Кіріспе

Монкленд каналы – Монкленд тау-кен аймағынан Шотландиядағы Глазго қаласына көмір тасымалдауға арналған канал. Ұзақ және қиын құрылыс процесінде, 1771 жылдан бастап, канал қысқа бөлімдері аяқталған сайын кезең-кезеңімен ашылды. 1782 жылы Гарткрейгке жетті, ал 1794 жылы бастапқы жоспарланған толық ұзындығына жетті – Кальдербанктегі шахталардан Глазгодағы Таунхедтегі бассейнге дейін. Бастапқыда бұл екі бөлімнен тұрды, олардың арасында Блэкхиллде 96 фут (29 м) тік қашықтық болды; көмір түсіріліп, төменгі бөлімге тасылып, жаңа баржаға тиелді. Кейіннен екі бөлімді байланыстыратын шлюздер салынды, сондай-ақ канал Форт және Клайд каналымен қосылды, бұл қосымша бизнес мүмкіндіктерін ашты. Жеткілікті сумен қамтамасыз ету мәселесі туындады, сондықтан Блэкхиллде көлбеу жазықтық салынды. Бұл жазықтықта баржалар рельстерде қозғалатын кассондарда суға жіберіліп, жоғары көтерілді. Бастапқыда тек жазда суды үнемдеу мақсатында қолданылатын көлбеу жазықтық, шлюздерге қарағанда баржаларды жылдам тасымалдайтыны анықталды және жыл бойы пайдаланылған болуы мүмкін. XIX ғасырдың екінші және үшінші онжылдықтарында темір балқытудағы техникалық прогресс, темір кенін және көмір қабаттарын жаңадан табулар Коатбридж аймағында өнеркәсіптік белсенділіктің күрт өсуіне әкелді, ал канал шикізатты жеткізу және өнеркәсіп өнімдерін алып кету үшін өте қолайлы болды. Теміржолдардың дамуы каналдың бәсекеге қабілеттілігін төмендетті, нәтижесінде 1952 жылы кеме жүру тоқтатылды, бірақ оның құбырлары әлі де Форт және Клайд каналына сумен қамтамасыз етеді. Қазіргі таңда маршруттың көп бөлігі М8 тас жолының астында жатыр, бірақ екі сулы бөлігі сақталған, олар балыққа толы.

Бағыт

Каналдың соңғы бөлігінің шығыс ұшы Кальдербанкте, Вудсайд Драйвтың оңтүстігінде орналасқан, онда көмір шұңқырлары болған; канал солтүстік Кальдер суымен толықтырылған. Құрғақ маусымда каналды қолдау үшін Хиллэндте (Кальдеркруистің шығысында) суқойма құрылды, ал кейін басқалары да салынды. Канал Солтүстік Кальдер суының солтүстік жағымен өтетін, Фаскин мен Паласкрайгтегі көмір шұңқырларының (кейінірек темір кен шұңқырларының) жанынан өтіп, солтүстікке бұрылды. Паласкрайг кейін Монкленд және Киркинтиллох теміржолының оңтүстік шегі болды. Канал Сикесайдтағы жолдың астынан өтті (қазір Сикесайд жолы, Кэрнхилл), қазіргі уақытта жер астындағы құбыр арқылы өтеді. Батысқа бұрылып, ол қазіргі Локс-стрит, Котдайктан астынан өтті; атауы бастапқы канал шлюзіне сілтеме жасайды; онда тарихты көрсететін шағын тақта орнатылған. Жолдың шығысында шлюз, ал батысында бассейн мен екінші шлюз болды. Бұл жер Шепфорд шлюздері деп аталды және бастапқыда салынған каналдың шығыс шегі болды. Кейін Диксонның кесігі деп аталатын тармақ канал бассейнен оңтүстікке қарай Диксонның Кальдер темір зауытына, қазіргі Гринэнд тұрғын алабының оңтүстігіне салынды. Содан кейін канал батысқа қарай жалғасты, Эйрдриден Котбриджге дейінгі басты жолдан оңтүстікке қарай аз ғана қашықтықта. Ол қазіргі Котбридждің Мейн-стрит аймағының оңтүстігінен өтіп, одан Дундиван тармағы қысқаша оңтүстікке қарай созылды. Ол көмір шұңқырларына қызмет ету үшін салынды, содан кейін Дундиван темір зауытына қызмет ету үшін кеңейтілді, оның аяғында теміржол транзиттік құрылыстарының кешені болды. Sunnyside Road-тан батысқа қарай тағы бір тармақ солтүстікке бұрылды: Гартшерри, Хорнок және Саммерлиа тармақ каналы деп аталды, ол қазіргі Гартшерри жолының оңтүстігінде орналасқан Гартшерри темір зауытында аяқталды. Ол бастапқыда көмір шұңқырларына қызмет ету үшін жоспарланған, бірақ 1830 жылы Бэрд ағайындары Гартшерри темір зауытын құрған кезде ол әлі аяқталмаған еді. Қазіргі Ройстон жолы мен Чарльз көшесі арасындағы аймақтағы өнеркәсіптік үй-жайларды қамтамасыз ету үшін кесілген қиылыстан қысқа филиал құрылды. Бұрынғы кесілген қиылыс Монкленд каналымен бірдей тереңдікте (1 метр) жасалды, бірақ 1842 жылы Форт және Клайд каналын пайдалана алатын үлкен кемелерді қабылдау үшін тереңдетілді, содан кейін Тенненттің химиялық зауыттарына жетуге мүмкіндік болды. Глэйб-стрит пен Порт-Дандаста көпірлерді ашуға рұқсат берілді. Өнертапқыш және инженер Джеймс Уатт кейін Монклендтің "көптеген меншік иелерінің қолында жақсы сапалы, деңгейсіз көмірге толы ел" екенін айтты, олар оны қазіргі уақытта 7 квт арбасына 6 пенспен сатады. 1768 жылға қарай Глазгоның тез өсуі көмірге деген сұранысты және оның бағасын арттырды: бірнеше органдар алаңдаушылық білдірді және Глазго билері шаралар қабылдады. Лорд-провост Джеймс Бьюкенен Дрампелье болды, ал бай Монкленд көмір кені іс жүзінде пайдаланылмаған. Каналдар бүкіл елде насиятталып, бұл жерде ең қарапайым шешім болып көрінді; судьялар Джеймс Уатты маршрутты ұсынуға тапсырды. 1769 жылдың қараша айында ол екі мүмкін маршрутты ұсынды; біреуі қымбат, 20 000 фунт стерлингтен астам, Глазго Гриннен Клайдқа кіру. Оның маршруты 25 шлюзді қамтиды, оның шыңы Клайд деңгейінен 266 фут (81 метр) жоғары. Уатт былай деді: Жоғарыда аталған каналдың үлкен шығыны және шлюздерді өтуге кететін уақыт мені қандай қашықтықта шлюздері жоқ каналды әкелуге болатынын тексеруге мәжбүр етті. [Бұл маршрут] Джермистонның оңтүстігіне жақын аяқталады, оны сол деңгейде Глазго қаласына жақындату мүмкін емес сияқты". Бұл ұсыныста Блэкхиллдегі 96 фут (29 метр) вертикальдық аралықтың үлкен мәселесі мүлдем ескерілмеген сияқты, бұл кейіннен ауыр проблемаларға әкелді. 1770 жылдың 3 қаңтарында арзан схема – 10 000 фунт стерлинг – бизнесмендер жиналысына ұсынылды, ал 11 қаңтардағы екінші кездесуден кейін жазылу тізімі ашылды. Глазго қалалық кеңесі 500 фунт стерлинг төлеуге келісті, бұл көмір иелерінің бағаны жоғары ұстап тұру үшін картель құруына жол бермейтін күрделі шарттармен жасалды. Жазылу тізімі тез толтырылды және Парламент актісі 1770 жылдың 12 сәуірінде бекітілді. Лорд-провостқа "Лондонға барып-келу және Парламент актісін алу шығындарының жартысы ретінде 65 фунт стерлинг қайтарылды, мұндай шығындардың екінші жартысы Монкленд каналының иелерінен алынады". Актіде меншік иелері акциялар шығару арқылы 10 000 фунт стерлинг жинауға және қажет болған жағдайда қосымша 5 000 фунт стерлинг жинауға рұқсат берілді. Каналға суды Фрэнкфилд көлінен, Хогганфилд көлінен және ұсынылған маршруттың 3 миль (5 км) шегінде орналасқан басқа да өзендер мен көлдерден алуға болатын. Актіде суды тек тар географиялық аймақтан алу және Форт және Клайд каналын қамтамасыз ететін көздерден су алуға тыйым салу кейіннен су тапшылығына әкелді.

Тұрақсыздық және Ватт кетуі

Джеймс Уотт 1773 жылдың шілдесінен бастап каналмен байланысын үзіп алған сияқты; сол кезде Шепфордтан Гарткрейгке қарай батысқа қарай канал қазылған. Алдағы он жарым жылдағы іс-әрекеттер туралы толық мәліметтер әлі де жеткіліксіз. Бастапқыда жиналған қаржы канал аяқталмай тұрып таусылған болуы мүмкін, ал қаржылық жағдай оны жалғастыруды қиындатты, нәтижесінде компания Ватттың еңбегін тоқтатты. Каналдың ашық бөлігіне көмір көп жеткізілмеген сияқты, сондықтан құрылысты жалғастыру үшін жеткілікті капитал болмағандықтан басқа, компания операциялық зиянға ұшырап, қарыздарын төлей алмады. 1780 жылдың 3 мамырында кезектен тыс жалпы жиналыс шақырылды, онда қатысушылар барлық акционерлерден 10% үлесім талап етуге келісті. Бұл ақша сұрауға қиын кезең болды, себебі Америка Тәуелсіздік соғысы (1775–83) американдық темекі бизнесіне тәуелді Гласгоу кәсіпорындарының көптеген бөлігін қиратты. Сонымен қатар, банкроттаған кәсіпті жалғастыру үшін қосымша ақша сұрау орынсыз болды. Осы кезде біреу әжуалы түрде каналды толып кетуін ұсынды. Миллер былай деп баяндайды: «Көп жылдар бойы алынған кіріс капиталдың үлкен шығындарымен салыстырғанда өте аз болды, сондықтан акционерлер оның тиімді инвестиция болатынына үмітсіз болды». 1805 жылы, Гартшерридің Колт мырзасы төрағалық еткен акционерлердің жылдық жиналысының соңында, мүшелер арасында көңілсіз есепке байланысты наразылық күңкілдеді. Көптеген ұсыныстар жасалды, бірақ талқылаудан кейін олардың барлығы қабылданбады. Соңында төрағаға не істеу керектігі туралы сұрақ қойылды, ол: «Ақыл-ой, жігіттер! Бізге ең дұрысы – әрқайсымыз өз жеріміздегі каналды толтырып, оны қалыпты күйінде қалдыру» деді. Миллер бұл оқиғаны 1805 жылға жатқызады, бірақ Томсон бұл шамамен 1781 жылға жуық болуы керек деп санайды. Бірнеше авторлар, соның ішінде инженер Джеймс Лесли бұл ұсынысты маңызды деп қарастырды. Әрине, каналды толып кетуге салу, оны қазуға жұмсалған ақшаны қайтаруға көмектеспес еді. Қаржылық дағдарыстың салдарынан қаражат табылмады және акцияларды 1781 жылдың 14 тамызында ашық аукцион арқылы сату туралы шешім қабылданды; бұл, әдетте, жоғалған акциялар (қосымша акциялар емес) болды. Сатылған акциялар айтарлықтай төмендетілді және барлығы сатылмады; соңғы он бір акция 1782 жылдың 21 наурызында Глазго журналында жарияланды. Ол кезде канал екі бөліктен тұрды: Шепфордтан Таунхедке дейін, Блэкхиллдегі ыңғайсыз қосылыспен бөлінген, онда көмір екі бөлік арасында еңіс арқылы тасымалданды: бұл, көбінесе, жол вагондары үшін немесе рельстермен жабдықталған беткей болды. Көмір баржадан вагонға, вагоннан баржаға ауыстырылды. Томсон «Блэкхиллдегі жоспарланған қосылыстың мәнін анықтауға ешқандай мүмкіндік жоқ» дейді. Су жеткілікті болмағандықтан, шлюздер туралы сөз қозғалмайды, сондықтан олар Ватттың арбаларды еңіс бойына түсіру схемасының бір түрін қолданған болуы мүмкін, онда төмен түсетін арбалар жүксіз арбаларды жоғары көтеріп тартады. Кейінірек жазған Клеланд: «Осы деңгейлер арасындағы байланыс сол кезде көлбеу жазықтық арқылы жүзеге асырылды, онда көмір қораптарға салынып, төменгі деңгейге қайта жіберілді».

Эндрю Стирлинг алға басуды бастады

1786 жылы каналдың иелері Блэкхиллдегі үзілістің еңсерілуі қажет екенін түсінді; сонымен қатар, ең жақсы көмір кендері Шепфордтан шамамен екі шақырым шығысқа қарай орналасқан еді. Шығысқа қарайғы кеңейту онда 21 фут (6 метр) тік интервалмен құлыптарды қажет етті. Екі құлыптар тобы суға қажеттілікті күрт арттырады; мұндай су Кальдер өзенінде жеңіл қол жетімді болды, бірақ Монкленд каналы заңы Форт және Клайд каналы кейін талап етуі мүмкін суды алуға тыйым салды, ал бұл канал өзі де суды қажет ететін кеңейтуді қарастырып жатқан еді. Эндрю Стирлинг пен Джон Стирлинг компания акцияларының 101-інің 46-сын иеленді және «тек Стирлингтер ғана (әсіресе Эндрю Стирлинг) коммерциялық мүмкіндіктерге сезімтал болды». Ілгері жылжу жолы ізделді, нәтижесінде егер Монкленд Кальдер суын алса және Таунхедке жақын Форт пен Клайд каналына қосылса, екі канал да пайда көре алатыны анықталды; бұл каналдың басты желісінен осы нүктеге дейін жергілікті фабрикаларға қызмет ету үшін тармағы бар еді. Бұл Форт және Клайд каналының ең жоғары деңгейінде болды, сондықтан бүкіл Форт және Клайд каналы Монкленд каналымен сумен қамтамасыз етіледі. Бұл келісім Монкленд иелері 1787 жылғы 8 қаңтарда өткен жалпы жиналыста ратификацияланды. Дегенмен, каналдың қаржылық жағдайы қиын болды: 1782 жылдан 1789 жылдың соңына дейін компанияның жалпы кірісі 853 фунт 17 шиллинг 5 пенни, ал жұмсалған сома 29 966 фунт 5 шиллинг 3 пенни болды: 28 112 фунт 7 шиллинг 10 пеннилік залал, және осы кезеңнің соңында акционерлердің көпшілігі үлестерін сатқандықтан, Эндрю Стирлинг каналдың үштен екі бөлігінің иесі болды (жеке немесе оның компаниясы арқылы).

Жаңа жұмыстар қолға алынды

Кальдер өзенінің кеңейтілуі 2857 фунт стерлинг 5 шиллинг 0 пенниге, ал Блэкхилл шлюздары 3982 фунтқа бағаланды. Қысқартылған торап Форт пен Клайд каналы арқылы қаржыландырылатын болды. Қысқартылған торап 17 қазанда 1791 жылы ашылды; тереңдігі төрт фут болғандықтан, ол Монкленд каналымен бірдей болды, бірақ Форт пен Клайд каналының басты арнасы тереңірек болды. Кальдерге жасалған кеңейту 1792 жылы 3618 фунт 16 шиллинг 3 пенниге аяқталды, бұл 26% жоспардан асып кеткен шығын болды. Блэкхилл шлюздарының құрылысы ұзаққа созылды, 1793 жылдың тамызында аяқталды, бірақ Томсон (1794) былай дейді. Төрт екі қабатты шлюз болды (яғни, үш жұп есікпен жабдықталған екі камера), әрбір екі қабатты шлюздің екі құлауы 12 фут (4 метр) болды; жалпы тік аралық 96 фут (29 метр) құрады.

Құлдырау

1840 жылдардың ортасында сауда жағдайы жақсы болғанымен, теміржолдар дамып, қызметтерін жетілдірген сайын, жылдар өте келе канал көлік тасымалын қатты жоғалтты. Томсон Блэкхиллдің көлбеу жазықтығы шамамен 37 жыл пайдаланылғанын (яғни 1831 жылға дейін) айтады, бірақ бұл көлік көлемімен мүлдем үйлеспейді, ал Хаттонның 1887 жылға дейін жұмыс істегені туралы айғағы көбірек сенімді. Шепфорд шлюздері 1962 жылы жойылды. Бұл маршрут Саммерли тарихи паркі мен Дрампелье ауылдық паркінің маңызды бөлігі болып табылады.

Сумен жабдықтау

Канал бойына сенімді сумен қамтамасыз ету мәселесі тұрақты түрде туындап келді. Джеймс Уатт басшылығымен жүргізілген алғашқы құрылыс кезеңінде Airdrie South Burn су көзі ретінде пайдаланылды және "жанартауға дейін қандай да бір су жетеккесі салынды". Бұл қызмет біраз уақытқа созылған сияқты: 1837 жылы "Айрдри мен Глазго арасында 50 000-нан астам жолаушы тасымалданды". Хаттон МакСпорранның Пасхахаустағы қорасында бекітілген қайықтың суретін көрсетеді; ол "бұл қайық жексенбілік мектеп саяхаттары үшін пайдаланылған деп есептеледі", ал тағы бір суретінде "Дженни" атты тығырыққа толы қайық жұмыскерлердің демалыс сапарындағы көңілді саяхатында. Бұл көлбеудің механикалық құрылымы қандай болғаны белгісіз. Лесли көп уақыттан кейін былай деп жазды: "Блэкхиллдегі теміржол вагондары үшін көлбеу жазықтық каналдың екі бөлігін байланыстырды. Көмір жоғарғы бөліктен вагондарға түсіріліп, көлбеу жазықтықпен төмен қарай жүзіп, төменгі бөліктегі қайықтарға қайта тиелді, бұл қиын және көмірге зиян келтіретін операция болды". 1793 жылғы 20 тамыздағы "Глазго Меркурий" және 1793 жылғы 15 тамыздағы "Глазго Курьер" газеттерінен үзінді келтірілген. Соңында, Моррис каналы 1825 және 1831 жылдар аралығында АҚШ-тың Нью-Джерси штатындағы көмір шахталарынан бастап сағалық өзендерге дейін ең қиын жерлерде салынды. Оның құрылысшылары 18 тонна жүк көтеретін 23 көлбеу ұшақ орнатты: қайықтар теміржол вагондарында құрғақ жерге тартылды. (Кейінірек каналға басқа да жүйелер енгізілді). Дегенмен, техникалық мүмкіндіктерді қарастырғаннан кейін, "екі ескі жоғарғы шлюзді қайта жаңарту және екі жаңа төменгі шлюз салу туралы шешім қабылданды, осылайша 1841 жылы толық жұп құрылды". (Көлік тасымалдаушылар да осы жүйеде кемелеріне зиян келтірілгеніне наразылық білдірді). 1849 жылдың қазан айында Форт және Клайд каналын басқару комитеті (сол кезде Монкленд каналын басқарған) Джеймс Леслиге жұмысты жалғастыруға нұсқау берді, ал жұмыс 1850 жылдың шілдесіне дейін аяқталды. Қайықтардың кассиондары соғылмалы темірден жасалған; олардың ұзындығы 70 фут, ені 13 фут 4 дюйм, биіктігі 2 фут 9 дюйм (21,3 x 4,1 x 0,84 метр) болды. Кассиондар қайықтың корпусына сәйкес келтірілді, мүмкіндігінше аз суды ұстау үшін, тереңдігі 2 футқа (1 метр) дейін, тек бос қайықтарды тасымалдауға арналды. Кассиондар 7 фут (2 метр) ені бар теміржол жолымен жүрді, ал астындағы рельстер бойлық ағаштарға бекітілген жалпақ рельстерден тұрды, көлбеуі 1:10 болды. Екі жол болды. Олар 3 фут (1 метр) диаметрі бар 10 жұп дөңгелекпен жүрді, ең жоғарғы жұп 1 фут (0 метр), екінші жұп 2 фут (1 метр) болды, бұл арбаның күйме пішініне бейімделу үшін жасалған. Бойлық ағаштарға үздіксіз тіреу орнатылды, ал арбаға бекітілген "палл" деп аталатын құрылғы (Лесли оны "палл" деп атайды) тарту кабелі босатылғанда тіреуге ілігіп қалу үшін орнатылды. Кассиондар теңгерілген, жоғары және төмен қарай бір уақытта жұмыс істеді. Көлбеудің жоғарғы жағында кассион жоғарғы каналдың аяғына жақын орналастырылды; содан кейін оны судың тығыз жабылуын қамтамасыз ету үшін қолмен басқарылатын бұрандалы домкраттар арқылы оған жақын жылжытуға мәжбүр етті, содан кейін кассионның және каналдың соңындағы екі гильотиналық қақпа ашылды. Төменгі жағында кассион төменгі каналға түсіп, суға батып кетті. Екі жоғары қысымды бу қозғалтқышы болды. Көтерілудің көп бөлігінде кассиондар теңгерілді, бірақ төменгі кассион канал суына кіргенде, ол көтерілу күшін алды, ал соңғы жабылу үшін жоғарғы кассионды каналға жеткізу үшін қозғалтқыштар толық қуатпен жұмыс істеуі керек болды. Қозғалтқыштар екі білікке қуат берді, олар 5 метрлік барабандарды көтеріп, кассиондардың тепе-теңдігін қамтамасыз ету үшін қарама-қарсы бағытта жұмыс істеді. Көтерілу және түсу жылдамдығы шамамен 5-6 минутты құрады. Жоғары қарай көтерілетін кассионды канал қақпасына жабу үшін бұрандалы домкраттар қанағаттанарлықсыз болды, өйткені қозғалтқыш операторы тым нақты тоқтау жасауы керек болды, содан кейін гидравликалық аккумулятор жүйесі қабылданды, ол кассионды ұзақ қашықтыққа жаба алатын: 3 футқа дейін (1 метр). Төмен түсуге дайын болғанда қақпалар жабылып, аралықтағы судың шамамен жартысы жоғалып кетті; ол жоғарыға қайтарылды. Әдетте, бос қайықты кассионда жартылай батып, тепе-теңдікті сақтау үшін төмен түсетін кассиондағы суды реттеу керек болды. және сонымен қатар 1858 жылғы Ordnance Survey карталары; Картер және басқа да дереккөздер оны "Дрэмпеллар" деп жазады; Томсон, Хаттон және Линдсей оны "Дрэмпельер" деп жазады, бұл қазіргі заманғы жер атауы. Бұған дейін каналға минералдарды әкелу және әкету үшін көптеген қосымша теміржолдар салынғанын және Канал компаниясының теміржолдармен байланыс үшін транзиттік терминалдар құруға дайын екенін айтқан болатынбыз. Теміржолдар әдетте шахта немесе темір зауытының иесінің жерінде және Парламенттік рұқсатсыз салынды. Бір ғана ерекшелік болды. Дрэмпеллер теміржол компаниясы 1843 жылғы 4 шілдеде Монкленд каналы (Дрэмпеллер теміржолы) заңы бойынша құрылды, ол Банкхедтегі шахталарды Куилхилл Гулеттегі каналмен байланыстыру үшін теміржол салуға арналған, қашықтығы шамамен 3 км болды. Ол ешқашан жолаушыларды тасымалдаған жоқ: ол "жасырағын парламенттік рұқсат беру арқылы күшейтілген вагондық жол ғана" болды. Банкхедтегі тоқсанындағы А8 тас жолынан А752 тас жолына қосылатын жерде "Банкхед тоқсаны" көрсетілген. Басқа да карта көздері осы жерде елді мекенді көрсетпейді. Банкхед шаруашылығы Солтүстік Калдер суының шығысындағы 2 км қашықтықта орналасқан (Ваукмиллден тыс). 1898 жылғы Ordnance Survey картасында осы жерде бірнеше шахталар мен саз кеніштері көрсетілген Браехед бар. Aditnow толық шахталар мен минералдар веб-сайтында осы аймақта осы аттармен көмір шахталары көрсетілмейді. Сызықтың оңтүстік соңы Браехед болуы керек. Ондағы шахта едәуір кеңейтілді және Дрэмпеллердің оңтүстік жағында, сондай-ақ канал терминалына жақын көптеген қосымша тармақтары болды.

Жалпы

Темір жол 1845 жылдың 3 наурызында ашылды және оның рельс ені 4 фут (1 метр) құрады. Куилхилл Гуллеттегі канал жергілікті жер бетінен жоғары насип үстінде орналасқан, ал темір жол виадук арқылы жақындап, каналдың солтүстік жағына көшті. Каналдың басты арнасы кемежайдың солтүстігіне бұрылып, арал құрады. 1849 жылға қарай темір жол жылына 90 вагон көмірді Глазго қаласына жіберіп тұрды. 1849 жылы Таннокссайдтағы шахталарға қосымша желі салынды.

Гарткрейг - батыс шеткі бөлігі

Алдыңғыда айтылғандай, Джеймс Уотттың басшылығымен канал Глазго қаласына жетпей, біршама қашықтықта тоқтады. Хаттонның дәл орнына берген сипаттамасы ең нақты: "Уатт 1773 жылы Барлинниге жақын жерге жетті және Глазгомен арба жолы арқылы байланысты". Аяқталу орнының ең ықтимал жері Гарткрейг көпірі (кейде Джесси көпірі деп те аталады), онда Глазгоға Карнтин жолы арқылы өтуге болар еді. Келесі мүмкін орын Смитти Крофт көпірі болар еді, бірақ ол Камбернаулд жолында орналасқан; тіпті 1858 жылы да ол қарапайым "арба жолы" емес еді. Хьюм уақытша соңғы нүкте каналдың солтүстік жағында, Барлинни түрмесінің қарсы жағында, Джесси көпірі (Гарткрайг көпірінің басқа атауы) мен Смиткрофт көпірі арасындағы канал алабы болғанын мәлімдейді; ол алап "OS 6 дюймдік картаның 2-ші басылымында (Ланаркшир 1896, viNE парағы) анық көрінеді" дейді. Бұл рас, бірақ алап 1858 жылғы картада көрсетілмеген, және сол кезде онда ешқандай жол болған жоқ. Түрме 1880 жылы салынды, ал канал құрылыс материалдарын тасымалдау үшін қолданылды. Мүмкін, алап осы мақсатта салынған болар. Кейінгі картада алаптан түрмеге дейінгі жол көрсетілген.

Балық аулау

1980 жылдардың ортасында каналға сазан, жайын, қызылбалық, ақбалық, шабақ және басқа да бірнеше түрлер қойылды. Шотландия каналдары мен Солтүстік Ланаркшир кеңесі су жолын күтіп ұстаса да, қазіргі таңда рұқсат ақысы алынбайды.