Кіріспе

Араб сөзі Сурендер Мохан Патактың романы Маула (مَوْلَى, көпше mawālī مَوَالِي), әр түрлі кезеңдер мен контексттерде мағынасы әр түрлі араб сөзі. Ислам пайғамбары Мұхаммедке дейін бұл термин бастапқыда рулық қауымдастықтың кез келген түріне қолданылған. Құран мен хадистерде ол 'Теңесі', 'қорғаншысы' және 'әмілі' сияқты көптеген мағыналарда қолданылады. "Улу" сөзінің түпнұсқасы "улу" сөзінен шыққан, яғни "жақын болу" немесе "үстемдік ету" деген мағынаны білдіреді. Мавланың белсенді немесе пассивті дауыста қолданылуына байланысты өзара мағыналары болуы мүмкін: "шебер" Бастапқыда, мауали араб халқының клиенттері болды, бірақ исламның пайда болуымен термин араб емес мұсылмандарға және басқа одақтастарға қатысты болды. 9 ғасырдағы Аббасид билеушілерінің тұсында араб емес нағыз мұсылмандар әскердің маңызды бөлігін құраған. Уала институтының мұсылман қоғамына кіру талабы Омейядтардың құлдырауынан кейін тоқтады, өйткені Аббасидтер исламның араб элитасының ғана діні емес, жалпылама түсіндірімін жақтырады. Алайда ғасырлар бойы аймақтық араб әулеттерінің және араб емес этностардың саяси билігінің артуы ақырында Бағдадтағы Аббасид халифасының билігін шектеді, өйткені парсы, түркі және бербер мұсылмандары тәуелсіз және автономды сұлтанат құруға кірісті. Әбу Ханифа сүннит исламның ханафит заң мектебінің негізін қалаушы және Аббасидтер төңкерісі кезінде өмір сүрген. Ол өзінің бір сөзінде: "Түрік дінін жаңадан қабылдаған адамның сенімі Хиджаздан келген арабтың сенімімен бірдей", - деп мәлімдеген. Бұл мекеме Аббасидтер дәуірінде 8-ші Аббасид халифасы әл-Мутасим халифаның қызметінде араб еместерден тұратын жеке корпус құрған кезде әлдеқайда кіші масштабта жалғасты. Бұл адамдар халифаның мауалилері болғандықтан, халифаға адал деп саналған. Бұл практика ислам тарихында Осман дәуіріне дейін сақталды.

Гадир Құмм

"Мәүла" сөзі Ғадыр Құмм оқиғасында (Ислам пайғамбары Мұхаммедтің Исламда Әли туралы айтқан: "Кімнің мәүласы мен болсам, 'Әли оның мәүласы" деген сөзіне қатысты) айтарлықтай сөз ретінде қарастырылады. "Мәүла" сөзінің осы қолданылуы үшін, оның ішінде басшы, әкімші, досы, Иесі, иесі, қожайыны, ізбасары, бір нәрсеге көбірек құқығы бар, уәли, одақтасы және т.б. мағыналар айтылған. Шииттер уағыздың (Ғадир Құмм) контекстіне сәйкес "маула" сөзі "жетекші" ретінде қабылдануы керек деп санайды. Сондықтан олар бұл - Әлидің пайғамбардың мұрагері ретінде ресми түрде тағайындалуы деп санайды.