Кіріспе

14 ғасырдағы ағылшын ханзадасы және ақсүйек

Джон Эльтам, Корнуоллдың 1-ші графы (15 тамыз 1316 – 13 қыркүйек 1336) – Англия королі Эдуард II және Франция королевасы Изабелланың екінші ұлы. Ол немере інісі Эдуард, Қара ханзада дүниеге келгенге дейін Англия тағының мұрагері болды.

Өмір

Джон 1316 жылы Кенттегі Эльтам сарайында Англияның Эдуард II мен Францияның Изабелланың екінші ұлы ретінде дүниеге келді. 6 қазан күні 1328 жылы, он екі жасында ол Корнуолл графы атанды. Әкесі Эдуард II мен анасы Изабелла арасындағы соғыс кезінде оның өсіп-жетілу жылдары қырсықты болды. Ол ата-анасы арасында ауысып-тұрып, тіпті ағасы Эдуард III анасына қарсы төңкеріс жасап, билікке келгенге дейін Лондон мұнарасында тұтқынға алынған болатын. Джон туралы мәлімет аз, бірақ көптеген тарихи деректер бойынша ол өте қабілетті және Эдуардқа өте сенімді болған. Эдуард III елден кеткен кезде ол "Мемлекет сақшысы" болып тағайындалды, Эдуардтың болмағанда Парламент ашуға шақырылды және Англияның солтүстік шекарасын күзетушісі болып тағайындалды, бұл оған сол аймақта дербес билік беруге мүмкіндік берді. Англия монархының кіші інісі болғандықтан, Джон үшін ерте балалық шағынан бастап неке келісімдері жасалды: 1328 жылдың наурыз айында Эдуард III ағасы мен Бискай иелігінің мұрагері Мария Диас де Хароға үйлену туралы келіссөздер бастады. 28 қыркүйек 1334 жылы жасалған келісім бойынша Джон Мария де Ла Сердаға, Лунель ханым және Фердинанд де ла Серданың (Кастилия королі Альфонсо X-тің немересі) қызына үйленуге міндеттелді. Хуана Нунес де Лара, Лара ханым. Рұқсат алуға тырысты, бірақ 1334 жылдың соңында Эдуард III пен Франция королі Филипп VI арасындағы қарым-қатынас нашарлаған соң келісім күшін жойды. Мария 1335 жылдың сәуір айында Пуассиде Шарль д'Эврэге үйленді. 1335 жылдың желтоқсанында Пентиевр графының қызы және Бретань герцогтығының мұрагері Жаннамен үйлену туралы келіссөздер жүргізілді; алайда, бұл келісім ресми некеге әкелмеді. Он алты жасында ол 1333 жылы болған Халидон төбесі шайқасындағы шотландтардың жеңілісіне ұшыраған маңызды қолбасшы болды. Кейін ол Шотландияның оңтүстік-батысында Эдвард Баллиолға, Шотландия тағына Англия тарапынан қолдау көрсетілген тұлғаға қарсылық көрсетуге тырысқан әскерге басшылық етті. Шотланд деректерінде Джоннің аяусыз жойғыш екендігі айтылады, ол ағылшын әскерлерінен паналаған адамдармен толы Лесмагоу аббатханасын өртеп жіберді. Шотланд шежірешісі Джон Фордунның айтуынша, киелі орынның қасиетті заңдарын бұзу король Эдуард III-ті ашуландырып, ол ашуынан өз бауырын өлтірді. Қазіргі заманғы тарихшы Том Бомонт Джеймс бұл әңгіменің "тарихи шындық пен әңгіме арасындағы шекараны күңкірт ететінін" айтады. Джон Перт қаласында 20 жасқа толғаннан кейін қайтыс болды, мүмкін, қызбадан көз жұмған. 1337 жылдың қаңтар айында Эдуард ағасын Вестминстер аббаттығындағы әдемі мәрмәрдан жасалған бейітте барлық құрметпен жерледі және оның жаны үшін 900-ден астам дұға оқыды.

Қарулар

Корнуолл графы ретінде Джон корольдіктің қаруын пайдаланды, ол Франция шекарасымен (яғни алтын флер-де-лиспен көк түстің үстіне себілген) ерекшеленді.