Жұмыс орнының тұрақтылығы және оны қамтамасыз ету жолдары

Кіріспе

Жұмыспен қамтудың сақталуының кепілдігі

Жұмыс қауіпсіздігі – бұл адамның жұмысын сақтап қалу мүмкіндігі; жоғары деңгейдегі қауіпсіздікпен қамтамасыз етілген жұмыста адамның оны жоғалту ықтималдығы төмен болады. Жұмыс қауіпсіздігіне көптеген факторлар қауіп төндіреді: жаһандану, аутсорсинг, штатты қысқарту, экономикалық дағдарыс және жаңа технологиялар, мысалы. Негізгі экономикалық теория бойынша, экономикалық өсім кезеңінде кәсіпорындардың сұранысы артады, бұл өз кезегінде капиталға немесе еңбекке инвестиция салу қажеттігін тудырады. Кәсіпорындар өсіп дамығанда, жұмысқа деген сенім мен қауіпсіздік әдетте артады. Дағдарыс кезінде көбінесе керісінше болады: кәсіпорындар сұраныстың төмендеуін сезінеді және қысқа мерзімде жұмыс күшін қысқартуға тырысады. Үкіметтер де, жеке тұлғалар да жұмыс қауіпсіздігін арттыруға мүдделі. Үкіметтер бұл мақсатқа заңдарды қабылдау арқылы қол жеткізеді (мысалы, 1964 жылғы АҚШ-тың Азаматтық құқықтар туралы заңы), бұл заңдар белгілі бір себептермен қызметкерлерді жұмыстан босатуды заңсыз етеді. Жеке тұлғалар білім мен тәжірибе арқылы өз біліктілігін арттыру арқылы немесе жағдайға қолайлырақ жерге көшу арқылы жұмыс қауіпсіздігі деңгейіне әсер ете алады. Жұмыссыздық деңгейінің ресми көрсеткіштері мен қызметкерлердің сенім индекстері нақты салалардағы жұмыс қауіпсіздігінің жақсы көрсеткіштері болып табылады. Экономистер, үкіметтік қызметкерлер және банктер бұл статистиканы жақыннан қадағалайды. Кәсіподақтар да жұмыс қауіпсіздігіне зор әсер етеді. Кәсіподақтардың күшті өкілдігі бар жұмыс орындары, мысалы, көптеген мемлекеттік қызметтер, білім беру, денсаулық сақтау және құқық қорғау салаларындағы жұмыс орындары өте қауіпсіз деп есептеледі, ал көптеген кәсіподақтарға мүше емес жеке сектордағы жұмыс орындары, әдетте, жұмыс қауіпсіздігін төмендетеді деп саналады, бірақ бұл сала мен елге байланысты өзгеруі мүмкін.

АҚШ-та

Барлық экономикалар нарықтық күштердің (ол жұмыс күшінің сұранысы мен ұсынысын өзгертеді) әсеріне ұшырайды, бірақ АҚШ осы күштерге ерекше сезімтал, себебі елде ұзақ жылдар бойы сақталған фискалды консерватизм және минималды үкіметтік араласу бар. Үкіметтік араласудың минималды болуы АҚШ-та көптеген салаларда қолданылатын еркін жұмысқа орналасу жүйесінің қалыптасуына көмектесті. Осының салдарынан, сирек жағдайларды қоспағанда, қызметкердің жұмыс орнының қауіпсіздігі жұмыс берушінің оның дағдыларына деген сұранысына тікелей байланысты. Мысалы, 1997–2000 жылдардағы дотком бумасынан кейін технология саласындағы қызметкерлер жұмыс орнының қауіпсіздігі мен сенімділігінің күрт төмендеуін бастан өткерді. Жақында, 2009 жылы көптеген өндіріс жұмысшылары да осындай жағдайға тап болды. Нарықтық күштерді тығыз қадағалау АҚШ-тағы жұмыспен қамтудың жаңа экономикалық жағдайларға бейімделуімен бірге қайта жандануын білдіреді. Мысалы, өндіріс және технология салаларындағы қызметкерлердің сенімділігі мен жұмыс орындарының қауіпсіздігі айтарлықтай жақсарды. АҚШ-та жұмыс қауіпсіздігі әйелдерге қарағанда ерлер үшін жоғары, ал 30–64 жас аралығындағы жұмысшылар басқа жас топтарымен салыстырғанда көбірек қауіп сезінеді. Ажырасқан немесе бөлек тұратын жұмысшылар, сондай-ақ жоғары емес білімі бар жұмысшылар да жұмыс қауіпсіздігіне қатысты алаңдаушылықтарын білдіреді. Жалпы алғанда, құрылыс саласындағы жұмысшылардың жұмыс қауіпсіздігі деңгейі ең жоғары – 55%. Жұмыссыздық пен жұмыс қауіпсіздігінің психикалық және физикалық денсаулыққа тигізетін әсері зерттеулердің көбейіп келе жатқан тақырыбы болып табылады. Бұл, мысалы, АҚШ-та жұмысқа оралмайтын ер адамдардың санының өсуіне себептерді түсінуге көмектеседі. 1960 жылы 30–35 жастағы ер адамдардың тек 5%-ы ғана жұмыссыз болған, ал 2006 жылы бұл көрсеткіш шамамен 13%-қа жеткен. "Нью-Йорк Таймс" газеті осының көп бөлігін бұрынғы жұмыстарымен салыстырғанда нашар жалақы немесе жеткілікті әлеуметтік пакет ұсынбайтын жұмыстарда жұмыс істеуден бас тартуымен байланыстырып отыр. Бұл қызметкерлердің қазіргі дағдылары мен дәстүрлі түрде ерлер басымдығын құратын салалардағы (мысалы, өндіріс) жұмыс берушілер іздеген дағдылар арасындағы үйлесімсіздікке де байланысты болуы мүмкін. 2014 жылғы қызметкерлердің сенімділік есебіне сәйкес, 18 жастан асқан барлық жұмысшылардың 50%-ы қажет болған жағдайда жаңа жұмыс таба алатынына сенімді, ал 60%-ы жұмыс берушінің болашағына сенімді. Жұмыс қауіпсіздігі, яғни жұмыссыз қалғанға қатысты алаңдаушылық, АҚШ жұмысшыларының 25%-ын мазалайды. COVID-19 пандемиясы кезіндегі карантин шараларына байланысты жұмыс орындары кеңселерден үйге көшті. Қызметкерлер үйден жұмыс істеген кезде өнімділік пен тиімділіктің төмендеуі салдарынан туындаған мансаптық тәуекелдер және жұмыс-өмір теңгерімінің болмауы туралы алаңдады. Зерттеулерге сәйкес, қызметкерлер пандемия кезінде үйден жұмыс істегенде нашар нәтиже көрсетсе, жұмыстарын жоғалту қаупі бар деп уайымдады.

While all economies are impacted by market forces (which change the supply and demand of labor) the United States is particularly susceptible to these forces due to a long history of fiscal conservatism and minimal government intervention. Minimal government intervention has helped the United States create an at will employment system that applies across many industries. Consequently, with limited exceptions, an employee's job security closely follows an employer's demand for their skills. For example, in the aftermath of the dot com boom of 1997–2000, employees in the technology industry experienced a massive drop in job security and confidence. More recently, in 2009 many manufacturing workers experienced a similar drop in job security and confidence. Closely following market forces also means that employment in the United States rebounds when industries adjust to new economic realities. For example, employee confidence and job security in both manufacturing and technology have rebounded substantially. In the United States job insecurity is higher for men than women, with workers aged 30–64 experiencing more insecurity when compared with other age groups. Divorced or separated workers, and workers with less than a high school diploma also report higher job insecurity. Overall, workers in the construction industry have the highest rate of job insecurity at 55%. The impact of unemployment and job insecurity on both mental and physical health is now the subject of a growing body of research. This will offer insights into why, for example, an increasing number of men in the United States are not returning to work. In 1960, only 5% of men ages 30–35 were unemployed whereas roughly 13% were unemployed in 2006. The New York Times attributes a large portion of this to blue collar and professional men refusing to work in jobs that they are overqualified for or do not provide adequate benefits in contrast to their previous jobs. It could also be attributed to a mismatch between the skills employees currently have, and the skills employers in traditionally male dominated industries (such as manufacturing) are looking for. According to data from 2014 employee confidence reports, 50% of all current workers 18 and over feel confident in their ability to find a new job if necessary, and 60% are confident in the future of their employer. Job insecurity, defined as being worried about becoming unemployed, is a concern to 25% of U. S. workers. Due to lockdowns during the COVID 19 pandemic, workplaces moved from office to home. Employees worried about the potential career consequences of losing productivity and effectiveness while working from home owing to a lack of work life balance. According to studies, workers worried that their jobs might be at risk if they performed poorly while working from home during the epidemic.

Аутсорсинг

Шетелдік аутсорсинг (кейде офшоринг деп те аталады) телемаркетингшілер, компьютер бағдарламашылары, медициналық транскрипцияшылар және бухгалтерлік қызметкерлер сияқты белгілі бір мамандықтардағы адамдардың жұмыс орнының тұрақтылығын азайтуы мүмкін. Әдетте, жұмысты басқа елге аутсорсингке беру үшін оны тез игеру керек, ал аяқталған жұмыстың сапасы минималды жоғалтумен берілуі тиіс.

Үндістанда

Үндістанда жұмыс орнының қауіпсіздігі жоғары, себебі Үндістанның еңбек заңнамасы тұрақты жұмыскерлерді жұмыстан босатуды қиындатады. Технология саласындағы жұмыскерлерден басқа, көптеген үндістер зейнеткерлік жасына дейін бір компанияда жұмыс істейді. Халықтың көптігіне байланысты бәсекелестік күшті, бірақ жұмыс нарығының көлемі де зор.