Крит аралының батыс бөлігі: Ханья аймағы

Кіріспе

Ханья аймағы, Ханья (Περιφερειακή ενότητα Χανίων) деп те жазылады, Криттің төрт аймақтық бірлігінің бірі; ол аралдың батыс ширегін қамтиды. Оның астанасы – Ханья қаласы. Ханья тек бір аймақпен шектеседі: шығысында Ретимно аймағымен. Криттің батыс бөлігі солтүстікте Крит теңізімен (Эгей теңізінің бір бөлігі), батыста және оңтүстікте Жерорта теңізімен және Ливия теңізімен шектеседі. Бұл аймаққа сондай-ақ Еуропаның ең оңтүстік аралы – Гавдос кіреді.

География

Ханья аймақтық бірлігі, көбінесе «Батыс Крит» деп бейресми аталады, аралдың бір бөлігі болып табылады, оған астана Ханья, солтүстіктегі Платаниас және Апокоронас аудандары, ал оңтүстік-батыс бұрышында Сфакия мен Селино аудандары кіреді. Ханья префектурасының басқа қалаларына Хора Сфакион, Киссамос, Палайохора, Малеме, Врисес, Вамос, Георгиуполис және Каливес жатады. Аймақтық бірліктің оңтүстігінде орналасқан Самария шатқалының табиғи паркі – туристер арасында танымал орын және сирек кездесетін крит жабайы ешкесінің (кри-кри) панасы. Самария, Арадена, Имброс және басқа да шатқалдар өтетін Ақ таулар немесе Лефка Ори – бұл Ханья аймақтық бірлігінің көп бөлігін алып жатқан, мамыр айына дейін қармен жабылған әктас шыңдар. Олардың ішінде 2000 метрден биік 40-тан астам шың бар. Бұл аймақтағы ең биік шың – Пахнес тауы, теңіз деңгейінен 2453 метр биіктікте (Криттегі екінші ең биік шың). Басқа да көрнекті шыңдар – шығыстағы Лефка Оридегі Агкатес (1511 м) және батыстағы Агиос Дикайос (1182 м). Аймақтық бірлікке Криттің «үш басы» деп аталатын үш мүйіс кіреді. Батыстан шығысқа қарай олар: Грамвуса түбегі (биіктігі 762 м), Родопос түбегі, сондай-ақ Спата деп те аталады (биіктігі 749 м) және Акротири (биіктігі 523 м). Батыс Крит көктемгі гүлдерімен танымал, олар тауларда мамыр айының басына дейін гүлдейді. Құстарды бақылау да кең таралған, әсіресе ламмергейр мен алтын бүркіт ізделеді. Криттегі өсімдіктер мен жануарлардың көптеген түрлері осы аралға тән. Криттегі жалғыз тұщы сулы көл – Курнас көлі, Ханьядан 47 км қашықтықта Ретимно аймақтық бірлігімен шекараға жақын орналасқан. Оның периметрі 3,5 км, көлдің ауданы салыстырмалы түрде үлкен. Бұрын бұл көл ежелгі «Корион» қаласының құрметіне «Корисия» деп аталған, онда Афинаға арналған храм болған деп есептеледі. Көлде бұрын көптеген балықтар болған, бірақ қазір ол тасбақаларымен және туристермен танымал. Жағалау бойында таверналар мен педальды қайықтарды жалға беру орындары орналасқан. Ханья – Криттегі ең көп жауын-шашын алатын аймақ. Jahn & Schoenfelder-дің «Exkursionsflora von Kreta» кітабында жауын-шашын картасы мен мәтіні бар, оған сәйкес, жалпы алғанда Батыс Критте (Ханья префектурасы) кез келген басқа аймаққа қарағанда орташа жауын-шашын мөлшері жоғары.

Chania regional unit, often informally termed 'Western Crete', is a part of the island which includes the capital Chania, and the districts of Platanias and Apokoronas in the north, and Sfakia and Selino in the far south west corner. Other towns in the Chania prefecture include Hora Sfakion, Kissamos, Palaiochora, Maleme, Vryses, Vamos, Georgioupolis and Kalives. The natural park of Samariá Gorge, a tourist attraction and a refuge for the rare Cretan wild goat or kri kri, is in the South of the regional unit. The White Mountains or Lefka Ori, through which the Samaria, Aradena, Imbros and other gorges run, are the limestone peaks topped by snow until May that occupy much of Chania regional unit. They contain more than 40 peaks over 2,000 meters high. The highest peak in this area is Mt Pachnes, at 2,453 meters above sea level (Crete’s second highest peak). Other prominent peaks are Mt Agkathes (1,511 m) in the eastern Lefka Ori, and Mt Agios Dikaios (1,182 m) in the far west. The regional unit also includes three headlands, known as the "three heads" of Crete. From west to east, they are: Gramvousa peninsula (with a peak of 762 m), Rodopos peninsula, also known as Spatha (with a peak of 749 m), and Akrotiri (with a peak of 523 m). Western Crete is popular with tourists for its spring flowers that linger on into early May in the mountains. Birdwatching is also common, with the lammergeier and golden eagle especially sought for. As an island, Crete has many endemic species of plant and animal. Crete's only freshwater lake, Lake Kournas, is in the regional unit close to the border with Rethymno regional unit, 47 km from Chania. It is relatively large, with a perimeter of 3.5 km. The lake used to be called 'Korisia' after ancient 'Korion', a city thought to be in the area with a temple to Athena. The lake used to be reportedly full of eels but now is better known for its terrapins and tourists. Tavernas and pedalo rental shops line part of the shore. Chania is the regional unit of Crete that receives the most precipitation. The Exkursionsflora von Kreta by Jahn & Schoenfelder has a precipitation map and text confirming that in general, western Crete (Chania prefecture) has more precipitation than any other region on an average basis.