Кіріспе

Конан туралы әңгіме Роберт Э. Говардтың "Құдай табақта" атты әңгімесі - американдық жазушы Роберт Э. Говардтың өмірінде жарық көрмеген, семсер мен сиқыршылық кейіпкері Конанның бейнесі бар алғашқы әңгімелерінің бірі. Хибориан дәуірінде Конан ғибадатхана мұражайын тонап, кейін құпия кісі өлтіру ісінің басты күдіктіні болады. Бұл әңгіме алғаш рет 1952 жылдың қыркүйегінде Space Science Fiction журналында жарық көрді және содан бері бірнеше рет қайта басылды.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Немедияның екінші ірі қаласы Нумалияның Немедия муниципалитеті, Конан музейге және Каллиан Публико ғибадатханасы деп аталатын антик үйге кіреді. Мұражайды тонаған кезде Конан кісі өлтіру ісімен айналысады. Ғибадатхананың иесі және мұрағатшысы Каллиан Публиконың ұрып өлтірілген денесін түнгі күзетші табады. Кимерлік негізгі күдікті болса да, тергеуші судья Деметрий мен полиция префекті Дион төзімділік танытады. Екеуі Конанға еркіндікке ие болуға және олардың адамдары үйді іздестіріп жатқанда оның семсерін ұстауға мүмкіндік береді. Конанның дене бітімі, оның көзге жақындауы және оны тұтқындауға тырысқан алғашқы адамды құртпақ деген қалауы күзетшілерді қашықтықта ұстап тұрады. Тергеу барысында судья Публиконың клеркі Промеродан Публиконың Стигиядан саркофаг тәрізді ыдыс алғанын біледі, ол қазір мөрсіз, ашық және бос жатыр. Бұл саркофаг - бұл Стигиан пирамидаларының астындағы қабірлердің арасында табылған баға жетпес жәдігер. Ол Ибис діни қызметкері Ханумардың Карантеске "Ибис діни қызметкеріне деген сүйіспеншілігінен" жіберілген. Карантеске арналған осы затты ұстап алған Публико саркофагта алып патшалардың тажы бар деп санайды. Бірақ бұл нысанда әлдеқайда қулық-сұмдық бар еді. Сотталушы мен оның адамдары бұл ақпаратты ашқанда таңғалып тұрса, қастандық жасаушы адам емес болуы мүмкін және енді ашылған саркофаг ішінде болған. Бір айқай полицияны кері шегінуге мәжбүр етеді, Конанды аралаушы кісі өлтірушімен бірге қалдырады. Конан кінәлі адамды, ұзын семсерімен өлтірген алып жыланды табады.

Редакциядағы дау

Бастапқы нұсқаны Говардтың өмірінде Weird Tales журналы қабылдамады және тек 1951 жылы қайтадан ашылды. Содан кейін оны Л. Спраг де Камп баспаға шығару үшін редакциялады, ал бұл редакцияланған нұсқа баспаға шыққан алғашқы нұсқа болды. Кейіннен тағы бірнеше нұсқасы шығарылды. Редакцияланбаған, түпнұсқа нұсқасы 2002 жылы ғана басылып шықты. Де Камптің көптеген түзетулері аз болды. Олар техникалық жағынан дұрыс және дәл, бірақ Говардтың түпнұсқасының байлығы мен энергиясын жоғалту есебінен сипатталды. Міне, мәтіндердегі айырмашылықтардың мысалы. Біріншісі - Говард, екіншісі - де Камп: Пуристер Де Камптың осы және басқа да Говард Конан оқиғалары бойынша редакциялық жұмысын айыптайды. Ол өз шығармаларына сілтеме жасау үшін, бүкіл бөлімдерді өзгертіп, қайта жазған. Эверетт Ф. Блайлер редакцияланған мәтінге қатысты пікір білдіріп, "Күмектегі құдайды" "бастапқы детективтік әңгіме" деп сипаттады және оны "өте жақсы емес" деп тапты. Карсон Уорд былай деп түсіндірді: "Детективтерге қарсы роман деген термин дұрыс болар еді, өйткені ол жанрдың негізгі ережелерін теріс айналдырады. Бұл әдеттегі детективтік әңгімелерден басталады. Бір кісі өлтірілді, полиция келіп, рационалистік детектив (Дион) мұқият тергеуді бастайды, қызыл арқандарды тастап, нағыз кінәліге қарайды. Дегенмен детективтердегі әдеттегідей, сырды шешіп, қылмыскерді ұстап алған детективтің аяғы "Құдай табақта" заң мен тәртіпті қорғаушыларды толықтай күйретіп, детективтер мен констебльдер қорқып, оқиға орныннан қашып кетеді. Сахнада бастапқы күштердің, солтүстіктегі варварлардың, оңтүстіктегі зұлым сиқырдың қақтығысы өтеді. Бұл Конанның семсерімен жасалыпты. Қала мен патшалықтың заңдары мен қылмыстық іс жүргізу тәртібі мүлдем жойылады". (Сөз Дион емес, Деметрий туралы болса керек, өйткені бұл екі кейіпкер де осы оқиғаның кейіпкерлері. Деметрио рационалды және дәлелдерге негізделген билікті ойнайды.)

Қайта басып шығару журналы

Бұл әңгіменің қайта басылымдары "Коннанның келуі" (Gnome Press, 1953) және "Коннан" (Lancer Books, 1967) жинақтарында пайда болды. Соңғы кезде ол "Конан хроникасы" жинақтарында қайта басылды: 1-толық: Қара шеңбердің адамдары (Голланч, 2000) және Конан Циммериядан: 1-толық (19321933) (Дел Рей, 2003). Соңғы нұсқалар Л. Спраг де Камптің барлық өзгерістерін алып тастады.

Ибис

Бұл әңгімеде Ибис құдайы мен оның ханы Ханумардың Карантесі туралы айтылады, бірақ олар туралы аз айтылады, бірақ кейбіреулер зұлым Стигияда діни қызметкерді қатты ұнатпай, оны өлтіруге тырысқан. Говард Конанның қалған аңызға айналған оқиғаларында Ибисті көп жасамады, оны Гибориан дәуірінің қарапайым белгісі етіп қалдырды. Кейбір жазушылар болашақ Конан оқиғаларын Ибиске көбірек рөл береді. Атап айтқанда, Шон А. Мурдың "Конан және сұр сұр құдай" романының сюжеті Ибистің және оның діни қызметкерлерінің мыңдаған жылдық тарихын және олардың Стигиан діни қызметкерлері мен құдайларымен мұрагерлік қақтығысын егжей-тегжейлі қамтиды.

Бейімделулер

Рой Томас пен Барри Смит бұл әңгімені Marvel Comics-тің Conan the Barbarian #7 ("The Lurker Within", шілде 1971) комиксінде бейімдеген. Түпнұсқа мәтіннен кейбір өзгерістер енгізілген, оның ішінде Астрия, Конанды жалдаған және сатқан аристократ әйел болып табылады және оны Конан емес, жылан өлтіреді. Курт Бусиек пен Кэри Норд бұл әңгімені Dark Horse Comics-тің Conan #10 & 11 комиксінде де бейімдеген.