Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1921 жылы Арменияда болған көтеріліс 1934 жылы ақпанда оң және сол жақ күштер арасындағы шайқастар, Австрияда кейде ақпан көтерілісі деп аталады Ақпан көтерілісі - 13 ақпанда басталған және 1921 жылы 2 сәуірде Ереванды большевиктер қайтадан басып алған Армения революциялық федерациясының большевиктерге қарсы көтерілісі.
1921 uprising in Armenia
the skirmishes between right wing and left wing forces between in February 1934, in Austria sometimes called February Uprising
The February Uprising was an anti Bolshevik rebellion by the nationalist Armenian Revolutionary Federation which started on February 13 and was suppressed on April 2, 1921, by the recapture of Yerevan by Bolshevik forces.
Өмірбаян
1920 жылы желтоқсанда Армения Республикасы советке айналғаннан кейін жаңа большевиктік билік 1000-ға жуық армяндық офицерлерді, соның ішінде генералдар Товмас Назарбекян мен Мовсес Силикянды тұтқындады. Олар Ереваннан Алавердиге дейін жаяу жүріп (шамамен 160 шақырым) кетуге мәжбүр болды және олардың кейбіреулері жолда қаза тапты. Бұл офицерлер кейін Баку мен Ресей түрмелеріне жіберілді. 1921 жылы ақпанда Сардарабад шайқасының көптеген батырлары атып өлтірілді, соның ішінде Даниил Бек Пирумян, ал оның ағасы Погос Бек Пирумян азаптаудан кейін өзін-өзі өлтірді. Армения революциялық федерациясы (АРФ, Арменияның бұрынғы билік партиясы) жақтастары да қысымға ұшырады. Ауыл тұрғындарынан ешқандай өтемақысыз бидай алынды.
After the Republic of Armenia was Sovietized in December 1920, about 1,000 Armenian officers were arrested by the new Bolshevik authorities, including generals Tovmas Nazarbekian and Movses Silikyan. They were forced to walk from Yerevan to Alaverdi by foot (about 160 kilometers) and some of them were killed on the road. These officers were subsequently sent to jails in Baku and Russia. In February 1921, many heroes of the Battle of Sardarabad were shot, including Daniel Bek Pirumyan, while his brother Poghos Bek Pirumyan committed suicide after being tortured. Pro Armenian Revolutionary Federation (ARF, the former ruling party of Armenia) intellectuals were also harassed. Wheat was taken away from villagers without any compensation.
Көтеріліс
Арменияның большевик үкіметі тарапынан жүргізілген қуғын-сүргін кеңінен наразылық тудырды және 13 ақпанда Армения революциялық федерациясы көтеріліс бастады. 17 ақпанда Аштарак, Ежмиацин, Гарни және Граздан қалаларын АРФ әскерлері басып алды. 18 ақпанда олар Ереванға кірді. Большевиктер мен Қызыл Армия Арташатқа шегінді. Хованнес Катчазнуни, Левон Шант, Никол Агбалян және тағы 100 саяси белсенділер мен зиялы адамдар түрмеден босатылды. Ереванды басып алғаннан кейін бұрынғы премьер-министр Симон Вратсянның басшылығымен Отанды құтқару комитеті құрылды, ол жаңа үкімет құрылғанға дейін елді басқаруға тиіс болды. 18 ақпанда комитет халыққа арнаған үндеуінде халықты "орда мен тәртіпті сақтауға, [және] комитеттің барлық бұйрықтарын қатаң орындауға" шақырды. 42 күндік бүлік кезінде АРФ күштері мен большевиктер арасында қанды шайқастар болды. 27 ақпанда большевиктер Ереванға шабуыл жасауға тырысты, бірақ 1 наурызда кері шегінуге мәжбүр болды. Екі апталық үзілістен кейін большевиктер тағы шабуыл жасап, 16 наурызда Арташатты басып алды, бірақ келесі күні ARF күштерінің шабуылға кіріп, қаланы қайтадан басып алды. Болшевиктердің саны АРФ-ты әлдеқайда асыраған, 24 наурызда үлкен шабуылға түсті. Олар Апаран мен Котайкты басып алып, 2 сәуірде Ереванға кірді. АРФ әскерлері елорданың жойылуын болдырмау үшін ешқандай маңызды шайқассыз кері шегінді.
The repressions by the Bolshevik government of Armenia created widespread discontent and the Armenian Revolutionary Federation began a rebellion on February 13. By February 17, Ashtarak, Ejmiatsin, Garni, and Hrazdan were taken over by ARF forces. On February 18, they entered Yerevan. The Bolsheviks and the Red Army retreated to Artashat. Hovhannes Katchaznouni, Levon Shant, Nikol Aghbalian and 100 other political activists and intellectuals were freed from jails. After the capture of Yerevan, the Salvation Committee of the Fatherland was founded under the leadership of former prime minister Simon Vratsian, which was to govern the country until the formation of a new government. The committee addressed the population on February 18 which called on people to "protect order and rule, [and] strictly fulfill all the orders of the committee". Throughout the 42 day rebellion, bloody battles took places between ARF forces and the Bolsheviks. On February 27, the Bolsheviks tried to attack Yerevan, but they were forced to retreat on March 1. After a two week pause, Bolshevik units attacked again and took over Artashat on March 16, but the next day ARF forces started an offensive and recaptured the town. The Bolshevik forces, greatly outnumbering the ARF, began a large offensive on March 24. They captured Aparan and Kotayk and entered Yerevan on April 2. The ARF forces retreated without any serious battle to avoid the destruction of the capital.
Салдары
"Отанның құтқару комитеті", АРФ күштері және көптеген азаматтық тұрғындар Зангезурға кері шегінді, онда олар Гарегин Нждеге қосылды, онда Таулы Армения Республикасы құрылды. Таудағы республика шілде айына дейін большевиктерге қарсы тұрды. Армения басшылары тұтқындалудан және болшевиктердің жазалауынан қашу үшін Парсы еліне қашып кетті. Көтерілістің себептері кейіннен большевиктер үкіметімен талқыланды және халыққа толеранттылықпен қарау туралы шешім қабылданды. Ақпан көтерілісін басудан кейін Александр Миасникиан Арменияның Халық Комиссарлары Кеңесінің төрағасы болып тағайындалды.
The "Salvation Committee of the Fatherland", ARF forces and many civilians retreated to Zangezur, where they joined Garegin Nzhdeh, where the Republic of Mountainous Armenia was established. The mountain republic held out against the Bolsheviks until July. The Armenian leaders escaped to Persia to avoid arrest and possible execution by the Bolsheviks. The reasons of the revolt were later discussed by the Bolshevik government and it was decided to treat the population with more tolerance. After suppressing the February Uprising, Alexander Miasnikian was appointed chairman of the Council of People's Commissars of Armenia, the newly installed government of the Armenian Soviet Socialist Republic.
Халықаралық реакциялар
18 ақпанда Комитет Париждегі Армения делегациясына және әлемдік державалардың (Франция, Ұлыбритания, Италия), Ұлттар Лигасының басшыларына хабар жіберді, бірақ ол жауапсыз қалды. Сонымен қатар, Арменияның совет өкіметіне айналғаннан кейін жергілікті армяндар зорлық-зомбылыққа ұшыраған Грузияның Тифлис қаласындағы Армения делегациясына да хабар жіберілді. Грузия 21 ақпанда Тифлистегі Армения елшілігінің қайта ашылуымен осы хабарламаға жауап берді. Грузия 25 ақпанда Кеңес Одағының қолына түсті, содан кейін армян көтерілісшілері Кавказдағы большевиктер күштеріне қарсы жалғыз қалды.
On February 18, the Committee sent a message to the Armenian delegation in Paris and to the leaders of world powers (France, United Kingdom, Italy), League of Nations, etc., but it remained unanswered. A message was also sent to the Armenian delegation in Tiflis, Georgia, where after the Sovietization of Armenia, local Armenians were subjected to violence. Georgia responded to the message on February 21, when the Armenian embassy was reopened in Tiflis. Georgia fell to the Soviets on February 25, thereafter the Armenian rebels were left alone against the Bolshevik forces in the Caucasus.