Кіріспе

Шығармалық кейіпкер: Әли Имран – Асрар Ахмедтің Ибн Сафи атты бүркеншік атымен жазған урду тіліндегі түрлі детективтік романдардың кейіпкері. Ол «Имран» сериясындағы романдардың басты кейіпкері болып табылады. Роман контекстінде оған көбінесе тек тегімен ғана сілтеме жасалады. Имран – Оксфорд университетінің бітірушісі, химия ғылымдарының магистрі және докторы. Өте зейінді және криминалистика саласында тәжірибелі болғанымен, Имран кейде өзінің шеберлігін жасыру үшін ұқыпсыздық танытады, себебі ол Сыртқы істер министрлігіне қарасты құпия қызметтің арнайы бөліміндегі тыңшы. Инспектор Клузо сияқты «Жасыл пантерада», оның осы қыры роман сериясы бойына комедиялық элемент ретінде қызмет етеді және қатігездік пен құпия қызметті лайықты юмормен үйлестіреді.

Алғашқы жылдар

Әли Имран – уақытқа бағынбаған кейіпкер. Ол алғашқы романдарында жиырма жеті жасында, кейбір кейінгі кітаптарда отыздан аспайтын шағында суреттеледі. Имранның балалық шағын Ибн Сафи «Доктор Дуаго» романының бірінде, оның ерекше тұлғасының себептерін түсіндіргенде қысқаша баяндаған. Имранның анасы – дінге берілген мұсылман әйел болған, ол да ұлының дін жолын ұстағанын қалаған. Дегенмен, Имранның әкесі Фазал Рахман (сонымен қатар Барлау бюросының детективтік бөлімінің бас директоры) оның алғашқы білімін американдық миссионерлік мектепте алуын жөн көрді. Анасының және мектебінің қарама-қайшы талаптары Имранның мінезін өте күрделі етіп өзгертті, алғашында оны қыңырлатса, кейін барлық нәрсені әжуалай күлкіге айналдырды. Сонымен қатар, Фазал Рахманның қатал және өкіметтік мінезінің әсерінен Имран бала кезінен бастап екі жақты өмір сүре бастады – үйде де, сыртта да әрекеттері әртүрлі болды. Романда Имранның отбасының пәштун тайпасына жататыны және олардың Шыңғыс ханның ұрпақтары екені жиі айтылады.

Лондон уақыты

Мектепті бітірген соң, Имран Рахман мырзаның ағылшын досының үйіне, ол полиция қызметкері болған, Лондонға жіберілді. Сол дос Имранды криминологияны оқуға ынталандырды, тіпті тәжірибе алу үшін нақты істермен қамтамасыз етті. Осы кезеңде Имран алғаш рет қытайлық қылмыскер "Синг Хи"мен танысып, Лондонды дүрлік қылған МакЛоуренс есімді қарақшыны жеңді. Бұл оқиғаның бәрі "Лашон ка базар" романында жазылған. Имран химия ғылымдарынан магистр және доктор ғылымдарының дәрежесін алғаннан кейін отанына қайтты.

Қылмысқа қарсы күрестің басталуы

Рахман мырза Лондоннан оралғаннан кейін Имранның жергілікті университетке профессор болып орналасуын қалады, бірақ Имран тікелей бас тартты. Біраз уақыттан соң ол Рахманның қарауындағы Файяз капитанымен дос болады. Имран Файязға кейбір істерінде көмектесе бастады, бұл Файяздың беделін көтеріп, сонымен қатар жоғары лауазымды шенеуніктердің Имранның қабілеттерін байқауына себеп болды. Осының нәтижесінде Имран өз әкесінің басқаратын бөлімінде "Арнайы тапсырмалар офицері" болып тағайындалды. Рахман мырза әуелде ашуға іштенді, бірақ Ішкі істер министрлігі Имранды ұсынғандықтан қарсылық білдіре алмады. "Баянқ адми" (Имран сериясы №4) кітабында Имран Шадаб Нагардың құпия контрабандисімен өзіне тән стильде күресті, бірақ Рахман мырза оны "детективтік емес, қарақшылық тәсіл" деп есқарар етті. Имран Шадаб Нагардан Роши атты англо-бирман қызын да әкелді. Бұл Рахман мырзаны қатты ашуландырып, ол Имранды отставкаға кете беруге мәжбүрледі және үйден шығып кетуіне бұйрық берді. Имран пәтерге көшіп (бұл пәтер бұрын капитан Файяз тарапынан заңсыз тартылып алынған еді), Рошимен бірге "Ажырасу бюросы" деп жамылған жеке детективтік агенттік ашты, себебі заң жеке детективтерге рұқсат бермейтін.

Құпия қызмет

Сырлы Сұлтан, Сыртқы істер министрлігінің хатшысы және Рахман мырзаның досы, Имранның қабілеттерін жоғары бағалайтын және бірде ол шантажшыдан құтылу үшін оның көмегін сұрады. Имран оған көмектескеннен кейін, ол Имранға министрліктің құпия қызметінде бас офицер (Х 2) лауазымын ұсынды, оны Имран қабылдады. Имранның Х-2 рөлі оның сыртқы келбетіне мүлдем қайшы келеді. Әли Имран ретінде ол мүмкіндікті пайдаланушы болып әрекет етеді, жағдайдың қажеттілігіне қарай полицияға хабар беруші немесе шантажшы болады. Ол сондай-ақ құпия қызметте хабаршы және қарапайым "сыртқы агент" ретінде жұмыс істейді және оны басқа құпия қызмет мүшелері жиі мазақтайды. Бірақ, X 2 ретінде, оны бас офицерінің кім екенін білмейтін және тек оның дауысын телефон немесе байланыс құрылғысы арқылы естіген құпия қызмет мүшелері қорқады. Х2 дауысы Әли Имранның дауысынан өзгеше. Құпия қызмет мүшелері Х2-нің бұйрықтарын дерлік діни сеніммен орындайды, оған бағынбаған жағдайда жазалаудан сескенеді. Имранның X2 ретіндегі лауазымын тек үш адам біледі: Сырлы Сұлтан, Роши және Тахир/Black Zero (Имран болмағанда X2 рөлін ойнау міндеті бар құпия қызмет мүшесі). Имранның X 2 ретіндегі оқиғаларына (басқаларымен қатар) көптеген тыңшылық әрекеттерді оқшаулау, ұлттық институттардағы тыңшыларды анықтау, азаматтық соғысқа саясаттанған қастандықтарды тоқтату және Зероландпен кездесу (халықаралық, құпия және өте ресурстық қылмыстық "ел") кіреді. Ол Зероландтың құрылымы, операциялары және ғылыми жетістіктері туралы терең білімге ие болғандықтан, оны "маман" деп есептейді. Имран сонымен қатар X-2-нің кім екенін ашуға тырысқан екіұшты шетелдік агенттермен де күресуге тура келді. X-2 ретінде Имран Сырлы Сұлтанға немесе Мемлекет басшысына тікелей есеп береді.

Суреті мен жеке өмірі

Кітаптарда Әли Имран жас, келбеті жақсы, күшті, спорттық денелі деп жиі сипатталады, сонымен қатар оның бет-әлпетіне үнемі ақымақтық көрінісі байқалады. Кейде оның екендігін білдіру үшін "сұлу ақымақ" деген сөздер қолданылады. Ол Ибн Сафи "техникалық түсті" киімдері деп атаған эксцентрикалық киінеді. Мысалы, Имран қызғылт пальто, ашық жасыл жейде, сары галстук, ақ шалбар және қызыл гүлмен безендірілген қызыл шляпа киюі мүмкін. Дегенмен, қажет болған кезде ол лайықты және қымбат костюмдер киеді. Ибн Сафи Имранның ақымақтық әрекеттерін оның табиғатының бір бөлігі деп сипаттаған, олардың бәрі шығармашылық емес. Имранның өзінің айтуынша, бейбіт уақытта ол "бірінші дәрежелі ақымақ" (اول درجے کا احمق). Имран капитан Файяз арқылы алған қарапайым пәтерде тұрады. Бірақ кейінірек жазылған кітаптарда Рахман мырза бұл пәтерді өзінің меншігі деп мәлімдейді. Имранның үй шаруасында оның аспазы Сүлеймен және Имранның қара нәсілді күзетшісі Джозеф Мугонда бар. Кейінгі романдарда Сүлеймен Гүл Рух есімді қызға үйленеді және олар екеуі Имранмен бірге тұрады.

Тұлғалық қасиеттері

Имранның ақыл-ойы өте өткір, ақыл-ойы мен ақымақ әзіл-ойымен біріккенде, ол жиі қызықты әңгімелерге әкеледі. Ол айналасындағылардың бәрін, тіпті ауыр жағдайларға тап болғанда да, ренжітіп, үндемей қалады. Кейде ол тіпті ең тыныш адамдарды ашуға шебер деп айтылады. Оның тағы бір таланты - өте жақсы актер, ол кез келген уақытта жылай алады немесе қажет болған кезде мүлдем басқа тұлғаға айналады. Имран көп жағдайда ережелерді елемейтінін көрсетеді, егер ол өз пайдасына болса, оларды бұзады. Рахман мырза Шаддаб Нагардағы контрабандистермен жұмыс істегеннен кейін, ережелерді сақтамағаны үшін, отставкаға кетуін талап етті. Алайда, Имран заңға қарсы шықпайды және оның билігін құрметтейді, бұл оның қарама-қайшылықты тұлғасының тағы бір жағын көрсетеді. Имранның әлсіз табиғаты мен сұлулығына байланысты әйелдер оған тез құмар болады, бірақ көбінесе Имран оларды өз мақсаттарына жету үшін пайдаланады және суық иықтан басқа ештеңе ұсынбайды. Ол әдемі жыныстың әсемдігімен (полковник Фариди сияқты) қозғалмайды, бірақ ол кездескен кейбір әйелдерге, атап айтқанда Роши мен Марианаға (Ad Lava сериясы кезінде) достық сезімдерін дамытады. Құпия қызметтің жалғыз әйел мүшесі Джулиана Фицвотер бірнеше рет Имранға романтикалық сезімдерін білдірді. Богемиялық Терезия Бүмблби (T3B), Имран сериясының басты антагонистерінің бірі және Зероландтың басшысы, сонымен қатар Имранға қатты ғашық, және Имран онымен жиі флирт жасайды. Алайда, өте әдемі әйел болғандықтан, Терезия бірде Имранның алдына ешқандай макияжсыз және макияжсыз келгенде "оның ақыл-ойының ең нәзік бөліктерінің бар екендігін" білдірді. Сун Хи Терезияның шынайы кейіпінде екенін ойлады. Ал, ол тек Калай-Чирагта ғана макияжсыз көрінді, ол жерде Әли Имран оны көргенде, оны дереу Бөгемияның Терезия Бүмблби деп таныды. Имран - патриот, оның басты міндеті - елін шетелдік тыңшылар мен қауіп-қатерден қорғау. Бұл мінез-құлқының арқасында ол өз міндетін өте қатал атқарады. Кейде Имран өзінің күлкілі мінез-құлқын тастап, басқа құпия қызмет мүшелерін үрейлендіріп, олар да оған қарсылық білдірмей, үнсіз еріп жүреді. Бұл әсіресе құпия қызмет қызметкерлерінің Шығырл атты тайпалық аймақта жасаған іс-әрекеті кезінде айқын көрінді. Имранның жеке жұмыс істегенді ұнатады, бірақ ол өзінің қосалқы қызметкерлерімен немесе Имран ретінде байланыста болады.

Ақпараттық қызмет

Імран сырттай ақымақ көрінсе де, ол тез ойлайтын және тапқыр жоспар құрушы. Ол әртүрлі мәселелерге епті және жылдам шешімдер табады, сондай-ақ түрлі жағдайларды дұрыс бағалай біледі. Ол шебер алаяқ, өткір тілі мен қызық мінезі арқылы басқалардан қажетті ақпаратты алады.

Жауынгерлік

Имран қолға-қол соғыста өте оңай жеңіске жете алады және ешқашан жекпе-жекте жеңіліске ұшырамаған. Оның жекпе-жек стилі көбінесе ойыншыл, тыныш бет-әлпеті, тегіс және толық бақылаудағы қимылдарымен сипатталады. Кейбір романдарда ол барлық жекпе-жек өнерінің шебері болғаны және өзінің жекпе-жек стилін жасағаны айтылады. Кейде ол қарсыласына жоғары баға беру үшін, оны жаңылыстыру үшін жекпе-жекте әдейі қорқақ мінез танытатын. Оның негізгі стратегиясы – қарсыласын шаршатып, оны бағындыру үшін қорғану. Имран түрлі қаруларды да тиімді қолдана алады. Бірде ол найза ұстаған қарсыластарынан қорғану үшін ағаш таяқ қолданған. Ал бірде, қарудың салмағын сезіп, оның оқталмағанын анықтаған. Көбінесе ол ауамен жұмыс істейтін қарумен қаруланған, оны қарсыластарын жеңу үшін өлімге әкелетін оқтар атуға немесе уытты немесе зиянсыз ауа тарататын қару ретінде пайдалануға болады. Имран "Синг өнерінде" де шебер, бұл шабуылшінің қол қозғалысын бағалап, оқтан қашудың әдісі. "Синг өнерін" Синг Хи ойлап тапқан, ол Лондонда студент кезінде Имранның алдында көрсеткен. Имран Сингтен оны бес рет қайталап көрсетуін сұрады және жылдам үйренуге қабілетті болғандықтан, техниканы меңгерді. Бастапқыда Имранның қабілетіне таң қалған Синг, кейін Имранды айлакерлік өнердегі немере інісі деп жариялады, ал Имран Сингті "ағасы" деп атай бастады. Алайда, "Синг өнері" тек шабуылші жалғыз болғанда және бір-бірлеп оқ атқанда ғана тиімді.

Тіл білімі

Имран көптеген тілде еркін сөйлейді, оның ішінде урду, хинди, тамил және дерлік барлық аймақтық тілдерде. Оның ағылшын, араб, парсы, суахили, шахрали (сериалдағы ойдан шығарылған тіл), француз, орыс, грек, итальян, испан және неміс тілдерін де еркін білетіні көрсетілген. Ол сондай-ақ туған тілдей акцент қоюға қабілетті. Ол осы тілдерді қашан және қалай үйренгенін айтпаған, бірақ олардың көпшілігін Лондон қаласында жүрген кезінде үйренген болуы мүмкін.