Кіріспе

Күлтілер түрлері Австралиялық су айдаһар (Intellagama lesueurii), оның ішінде шығыс су айдаһар (Intellagama lesueurii lesueurii) және Гиппленд су айдаһар (Intellagama lesueurii howittii) тұқымдары, Викториядан солтүстікке қарай Квинслендке дейін шығыс Австралияда өсетін агомидтер түрлерінің бірі. Оңтүстік Австралияның оңтүстік-шығыс жағалауында кішкентай енгізілген популяция болуы мүмкін. Гиппстер сулы айдаһары әдетте екі түрдің оңтүстік бөлігіне қарай орналасқан және суыққа бейімделген және жылуға сезімтал. Гиппстер сулы айдаһар мен шығыс сулы айдаһарды визуалды түрде ажырату салыстырмалы түрде оңай, егер олардың терісі жеткілікті таза және судан боялмаған болса, өйткені екі түрді анықтау көбінесе түстер мен үлгілердегі байқалатын айырмашылықтарға байланысты. Гиппстер сулы айдаһарды, әсіресе көк-жасыл түстерімен, әсіресе көбейту маусымында, жалпы түстерінің айқын көрінісімен ерекшелендіруге болады. Тағы бір маңызды айырмашылық - Гиппстер сулы айдаһардың көзінің артында көрнекті қара жолақтың болмауы, бұл Шығыс сулы айдаһарға тән. Екі түрдің гулярлық аймағы да мүлдем өзгеше, Intellagama l. howittii-де қызғылт сары түсті, қою жолақпен, кейде өте таңқаларлық, әсіресе жетілген аталықтарда, ал Intellagama l. lesueurii әдетте ақшыл, белгісіз, кейде жетілген аталықтарда таза ақ. Intellagama l. howittii-нің құрсағы мен көкіректері Intellagama l. lesueurii-ден мүлдем өзгеше, әдетте қарашыл жасыл, әсіресе ересек еркектерде, ал аяқтары жиі қараңғы, кейде тіпті қара. Ал Intellagama l. lesueurii-де көкірек пен құрсақ әдетте ашық қызылдан қызылға дейін болады, әсіресе ересек еркектерде. Intellagama l. lesueurii, сондай-ақ, артқы жағында салыстырмалы түрде күшті қара түсті көлденең жолақтар бар, ал бұл қара жолақтар Гиппстленд сулы айдаһарында жиі азаяды.

Этимология

Лесуэри деген атау француз натуралисі Шарль Александре Лесуэрдің құрметіне берілген.

Таксономия және жүйелеу

Бұл түрді алғаш рет Джон Эдвард Грей 1831 жылы Lophura lesueurii деп сипаттады, оны Lesueur & Péron компаниясы "Паррамата" немесе "Порт Джексон" компаниясынан жинаған. Грей Lophura үш түрін атап өтті: Кувьер (Lophura Cuvierii Gray), Лесуэр (Lophura Lesueurii Gray) және әдемі (Lophura Concinna Gray, Physignathus Concinnus Cuvier). Грей Physignathus (P. concinnus & P. Lesueurii) және Lophura (L. amboinensis & L. Shawii) түрлерін бөліп шығарды. Австралиялық су айдаһары 1985 жылы Уэллс пен Веллингтон Intellagama тұқымдасын жариялағанға дейін Physignathus түрінде Азиялық су айдаһары P. cocincinusмен бірге қалды. Howitii түрін Фредерик Маккой 1884 жылы "Гиппсленд сулы кеміргіш" деп сипаттады. Оның сипаттамасына сәйкес, ол Квинслендтегі түрге тән бас пен көздің үстіне орналасқан шашақтардың пропорцияларымен ерекшеленеді. Оның суб-спецификалық эпитеті геолог және судья Альфред Уильям Хоуиттің есіне арналған, ол Букан өзенінің жоғарғы ағысынан үш дана жинап, МакКойға жіберді. Екі данасын 1970 жылы Ковентридің лектотипі деп атаған Викторияның Ұлттық мұражайының коллекциясында табуға болмайды. Хозер I. howitii-ді кіші түрдің орнына жеке түр ретінде қарастырады.

Сипаттама

Австралиялық су айдаһарларының көтерілу үшін ұзын күшті аяқтары мен тырнақтары, жүзу үшін ұзын бұлшықетті, бүйірінен қысылған құйрығы және көрнекті нукальді және омыртқалық қыртыстары бар. (Нукальді қыртыс - бұл бастың түбіндегі тікенектердің орталық қатары. Бұл тікенектер тікенектен төмен қарай жалғасып, құйрықтың түбіне жеткен сайын кішірейеді.) Олардың жалпы ұзындығының үштен екі бөлігін құрайтын құйрықтарын қоса алғанда, ересектер 60 см (2 фут) ұзындыққа дейін өседі, ал ересектер бір метрден (39 дюйм) сәл ұзағырақ және салмағы 1 кг шамасында болады. Аталықтардың түстері батыл, ал бастары аналықтарға қарағанда үлкен. Жас жануарларда түс ерекшеленбейді.

Түрдің өзгеруі

Австралиялық су айдаһары - Intellagama тұқымдасының жалғыз түрі. Олар сондай-ақ жылы битум мен бетонның ыстыққа ұшырауына байланысты жол апатына ұшырайды.