Кіріспе

Нормандиядағы табиғи аймақ, Франция.

Брей аймағы (pe. i də bʁɛ, сөзбе-сөз – Брей жері) – Францияның Руан қаласының солтүстік-шығысында орналасқан шағын (шамамен 750 км²) табиғи аймақ. Ол Сена-Маритим және Уаз француз департаменттерінің арасында жатыр (тарихи тұрғыдан 911 жылдан бері Нормандия және Пикардия провинцияларына бөлінген, қазір Нормандия және Пикардия әкімшілік аймақтарына қарасты). Ландшафты бокаж типтес, бұл оның сазды топырағынан туындаған жер пайдалану түрі және сүт малын өсіруге арналған жайылымдарды дамытуға ыңғайлы. Бұл аймақ Нёфшатель сияқты танымал майлар мен ірімшіктерді өндіреді.

Этимология

Этимологиялық тұрғыдан алғанда, Брей атауы галл тіліндегі braco сөзінен шыққан, ол көне француз тіліндегі bray сөзіне айналып, "батпақ", "соры", немесе "балшық" деген мағынаны білдіреді. Аймақ мұндай аталуының себебі, топырағы көршілес Ко-де-Ко (Pays de Caux) аймағынан ерекшеленеді; жабысқақ балшық Ко-де-Коның құрғақ, тығыз бор топырағынан мүлдем өзгеше.

Геология

Геологиялық тұрғыдан алғанда, Брей аймағы – Брей жарылысы бойындағы салыстырмалы түрде кішкентай эрозияға ұшыраған антиклин, ол Париж алабының шетіндегі тау жыныстарын бұзып, айналасындағы бор алқаптарын қалыптастырады. Бұл Кент пен Сассекс Уэльдінің кіші нұсқасы, бірақ жатақтарды тереңірек көрсетеді; Жоғарғы юралық сазға дейін. Солтүстікке қарай Пикардияның Жоғарғы бор жазығы, батысқа қарай Ко өңірі (Pays de Caux), оңтүстік-шығысқа қарай Вексен (Vexin) орналасқан. Эрозия сазды жатақтарды эллипс тәрізді аймақта ашыққа шығарды, бұл Брей аймағының түйме тесігі деп аталады. Француз геологиялық тілінде "бутонньер" (түйме тесігі) – эрозияға ұшыраған антиклин. Сондықтан Брей аймағының контуры түйме тесігі сияқты, 60-100 метрлік жарлармен шектеліп, оны ерекше физикалық және мәдени бірлікке айналдырады. Брей аймағы көктемдерге бай, онда бірнеше су арналары басталады; атап айтқанда, Сенаның салалары – Эпт және Андел. Бетюн және Эулн Арк өзеніне құяды, ол Дипп қаласынан Англияға құяды. Ең танымал көктемдердің бірі – Форж-ле-Зо ("Суларды қазу орындары"), ол оған және айналасына емдеу курорты ретінде даңқ әкелді. Сазға бай топырағының арқасында Брей аймағының дәстүрлі құрылыс стилі – уыс (кейде 19 ғасырдан бері кірпішке ауысқан) және бүкіл аймақ бойынша талдар мен саз аралас құрылымдармен қапталған плитка.

Ла-Манш теңізінің геологиялық құрылымы

Брей бұзылысы – "Жаратылыс" фронтының бөлігі, ол Девондағы "Жаратылыс" және "Бастау нүктесі" аймақтарында да кездеседі. Ол сондай-ақ Уайт аралының оңтүстігіндегі антиклиннің бір бөлігі болып табылады. Сол аралдың орталық қырқасының бор тақтасы Брей аймағының солтүстік жартасымен тектілес. Уайт аралының солтүстігіндегі синклин Хэмпшир бассейнінің негізінде жатыр және келесі антиклинде көтеріліп, Солсбери жазығы мен Велден қырқасын құрайды, ал Франциядағы Болонн-сюр-Мер және Булонн аймағы осыған баламалы есімдер болып табылады. Оңтүстік Гэмпширдің синклині Сомм шығанағы мен департаменті арқылы бейнеленеді. Брей бұзылысы негізінен карбонның соңғы және ерте перм кезеңдерінде пайда болған, бірақ Франция мен Англиядағы оның байланысты жер қозғалыстарының әсері, үстіндегі юра және бор қабаттарын бірте-бірте бүктеуді тыныш түрде жалғастырды.

География

Брей аймағының негізгі қалалары – Брейдегі Нойфшатель, Форже-ле-Э және Брейдегі Гурне. Бұл аймақ негізінен ауыл шаруашылығымен айналысады. Оның танымал өнімдері – үш AOC атағына ие өнімдері: Нойфшатель ірімшігі, сидр спирті, Calvados және Нормандия поммо. Gournay en Bray маңындағы бір шаруа қожалығында Petit Suisse деп аталатын тазба ірімшігінің атақты жергілікті рецепті пайда болды; Шарль Герве өзінің алғашқы фабрикасын Ferrières en Bray-де, ал екіншісін Neufchâtel en Bray-де ашты (2009 жылы жабылды).

Темір жол

Темір жол желісі екі бағытқа дейін азайтылды. Электрленген негізгі бағыт Руан Рив Дройт пен Амиенді байланыстырады. Екінші бағыт бұрын Париж Сен-Лазар вокзалы мен Диппті Понтуаз арқылы жалғаған, бірақ Серку (бірінші бағытпен қиылысатын жер) мен Дипп аралығы жабық.