Теофилус Гейл: Ағылшын педагогы, дін қызметкері және теолог.
Theophilus Gale
Теофилус Гейл (1628-1678): ағылшын педагогы, диссидент теологы. Оксфорд университетінде білім алған, діни еңбектерімен танымал. Биографиясы туралы толық ақпарат!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ағылшын педагогы, бағынбаушы және теолог Теофил Гейл (1628–1678) – бағынбаушылықтың теологы, ағылшын педагогы және конформизмнен бас тартқан.
English educationalist, nonconformist and theologian
Theophilus Gale (1628–1678) was an English educationalist, nonconformist and theologian of dissent.
Ерте өмір
Гейл Девон графтығының Кингстейнгтон қаласында Бриджит Гейл (құрметті аты Уолронд) мен Теофилус Гейл Д. Д. (1639 жылы қайтыс болған), Кингстейнгтонның викари және Эксетер соборының пребендары отбасында дүниеге келді. Гейл жеке репетитордан білім алып, содан кейін грамматикалық мектепке түсті, ал 1647 жылы Оксфорд университетіне қабылданды, Магдален Холлға қарапайым студент ретінде енді. Магдален Холл жақын арада конформист емес студенттердің үйіне айналды: Уильям Конвей, Джон Кадмор, Джозеф Мейстерс және Эдмунд Каламидың айтуынша, «Мистер Спринт». 1648 жылдың тамызында Генри Уилкинсон директор болып тағайындалды; ол Азамат соғысы мен Оксфорд протекторатының маңызды тұлғасы болды және 1642 жылдың 10 қазаны мен 1662 жылдың 16 маусымы аралығында Карфакс шіркеуінде дәріс оқыды. Гейл 1648 жылғы Парламенттік визиттен кейін Магдален колледжінің деми (қаржыландырылған ғалым) атанды. Онда ол 1649 жылы «Бакалавр» (B.A.) дәрежесін алды, келесі жылы Магдаленнің досы және тәрбиешісі болды және 1652 жылы «Магистр» (M.A.) дәрежесін алды. Содан кейін ол Логикадан лекция оқуға тағайындалды (1652), кейіннен өнер факультетінің кіші деканы (1657) және өнер факультетінің аға деканы (1658) болды. Оның шәкірттерінің бірі Езекиел Хопкинс болды. 1657 жылы ол Хэмфри Эллис, мүмкін, Адал Тит (мұны растау қиын), және Джордж Лоуренс (Сент-Кросс ауруханасының капелланы) қатар Винчестер соборында уағыз оқушы болып тағайындалды. Магдаленнің өзі сол кездегі ең ықпалды радикалды дінтанушылардың біріне айналды, олардың ішінде Томас Гудвин (президент), Генри Хикман (феллоу), Закари Мейн (феллоу) және Джон Гиппс (капеллан) болды. Гейлдің конгрегациялық көзқарастары оны Гудвиннің табиғи одақтасы етті, сондай-ақ Оксфорд вице-канцлері және осы кезеңнің көп бөлігінде Христос шіркеуінің президенті Джон Оуэнмен байланысқа түсуіне мүмкіндік берді.
Gale was born at Kingsteignton, Devon, the son of Bridget Gale (née Walrond) and Theophilus Gale D. D. (died 1639), vicar of Kingsteignton and prebendary of Exeter Cathedral. Gale was educated by a private tutor, before attending grammar school, and being admitted to the University of Oxford, entered Magdalen Hall in 1647 as a commoner. Magdalen Hall was shortly to be the home of nonconforming students: William Conway, John Cudmore, Joseph Maisters and, according to Edmund Calamy, a 'Mr. Sprint'. In August 1648 Henry Wilkinson was appointed as Principal; he was a major figure in Civil War and Protectorate Oxford, lecturing at Carfax Church between 10 October 1642 and 16 June 1662. Gale became a demy (funded scholar) of Magdalen College following the Parliamentary Visitation of 1648. Here he took his B. A. in 1649, becoming a Fellow and Tutor of Magdalen the following year and being awarded M. A. in 1652. He was then appointed lecturer in Logic (1652) and was later to become a Junior Dean of Arts (1657) and a Senior Dean of Arts (1658). One of his tutorial pupils was Ezekiel Hopkins. In 1657 he had also been appointed a preacher at Winchester Cathedral, alongside Humphrey Ellis, perhaps Faithful Teate (although this is difficult to substantiate) and George Lawrence (Chaplain of the Hospital of St Cross). Magdalen itself was home to some of the most influential radical theologians of the day, including Thomas Goodwin (President), Henry Hickman (Fellow), Zachary Mayne (Fellow) and John Gipps (Chaplain). Gale's Congregationalism made him a natural ally of Goodwin, and may also have led to an association with John Owen, Vice Chancellor of Oxford and President of Christ Church for much of this period.
Министрді жұмыстан шығару
Министрлерді қайта орнату туралы заң (1660) бойынша көптеген пуритандар мен басқа да радикалдар лауазымдарынан айырылды. Гейл Винчестер соборындағы қызметін жоғалтты, сондай-ақ Магдаленадағы ғылыми шәкірттігінен кетуге мәжбүр болды. Біркелкілік туралы заң (1662) барлық дін қызметкерлері мен мұғалімдерден жаңадан қалпына келтірілген Англия шіркеуінің қағидаларына ант беруді және жаңадан өңделген Жалпы дұғалар кітабын (1662) қызметтерде адал түрде қолдануды талап етті. Бұл талаптар Гейлге университетте оқыту, мемлекеттік қызмет және Англия шіркеуінде қызмет етуден мүңгілікке тыйым салды. Гейл өте жақсы таныстарға ие болды. Филип Уортон Азамат соғысында Парламентті қолдаған және Джон Оуэн, Томас Мантон, Уильям Бейтс және Джон Хоу сияқты дін қызметкерлерінен құралған желі құрған адам еді. 1650 жылдары Вестминстер Ассамблеясының мүшесі болған Уортон, Реставрация кезеңінде Букингемширден Парламентке ықпалды депутат болып сайланды. Оның Біріккен провинциялар мен Францияда байланыстары болды. 1662 жылы ол Гейлге ұлдарына тәрбиеші ретінде жылына 40 фунт стерлинг төлеуді ұсынды, бұл Гейлге Франциядағы Кан қаласындағы гугенот колледжіне барып, Самуэль Бошарт сияқты басқа да ғалымдармен танысуға мүмкіндік берді. Гейлдің мұғалім ретінде қаталдығы оның демеушісін ренжітті және ол 1664 жылдың шілдесінде жұмыстан босатылды. Бірнеше ай саяхаттағаннан кейін, ол 1665 жылдың басында Англияға оралды және жыл соңына дейін Уортонның Куэйнтон иелігіне қайта келді. Өмірінің соңғы жылдарын Гейл Лондонда Джон Роудың, Холборнда шіркеу басқарған тәуелсіз дін қызметкерінің көмекшісі ретінде өткізді, ол Ұлы өрттен кейін конвентиклдерге қарсы күрес басылған кезде белсенді болды. Гейл Ньюингтон Гринге қоныстанды және оқушылар алды: Пекхемдік Джон Эшвуд және Джон Роудың екі ұлы – Томас (Гейлдің орнын басып, дін қызметкері болған) және Бенони. Гейл 1677 жылы Роудың орнын басып, келесі жылы қайтыс болды. Ол Бунхилл Филдс зиратында жерленген, оның қабір тасы ең ерте сақталған ескерткіш деп саналады.
Under the Act for Restoration of Ministers (1660) many Puritans and other radicals lost their posts. Gale lost his place at Winchester Cathedral, and also was forced to resign his Fellowship at Magdalen. The Act of Uniformity (1662) required subscription on oath to the articles of the newly restored Church of England and a faithful following of the newly revised Book of Common Prayer (1662) in services for all clergy and teachers. These stipulations permanently barred Gale from University teaching, government employment and the Church of England ministry. Gale was fortunate in his contacts. Philip Wharton had been a supporter of Parliament in the Civil War and had built up a network of ministerial friends, including John Owen, Thomas Manton, William Bates and John Howe. Wharton, a lay member of the Westminster Assembly in the 1650s, continued an influential dissenting Member of Parliament for Buckinghamshire through the Restoration period. He had connections in the United Provinces and France. In 1662 he offered Gale £40 a year as tutor to his sons, a position which enabled Gale to travel to the French Huguenot College at Caen and meet other scholars including Samuel Bochart. Gale's strictness as a teacher offended his patron and he was dismissed in July 1664. After taking the opportunity to travel for a few months, he returned to England in early 1665 and was back at Wharton's Quainton estate before the end of the year. The latter portion of his life Gale passed in London as assistant to John Rowe, an Independent minister who had charge of a church in Holborn, active in the lull of efforts against conventicles after the Great Fire. Gale settled at Newington Green and took pupils: John Ashwood of Peckham, and the two sons of John Rowe, Thomas (who succeeded Gale as minister) and Benoni. Gale succeeded Rowe in 1677, and died in the following year. He is buried in Bunhill Fields burial ground, where his headstone is believed to be the earliest surviving monument.
Басқа ұлттарға арналған аула
Гейл 1660 жылдары үлкен көлемді және терең теориялық интеллектуалдық тарих жұмыстарына арналған қолжазбалармен айналысты; Гроттың «De Veritate» (i. 16) еңбегіндегі бір ұсыныс оған ежелгі білім мен философияның барлығы еврей жазбаларынан туындаған деген ойды ұқтырды. Сондықтан ол еуропалық тілдерді еврей тіліне, ал ежелгі бейдіндік діндердің теологиясын, ғылымын, саясатын және әдебиетін еврей дәстүріне байланыстырды. Ол осылайша барлық философиялардың пайда болуын зерттеді. Сондай-ақ, ол бейдіндік философия мен католик дінінің қателіктерін, құдайдан алысқа қарай, бірінен соң бірі келе жатқан адасулар арқылы түсіндірді. Ол құрылымдық тұрғыдан реформаланған платонизмді ұсынды және кальвинистік алдын ала белгілеу доктринасын қиындықтардан құтқаруға тырысты. 1666 жылы Лондонның Ұлы өртінен сақталған жұмыстары аман қалды. Гейлдің маңызды еңбегі – «Жұмақтың ауласы» (The Court of the Gentiles), Екінші ғибадатханадағы Жұмақтың ауласынан ат алған, 1669, 1671 және 1676 жылдары бөліп жарияланды. Ол түрлі философиялық білімдердің қоймасы болып табылады. Ол Ральф Кудворттың интеллектуалдық жүйесімен ұқсас, бірақ көптеген адамдар оны одан нашар деп санады. Гейлдің мақсаты (Гроттың ұсынысына сүйене отырып) – еуропалық христиан философиясының негізі Киелі кітап шындықтарының бұрмаланған көшірмесі екенін дәлелдеу болды. Кэдворт атомдар туралы демокрит ілімін Мұса пайғамбарға, бастапқы автор ретінде сілтеме жасағандай, Гейл грек ойларының әртүрлі жүйелері Таяу Шығыс және Оңтүстік Азия көздеріне жететінін көрсетуге тырысады. «Жұмақтың ауласы» шіркеу тарапынан сынға ұшырады және хаостық және жүйесіз деп сипатталды. Киелі кітап зерттеушілері оның айырмашылықты сезінбейтінін айтты. Әрбір төрт кітап көптеген бөлімдерге бөлінген, ал ақпарат ондаған тарауларға ұйымдастырылған. Беттердің көпшілігінде бұрынғы авторларға жасалған ондаған сілтемелер бар, бұл мәтінге тоғысқан сілтемелер ағыны, олар ескертпелерде келтірілмейді.
Gale worked in the 1660s on manuscripts for a large scale and erudite theoretical work of intellectual history; a hint in Grotius's De Veritate (i. 16) gave him the idea of the derivation of all ancient learning and philosophy from the Hebrew scriptures. He therefore traced European languages to the Hebrew language, and all the theologies, sciences, politics, and literature of pagan antiquity to a Hebrew tradition. In a similar way he dealt with the origin of all philosophies. He also accounted for the errors of pagan philosophy and Catholic divinity by the theory of corruption by successive apostasies from a divine original. Constructively he proposed a reformed Platonism, and tried to rescue the Calvinistic doctrine of predetermination from difficulties. Work left in store escaped the Great Fire of London in 1666. Gale's major work, The Court of the Gentiles, taking its name from the Court of the Gentiles in the Second Temple, appeared in parts in 1669, 1671 and 1676. It takes the form of a storehouse of miscellaneous philosophical learning. It resembles the Intellectual System of Ralph Cudworth, though many regarded it as inferior. Gale's endeavour (based on a hint of Grotius) was to provide evidence that the foundation of European Christian philosophy is a distorted reproduction of Biblical truths. Just as Cudworth referred the Democritean doctrine of atoms to Moses as the original author, so Gale tries to show that the various systems of Greek thought may be traced back to Middle Eastern and South Asian sources. The Court of the Gentiles was attacked by the church and referred to as being chaotic and unsystematic. Biblical scholars claimed it lacked discrimination. Each of the four books is broken into multiple sections and the information organised into dozens of chapters. Most pages have dozens of references to previous authors, a flow of references woven into the text rather than being presented in footnotes.