Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық офицер сэр Роберт Гроувз Сэндмен, KCSI (1835–1892) – британдық Үнді армиясының офицері және отарлық әкімші. Ол Бәлуджистан аймағындағы қызметімен танымал, онда ол 1947 жылы Үндістанның бөлінуіне дейін сақталған "тайпаларды бағындыру" жүйесін енгізді.
British officer
Sir Robert Groves Sandeman, KCSI (1835–1892) was a British Indian Army officer and colonial administrator. He was known for his activities in Balochistan, where he introduced a system of "tribal pacification" that endured until the partition of India in 1947.
Ерте өмір
Сэндэман 1835 жылғы 25 ақпанда генерал Роберт Тернбулл Сэндэменнің ұлы болып дүниеге келді. Ол Перт қаласында және Сент-Эндрюс университетінде білім алды, 1856 жылы 33-ші Бенгал жаяу әскеріне қатысты. 1857 жылғы Үндістан көтерілісі кезінде генерал Джон Николсонның Филурде бұл әскерді қарусыздандырғаннан кейін, ол 11-ші Бенгал жеңіл атқыштар полкінің адъютанты ретінде Лакхнауды басып алуға қатысты. Көтеріліс басып жайылғаннан кейін, оны Джон Лоуренс мырза Панджаб комиссиясына тағайындады.
Sandeman was born on 25 February 1835, the son of General Robert Turnbull Sandeman. He was educated at Perth and University of St Andrews, and joined the 33rd Bengal Infantry in 1856. When that regiment was disarmed at Phillour by General John Nicholson during the Indian Rebellion of 1857, he took part in the final capture of Lucknow as adjutant of the 11th Bengal Lancers. After the suppression of the Mutiny he was appointed to the Punjab Commission by Sir John Lawrence.
Мансап
1866 жылы ол Дера-Гази Хан округінің офицері болып тағайындалды және осы жерде Балуж тайпаларымен қарым-қатынас жасаудағы қабілетін алғаш көрсетті. Лорд Лоуренстің қатаң шекаралық жүйесін бұзып, британдық ықпалды шекарадан тысқары тәуелсіз тайпаларға таратуға бірінші болып ол қол жеткізді. Оның осы саясаты тиімді болды, себебі ол тайпа мүшелерін басқарудағы шеберлігімен және басқарудағы талантымен көзге түсті. 1871 жылдың ақпанында Пәнджәп және Синд провинциялары үкіметтері арасында өткен Митанкот конференциясында Сүлеймен тауларындағы соғысып жатқан Марри, Бугти және Мазари тайпаларына саяси бақылау жүргізу құқығы берілді.
In 1866 he was appointed district officer of Dera Ghazi Khan, and there first showed his capacity in dealing with the Baluch tribes. He was the first to break through the close border system of Lord Lawrence by extending British influence to the independent tribes beyond the border. In his hands this policy worked admirably, owing to his tact in managing the tribesmen and his genius for control. In February 1871, he was given political control over the warring Marri, Bugti and Mazari tribes of the Sulaiman Hills at the Mithankot conference between the then governments of Punjab and Sindh provinces.
Сандеманизация
1876 жылы Рожан науабы Сэр Имам Бакш Хан Мазаридің көмегімен ол Калат ханымен Калат шартын жасасты, бұл шарт Калат пен үкімет арасындағы қарым-қатынасты одан әрі реттеді. 1877 жылы ол Балучистан генерал-губернаторының өкілі болды және өмірінің соңына дейін осы қызметте қалды. Сандеман Балучистанда 1877 жылдан 1947 жылға дейін қолданылған, «Сандеманизация» деп аталған, тайпаларды бағындырудың жаңа жүйесін енгізді. Ол бақылауды күшейткен тайпа басшыларына қаржылай көмек берді және қажет болған жағдайда ғана британдық әскери күшін қолданды. Дегенмен, Үндістан үкіметі оның алға басу саясатының әдістеріне қарсы болды және оған Үндістанның Солтүстік-Батыс шекарасында жұмыс істеуге рұқсат бермеді. Тарихшылар оның империялық ықпалды көбінесе бейбіт жолмен таратудағы ауқымы мен тиімділігін ұзақ жылдар бойы талқылап келеді.
In 1876, with the help of Nawab Sir Imam Baksh Khan Mazari of Rojhan, he negotiated the Treaty of Kalat with the Khan of Kalat, which subsequently governed relations between Kalat and the government. He became agent to the governor general of Balochistan in 1877, an office which he held until his death. Sandeman introduced an innovative system of tribal pacification in Balochistan, informally termed 'Sandemanization', that was in effect from 1877 to 1947. He gave financial allowances to tribal chiefs who enforced control, and used British military force only when necessary. However, the Government of India generally opposed his Forward Policy methods and refused to allow it to operate in India's North West Frontier. Historians have long debated its scope and effectiveness in his mostly peaceful spread of Imperial influence.
Екінші Ауған соғысы және оның салдары
1878 жылғы Екінші ағылшын-афған соғысы кезінде оның тайпаларға ықпалы ең маңыздысы болды, себебі ол Кандагармен байланыс желісін сақтап тұруға және Майвандағы британдық жеңілістен кейін тайпаларды бақылауға мүмкіндік берді. Осы қызметтері үшін 1879 жылы ол К.К.С.И. орденімен марапатталды. 1889 жылы ол Жоб аңғарын басып алды, бұл Вазири елі арқылы Гомал өткелін керуендер үшін ашты, стратегиялық артықшылықты қамтамасыз етті. Сандеманның жүйесі балухтарға қарағанда паштундарға онша қолайлы болған жоқ. Бірақ ол Белуджистанда пионер, бейбітшіл және табысты әкімші болды, ол аймақты толық анархиялық жағдайдан Британдық Үндістандағы кез келген провинция сияқты тәртіпті провинцияға айналдырды.
During the Second Anglo Afghan War in 1878 his influence over the tribesmen was of the utmost importance, since it enabled him to keep intact the line of communications with Kandahar, and to control the tribes after the British disaster at Maiwand. For these services he was made K. C. S. I. in 1879. In 1889 he occupied the Zhob valley, a strategic advantage which opened the Gomal Pass through the Waziri country to caravan traffic. Sandeman's system was not so well suited to the Pashtun as to his Baluch neighbours. But in Balochistan he was a pioneer, a pacificator and a successful administrator, who converted the region from a state of complete anarchy into a province as orderly as any in British India.
Мұра және бағалау
Сандеман 1892 жылғы 29 қаңтарда Лас-Бела штатының астанасы Белада қайтыс болды. Оның қарындасы Джулияның немересі Уолтер Масси Грин болды, ол Австралияда министр болды. Жақындағы колониялық зерттеулер және колониялық Белуджистан тарихын зерттеулер Сандеманның өмірі мен мансабына қатысты осы ашық мақтауға толы бағалауға қарсы шықты, бұл бағалау Такердің "Сер Роберт Г. Сандеман: Белуджистанның бейбіт жаулаушысы" және Брюсдің "Алға бағытталған саясат және оның нәтижелері" сияқты кітаптарда баяндалған. Теориялық тұрғыдан алғанда, колониялық билеушілердің отарланған аймаққа тәртіп әкелу идеясын Эдвард Саид және Николас Диркс сияқты авторлар күмәндікпен қарастырды, олардың пікірінше, бұл миф негізінен жазылмаған жергілікті әлеуметтік және мәдени нормаларды түсінбеуден туындаған. Бұл жат елдік халықтар мен аумақтарды басқаруға болатын ету үшін "жабайы" және "цивилизацияланған" санаттарын ойлап табуға жасалған күш-жігердің нәтижесі еді. Колониялық Белуджистанға қатысты Симанти Датта Сандеман Белуджи билеушісі Калат ханы мен оның бағынышты тайпа басшылары арасындағы бұрыннан бар дауды шеберлікпен пайдаланып, өзінің ықпалын күшейтіп, Ауғанстандағы ағылшын-орыс бәсекелестігі тұсында стратегиялық маңызы бар аймаққа британдық күшін бағыттап жіберді. Тарихи деректерді мұқият зерттеу көрсеткендей, Сандеманның қызмет ету кезеңінде және одан кейін Белуджистанда британдық билікке қарсы бірнеше қарулы көтерілістер болды, оларды күш қолдану арқылы және қарызын төлемеген тайпаларға ауыр қаржылық санкциялар салу арқылы басуға тура келді.
Sandeman died at Bela, the capital of Las Bela state, on 29 January 1892. His nephew by his sister Julia was Walter Massy Greene, who became a cabinet minister in Australia. Recent scholarship in postcolonial studies and on colonial Balochistan has disputed this overtly laudatory account of Sandeman's life and career as explicated in books such as Tucker's "Sir Robert G. Sandeman: Peaceful Conqueror of Balochistan" and Bruce's "The Forward Policy and its Results". At a conceptual level, the idea of colonial rulers bringing order to the colonized territory has been questioned by authors such as Edward Said and Nicholas Dirks who argue that this myth resulted from a misunderstanding of (mostly unwritten) local social and cultural norms. It was the product of an effort to make alien peoples and territories governable through the invention of categories of savage and civilized. In respect of colonial Balochistan, Simanti Dutta points out that Sandeman skillfully exploited an existing rift between the Baloch ruler, the Khan of Kalat, and his subordinate tribal chiefs to leverage his influence and project British power into a region which was strategically significant in the context of Anglo Russian rivalry in Afghanistan. A careful examination of historical records suggests that there were a number of armed uprisings against British rule in Balochistan during and after Sandeman's tenure which had to be put down through the use of lethal force and imposition of crippling financial penalties on the defaulting tribes.