Кіріспе

1970 жылы Джеймс Ли Барретттің сценарийін жазған фильмі "Шайенн әлеуметтік клубы" – 1970 жылы түсірілген американдық батыс комедиясы. Режиссері және продюсері Джин Келли, ал басты рөлдерде Джеймс Стюарт, Генри Фонда және Ширли Джонс ойнаған. Фильмде қартайған ковбой бордельді мұраға алады және қала тұрғындары мен онда жұмыс істейтін әйелдердің қарсылығына қарамастан, оны құрметті пансионатқа айналдыруға тырысады.

Сюжет

1867 жылы Джон О’Ханлан мен Харли Салливан Техастағы ашық мал өсіру аймақтарында жұмыс істейтін егде жастағы ковбойлар еді. Джон Вайоминг штатының Шайен қаласындағы адвокаттан хат алады, онда оның ағасы Д.Дж. оған «Шайен әлеуметтік клубын» мұраға қалдырғаны жазылған. Екеуі Шайенге келген соң, Джон Д.Дж.-дің адвокатына барады және клубтың қаланың жұмбақ бөлігінен теміржолмен бөлінген жоғары деңгейдегі жынысқорлық ошағы екенін біледі. Мұндай бизнеспен айналысуға құштар болмаған Джон қыздарды жұмыстан шығарып, олардың да, Шайен халқының да наразылығына қалады. Джон ағасының клубқа қатысты құжатында, егер жынысқорлық ошағы жабылса, мүлік теміржолға қайтарылатыны жазылған екенін біледі. Клубтың мадамдары Дженниге Банистер есімді ер адам қатыгездікпен шабуыл жасайды, ол бұрын оның махаббатын қабылдамаған болатын. Қолына қаруды жаңа ғана үйренген Джон, жергілікті барда Банистерді өлтіреді, себебі Банистер Харлидің жаңғақ қағып жатқанын қару дайындап жатқан деп қате түсінеді. Осыдан кейін Джон қайтадан құрметке ие болады. Қаладан кете жатқан шериф Джонға Банистердің туыстары Шайенге кек алу үшін келе жатқанын ескертеді. Харли Техасқа қайтуға шешім қабылдайды, бірақ ол кездейсоқ түрде Банистерлердің лагеріне келіп, кофе ішеді. Олардың кім екенін білген соң, Харли кері қайтады, ол, Джон және Дженни олармен сәтті күреседі. Шериф Джонға Банистерлердің туыстары, Маркстоундар жақын арада қалаға келетінін, ал ол (шериф) тағы да қаладан тыс болады дегенді айтады. Сонда Джон мүлікті Дженниге береді, ал ол Харлимен бірге Техасқа оралады. Техаста Джон Дженниден алғыс хат алады, оны қозғалтады және отқа лақтырып жібереді. Харли хатты оқуға мүмкіндік болмағанына ашуланып, Джонмен дауласып кетеді.

Өндіріс

Бұл, орынды диалогтары бар қызыл шам жаққан үйі бар фильмдердің бірі болды, және Джеймс Стюарттың түсірген санаулы фильмдерінің арасында осы фильм болды. Ол сондай-ақ, өзінің досы Фонданы актерлік құрамға алуды арнайы өтінді. Олар ең соңғы рет екі жыл бұрын "Firecreek" фильмінде бірге жұмыс істеген. Стюарт пен Фонданың алғашқы бірлескен фильмі 1948 жылғы "Қуанышты жолымызда" комедиясы болды, сондай-ақ олар екеуі де 1962 жылғы "Батыс қалай жеңілді" фильмінде де түсті, бірақ ең жақсы достар ролінде ойнағанына қарамастан, бірге түскен кадрлары болмады. Сыртқы түсірілімдер Санта-Фе, Нью-Мексико маңындағы екі Батыс фильмдеріне арналған тұрақты алаңдарда жүзеге асырылды: фильм үшін салынған Eaves Movie Ranch және Bonanza Creek Ranch. Ішкі түсірілімдер Голливудтағы Samuel Goldwyn Studios студиясында өтті. Сценарийдің романы Филипп Рок жазды.

Шығару

Фильмнің әлемдік премьерасы 1970 жылдың 10 маусымында Солт-Лейк-Ситиде болды. Одан кейін Юта штатындағы Прово және Огден қалаларында, сондай-ақ Айдахо штатындағы Бойзеде көрсетіле бастады. Бірден кейін Айова штатындағы Де-Мойн мен Ватерлоо, Небраска штатындағы Омаха және Монтана штатында да көрсетімдер ұйымдастырылды.

Үй медиасы

Фильм қазіргі уақытта Warner Home Video тарапынан таратылуда, ал 375 Media 2019 жылы неміс тілінде DVD нұсқасын шығарды.

Қабылдау

Шайен әлеуметтік клубы аз ғана пайда тапты, бірақ сыншылар тарапынан жақсы қабылданылмады. Ол ондаған жылдар өткен соң, көптеген кабельдік телеарналарда көрсетілгеннен кейін ғана танымал болды. Барреттің сценарийі 1970 жылы Америка жазушылар гильдиясының «Тікелей экран үшін жазылған ең жақсы комедия» номинациясына ие болды, бірақ Нил Саймонның «Шаһардан келгендер» фильміне ұтылып қалды. Юта, Айдахо, Айова және Небраска штаттарындағы 15 кинотеатрдағы алғашқы бес күнінде 108 622 доллар табыс тапты.