Кіріспе

Американдық тыңшылар
Виктор Перло басқарған Перло тобы – советтік барлау қызметтеріне ақпарат ұсынған американдықтардың тобы. Бұл топ Екінші дүниежүзілік соғыс кезеңінде белсенді болды, бірақ Елизавета Бентлидің ФБР-ге дезертирлік жасауынан кейін толығымен ашыққа шықты. Оның Соғыс өндірісі жөніндегі кеңесте, Сенаттың Азаматтық бостандықтар жөніндегі Ла Фоллетт кіші комитетінде және АҚШ Қаржы министрлігінде дереккөздері болды.

Элизабет Бентлидің баяны

1948 жылғы 31 шілдеде Элизабет Бентли Америка Құрама Штаттарының Американдық қызметке қарсы комитеті (HUAC) алдында куәлік берді: МИСС БЕНТЛИ: Мен тағы бір топты басқардым, және басқа топтар да бар деп ойлауға менің толық негіздерім болды. МЫРЗА СТРИПЛИНГ: Сіз басқарған басқа топ қандай болды? МИСС БЕНТЛИ: Біз оны Перло тобы деп атадық. Бұл, менің ойымша, 1930-жылдардың басында Вашингтонда құрылған бұрынғы Коммунистік партия бөлімшесі еді. Мен топ мүшелерінен естігенімдей, олар бірнеше жыл бойы ақпарат жинаған, бірақ бұл ұйымдасқан түрде болмаған. Venona жобасы Перло тобының қызметі туралы көптеген пайдалы қосымша ақпарат ұсынды. Перло тобына сілтеме жасайтын алғашқы Venona транскриптісінде барлық мүшелердің есімдері ашық жазылған, себебі кодтық есімдер әлі тағайындалмаған. Бентли Джейкоб Голостың Эрл Браудер арқылы Вашингтондағы бір топпен байланысқа шыққанын мәлімдеді. 1943 жылы Голос қайтыс болғаннан кейін, 1944 жылы осы топпен екі кездесу ұйымдастырылды. Бірінші кездесу Браудер ұйымдастырды және ол 1944 жылдың басында өтті. Кездесулер Джон Абттың Нью-Йорк қаласындағы пәтерінде өтті, және Бентли Виктор Перло, Чарльз Крамер, Гарри Магдофф және Эдвард Фицджеральд деп таныстырылған төрт адаммен танысты.

Уиттакер Чемберстің есебі

1948 жылғы 3 тамызда Уиттакер Чемберс HUAC алдында куәлік берді: МР. ЧЕМБЕРС: Аппарат жеті адамнан тұратын жетекші топпен құрылды, олардың әрқайсысы ұяшықтың басшысы болды. МР. СТРИПЛИНГ: Осы жеті адамның есімдерін атап бере аласыз ба? МР. ЧЕМБЕРС: Топтың басшысы, мен айтқанымдай, бастапқыда Нейтан Витт болды. Топтың басқа мүшелері Ли Прессман, Алгер Хисс, Дональд Хисс, Виктор Перло, Чарльз Крамер болды. МР. СТРИПЛИНГ: Мисс Бентли өткен сенбіде комитет алдында куәлік бергенде, мырза Чемберс, Виктор Перлоның тыңшылық топтың басшысы екенін айтты. Сіз Виктор Перлоны аппараттың мүшесі ретінде атадыңыз. МР. ЧЕМБЕРС: Иә. МР. СТРИПЛИНГ: Сол кезде Виктор Перлоның үкіметте жұмыс істегенін білесіз бе? МР. ЧЕМБЕРС: Менің ойымша, сол кезде Виктор Перло Брукингс институтында жұмыс істеген. МР. МУНДТ: Менің ойымша, біз оның қызмет тарихын Мисс Бентли куәлік бергенде тыңдау баяндамасына енгіздік, солай емес пе? МР. СТРИПЛИНГ: Иә, төраға мырза. Менде оның қызмет тарихы бар. Бұл туралы бұрыннан жазылған. МР. МУНДТ: Ол бірнеше рет үкіметте жұмыс істеген? МР. СТРИПЛИНГ: Расында солай, сондай-ақ Брукингс институтында да жұмыс істеді.

Venona-дағы есеп

Перло тобының Venona жобасы ақпаратына 1944 жылғы 13 мамырдағы №687 таспаны қарастырғанда сәйкес келетіні анықталады. Нью-Йорктегі Ысқақ Ахмеров жеке Мәскеудегі МГБ штаб-пәтеріне баяндама дайындап, Эрл Браудердің нұсқауларына сәйкес Елизавета Бентлиге қатысты белгісіз шара қолданылғанын хабарлады. Ахмеров содан кейін қыс мезгілінен және Гарри Магдофтан да айтты. Бұл соңғы мәлімдемеден кейін Бентлидің пікірінше, "олар" сенімді деген тұжырым жасалды. Олардың әлеуетіне ешкім қызығушылық танытпағаны да айтылды. Головин есімі аталды, содан кейін Виктор Перло, Чарльз Крамер, Эдвард Фицджеральд және Гарри Магдоффтың әр екі апта сайын Нью-Йоркке кезегімен келетіні туралы хабарланды. Ахмеровтың сөзіне қарағанда, Крамер мен Фицджеральд Натан Грегори Сильвермастерді білген, оның кейіннен "Роберт" деп өзгертілген жасырын есімі болған.