernavine, near Lahardane, County Mayo, Ireland. Bernard O'Reilly places the date in the spring of 1791, while others suggest 1789 more likely. Three important events happened during John's childhood: the Irish Rebellion of 1798; the landing at Killala of French troops, whom the boy, hidden in a stacked sheaf of flax, watched marching through a mountain pass to Castlebar; and a few months later the execution of Father Conroy on a charge of high treason. These occurrences made an indelible impression upon him. After his consecration in Maynooth College chapel, he devoted himself to his sacred duties. He preached Irish and English sermons, and superintended the missions given in the diocese for the Jubilee of 1825. The following year, MacHale joined Bishop Doyle in denouncing the proselytizing Kildare Street Society of Dublin.
1830-шы жылдар
Ол премьер-министр граф Грейге жазған екі хатында Коннахт аймағындағы ашаршылық пен қызбаның, зығыр саудасының құлдырауы, протестант шіркеулері үшін жиналатын салықтың, католиктердің де, протестанттардың тағы да төлеуге міндетті болған ондықтардың, жерсіз жер иелерінен алынатын аса жоғары жалдамақының және шаруаларды жер иелері мен агенттерінен тұқымдық жүгері мен картопты қымбат бағамен сатып алуға мәжбүрлеудің зорлық-зомбылығын сипаттады. Бұл хаттарға ешқандай назар аударылмады. Доктор МакХейл Мейо аймағының өкілдерімен бірге Лондонға барды, бірақ граф Грейден мәнсіз уәделер ғана алды. Уильям IV-тің Вестминстер аббаттығындағы тәж кию рәсіміне куә болғаннан кейін, денсаулығының нашарлауына байланысты ауа алмастыру қажеттігі туып, Римге кетті, бірақ бұрын премьер-министрге Ирландиядағы тапшылықтың "молшылықтың ортасындағы ашаршылық екенін, жалдама, ондықтар төлеу үшін бидай экспортталатынын және ағылшын халқының шын мәнінде ирланд топырағында өскенді қайырымдылық ретінде қайтарып отырғанын, сонымен қатар тасымалдау және сақтандыру шығындарын да қоса" хабарлаған хат жолдады. Доктор МакХейл ешқашан ағылшын халқын кінәламағанын, олардың жомарттығын мойындағанын атап өту керек. Керісінше, ол үкіметтің Ирландияның қиындықтарына немқұрайдылық танытуын, оның қабілетсіздігін және ирланд шаруаларында олардың қарапайым бабаларына беймәлім болған ашу-ызаны оятқанын қатты айыптады. Он алты ай бойы сыртта болған кезде континентте көргендері туралы көркем әңгімелер жазды. Олар "Фрименс Журналында" ынтамен оқылды, ал Римде айтқан уағыздары соншалықты бағаланды, олар итальян тіліне аударылды. Мәңгілік қаланың алуан түрлі қызығушылықтары арасында ол Ирландияның қайғысын есінде ұстап, граф Грейге ондықтар мен дін аударуға қарсы тағы бір наразылық жолдады, бұл соңғы мәселе сол кезде, әсіресе Батыс Коннахтта кең таралған. Отанына оралғаннан кейін, ұсынылып отырған діни емес 'Ұлттық мектептер' жүйесіне қарсы шықты, өйткені бастапқы нұсқадағы заң жобасы католик балаларының дінін әлсіретуге бағытталған сыбырлы әрекет деп қорқыды. Стенли хатының саясаты діни доктринасыз жаңа мемлекеттік қаржыландырылатын бастауыш мектеп жүйесін құру болды. МакХейлдің пікірінше, ол көп жағдайда өзінің қойындарының, денесі мен жанының иесі болды және оларды өз қалауынша тәрбиелейді.
In two letters written to the Prime Minister, Earl Grey, he described the distress occasioned by starvation and fever in Connacht, the ruin of the linen trade, the vestry tax for the benefit of Protestant churches, the tithes to the Protestant clergy, which Catholics were obliged to pay as well as their Protestant countrymen, the exorbitant rents extracted by absentee landlords, and the crying abuse of forcing the peasantry to buy seed corn and seed potatoes from landlords and agents at usurious charges. No attention was paid to these letters. Dr. MacHale accompanied to London a deputation of Mayo gentlemen, who received only meaningless assurances from Earl Grey. After witnessing the coronation of William IV at Westminster Abbey, the bishop, requiring change of air on account of ill health, went on to Rome, but not before he had addressed to the premier another letter informing him that the scarcity in Ireland "was a famine in the midst of plenty, the oats being exported to pay rents, tithes, etc., and that the English people were actually sending back in charity what had originally grown on Irish soil plus freightage and insurance". It may be observed that Dr. MacHale never blamed the English people, whose generosity he acknowledged. On the other hand he severely condemned the Government for its incapacity, its indifference to the wrongs of Ireland, that aroused in the Irish peasantry a sullen hatred unknown to their more simple minded forefathers. During an absence of sixteen months he wrote excellent descriptive letters of all he saw on the Continent. They were eagerly read in The Freeman's Journal, while the sermons he preached in Rome were so admired that they were translated into Italian. Amid the varied interests of the Eternal City he was ever mindful of Ireland's woes and forwarded thence another protest to Earl Gray against tithes, and proselytism, this last grievance being then rampant, particularly in Western Connacht. On his return he became an opponent of the proposed system of non sectarian 'National Schools', fearing that the bill as originally framed, was an insidious attempt to weaken the faith of Catholic children. The policy of the Stanley letter was to provide a new state funded primary school system without religious indoctrination. McHale's overview was that in many ways he owned his flock, body and soul, and would educate them as he saw fit.