Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Хименес – Иберия тегінен тараған, Баск жерінде алғаш рет пайда болған әкеден балаға берілетін тегі. Хименес – қазіргі үлгідегі Jimeno есімінен жасалған, «Jimeno-ның ұлы» деген мағынаны білдіретін испандық ez жұрнағымен құрастырылған атау. Бұл тектің түбірі баск тілінен («ұлым») шыққан деп саналады, және Аквитан жазуларында Sembeconnis сияқты түрлерде кездеседі. Бұл тег 10 ғасырлық «Кодекс де Рода» латын шежірелерінде Scemenonis деп тіркелген. Фамилияның басқа түрлері: Jimenes, Ximénez/Ximenes, Giménez/Gimenes, Chiménez, Chimenes, Seménez, Semenes, Ximenis немесе Каталонияда Eiximenis, Сицилияда Scimemi немесе Scimeni, ал Неапольде Chimenz немесе Chimenez. Испан тіліндегі «Хименес» фамилиясының «z» әрпімен аяқталатын варианттары екінші буынға жіті екпінмен жазылады. Ағылшын тілінде барлық варианттары диакритикалық белгілерсіз жазылады. Португал тілінде Ximenes сөзіне диакритикалық белгі қосылмайды.
Jiménez is a patronymic surname of Iberian origin, first appearing in the Basque lands. Jiménez is a patronymic construction from the modern styled given name Jimeno, plus the Spanish suffix ez, representing 'son of' Jimeno. The root appears to stem from Basque semen ('son'), attested in Aquitanian inscriptions as Sembeconnis and like forms. The patronymic appears in the 10th century Latin Códice de Roda genealogies as Scemenonis. Variants of the surname include Jimenes, Ximénez/Ximenes, Giménez/Gimenes, Chiménez, Chimenes, Seménez, Semenes, Ximenis or Eiximenis in Catalonia, in Sicilian Scimemi or Scimeni and the Neapolitan Chimenz or Chimenez. In Spanish orthography, the variations of Jiménez that end with a z are written with an acute accent on the second syllable. In English, all variations are commonly written without the diacritic. In Portuguese orthography, there is no diacritic used for Ximenes.
Есімнің жазылуы
Қазіргі заманғы Ximenes есімінің es жұрнағы болғандықтан, ол португал, галисиан немесе ескі испан тілдерінен шыққан болуы мүмкін, себебі орфографиялық өзгеріс ez (және X-тен J-ге дауыстық ауысу) Испанияда тек 18-шы ғасырдың соңында қайта қарастырылды. Португалияда жағдай басқаша болды. Кастиль тілі басым болған Арагон, Астурия, Галисия сияқты аймақтарда es жұрнағы жиі сақталды, ал олардың ұрпақтары осы тарихи ерекшелікке куә. Каталония, Валенсия және Балеар аралдарында es (немесе ez) орнына is жұрнағы қолданылады, сондықтан Ximenis (немесе дауыстық енгізілген түрі, Eiximinis немесе Eximenis) деп жазылады. Ximenes есімі Португалияда және бұрынғы Португалияның барлық аймақтарында, әсіресе Бразилияда ең көп кездеседі. 1996 жылы Шығыс Тимордан Нобель сыйлығын алған епископ Карлос Филипе Ximenes Belo және бразилиялық актриса Мариана Ximenes осы тарихи айырмашылықтың жарқын мысалдары болып табылады.
As the modern name Ximenes has an es suffix, it is almost certainly of Portuguese, Galician or Old Spanish origin, as the orthographic change to ez (and the consonant shift from X to J) was revised in Spain only in the late 18th century. This was not the case in Portugal. Other languages in Castilian dominated lands like Aragon, Asturias, Galicia, often retained the es ending, and their descendants bear witness to this historical anomaly. In Catalonia, Valencia and the Balearics, the ending is is used instead of es (or ez), hence, the spelling Ximenis (or the variant with vowel epenthesis, Eiximinis or Eximenis). Ximenes is found most commonly in Portugal, and in all of the ex Portuguese Crown territories, especially in Brazil. Bishop Carlos Filipe Ximenes Belo, Nobel Laureate from East Timor in 1996, and Brazilian actress Mariana Ximenes are prime examples of this historical difference.
Билеуші әулет
Хименес әулеті – 905 жылы Памплона патшалары болған және ақырында христиандық Иберияның көп бөлігін бақылауына алған әулетті атаумен белгілі.
The Jiménez dynasty is a name sometimes given a dynasty that in 905 became kings of Pamplona, eventually expanding their control to most of Christian Iberia.