Santa Rita, New Mexico

Кіріспе

19 және 20 ғасырлардағы жез кенішінің арбалы қаласы Санта-Рита - АҚШ-тың Нью-Мексико штатындағы Грант округіне жататын арбалы қала. Чино мыс кеніші, Санта-Рита, Сильвер-Ситиден он бес шақырым (24,1 км) шығыста орналасқан.

Тарих

Бұл аймақта мыс өндіру іспан отарлау кезеңінің соңында басталды, бірақ 1803 жылы ғана Чиуауа банкирі және бизнесмен Франсиско Мануэль Эльгеа Санта-Рита қаласын құрды. Ол оны Кассияның қасиетті Ритасы және қазiргi шахтаның есімімен Санта-Рита-дель-Кобр (Күміс Киелі Рита) деп атады. XIX ғасырдың басында бұл кен орнында жылына 2,7 миллион килограммнан астам мыс өндірілетін. Алдымен, металл балқытып, Чиуауаға жеткізіліп, одан әрі балқытылатын. Макнайт пен Курсье мыс кен өндіруден көп пайда тауып, одан үлкен байлық жинады. Бұл аймақ Гила және Мимбрес өзендерінің бастауында жақын жерде тұратын Чирикауа апачилерінің Уорм-Спрингс (Мимбрес) тобының кез-келген шабуылдарына қарамастан, салыстырмалы түрде бейбіт болды. Алайда 1837 жылы Джон Джонсон есімді америкалық саудагер апачтарды жиналысқа шақырып, содан кейін оларды Мексика үкіметі ұсынған сыйлық үшін скальптарын сату үшін өлтірді. Джонсонның қырғыны апачтарды қорқытпай, қайта, ашуға салды. Жаңа Мексикадағы Санта-Рита мыс кен орнын Мангас Колорадас пен оның ізбасарлары басты нысанаға алған. 1838 жылы 22 тері аулаушы жақын жерде қаза тауып, апачтар кен орнының қоректендіру желісін кесіп тастады. Санта-Ританың 300-400 тұрғыны 241,4 шақырым қашықтықта орналасқан Янос президиумына қарай оңтүстікке қашып кетті, бірақ апачилер олардың бәрін дерлік жойды. Кейін Санта-Рита кеніші 1873 жылға дейін тек кейде ғана жұмыс істеді, онда апачилердің басшысы Кочиз АҚШ-пен бейбіт келісімге қол қойды және кен орны қайта ашылды. Мартин Б. Хейз кен орнын қайта ашады. Алайда, қала 1886 жылға дейін Джеронимо, Викторио және басқа да апачилік соғыс басшыларының апачилік шабуылдарына ұшырай берді, ол кезде Джеронимо соңғы рет берілді. 1881 жылы пошта кеңсесі ашылды, ал бес жылдан кейін темір жолдың пайда болуы кен орнын одан әрі дамытуға ықпал етті. Санта-Рита кеніші 1901 жылы ашық шахтаға айналғаннан кейін, шахта өскен сайын қала бірнеше рет көшіруге мәжбүр болды. 1957 жылы қала көшіп келгеннен кейін көп ұзамай, қатты жаңбыр жаңа қалаға тас-тасты тастар мен саздарды алып келді. 1967 жылы қала біржола тасталды, ал 1972 жылы мектеп жүйесі тоқтатылды. Санта-Ританың халқы 1884 жылы шамамен 500 адам болды. 1915 жылы олардың саны 2500-ге, ал 1920 жылы 6000-ға жетті. Харрисон Шмит (туған жылы: 1935), геолог, Аполлон 17 ғарышкері және айда жүріп өткен, АҚШ сенаторы 1977 1983

Copper mining in the area began late in the Spanish colonial period, but it was not until 1803 that Franscisco Manuel Elguea, a Chihuahua banker and businessman, founded the town of Santa Rita. He named it Santa Rita del Cobre (Saint Rita of the Copper), after Saint Rita of Cascia and the existing mine. During the early 19th century the mine produced over 6 million pounds (2.7 million kg) of copper annually. The crudely smeltered ore was shipped to Chihuahua for further smelting and then sent to Mexico City on mule back. McKnight and Courcier profited greatly from the rich copper mining operation and amassed a large fortune from it. The area was relatively peaceful, despite an occasional attack from the Warm Springs (Mimbres) band of the Chiricahua Apache, who lived nearby at the headwaters of the Gila and Mimbres rivers. In 1837, however, an American trader named John Johnson lured the Apaches to a gathering and then massacred them to sell their scalps for the bounty offered by the Mexican government. Johnson's massacre inflamed the Apache rather than intimidated them. The rich Santa Rita copper mine in New Mexico was a principal target of Mangas Coloradas and his followers. In 1838, 22 fur trappers were killed nearby and the Apache severed the mine's supply line. The 300 to 400 inhabitants of Santa Rita fled south toward the Janos presidio, 150 miles (241.4 km) away, but the Apache killed nearly all of them en route. Afterwards, the Santa Rita mine was only occasionally in operation until 1873, when Apache chief Cochise signed a peace agreement with the U. S. and the mine was reopened. Martin B. Hayes reopened the mine. However, the town continued to be subject to Apache attacks from Geronimo, Victorio and other Apache warleaders until 1886, when Geronimo surrendered for the last time. A post office opened in 1881 and the coming of the railroad five years later spurred further development of the mine. After the Santa Rita mine was converted to an open pit in 1901, the town was forced to move several times as the pit grew. Shortly after the town relocated in 1957, heavy rains washed boulders and mud into the new townsite. The town was abandoned once and for all in 1967, and the school system for the area was discontinued in 1972. The population of Santa Rita was about 500 in 1884. By 1915 it was 2,500, and by 1920 had reached 6,000. Harrison Schmitt (b. 1935), geologist, Apollo 17 astronaut and moonwalker, U. S. Senator 1977 1983