Кіріспе

Нельсон Алгреннің 1956 жылғы романы "Жабайы жақта серуендеу" – Нельсон Алгреннің 1956 жылғы романы, сондай-ақ 1962 жылы сол атпен фильмге түсірілген. Оқиға Ұлы экономикалық дағдарыс кезеңінде өтеді, бұл "Дов Линкхорнның трагикомедиясы".

1-тарау

Фитц Линкхорн қиын-қыстау өмір сүрді, канализация шұңқырларын тазалап ақша табатын, бірақ 1930 жылы Техас штатындағы Арройо қаласындағы сот үйінің алдынан "Жаңадан туған" уағыздарын айту оның басты мақсаты еді; бұл Рио-Гранде аңғарындағы шағын, көбінесе испан тілді және тым католик қалашық еді. Фитц ішімдік ішуден басқа барлық күнәларды айыптады; өйткені өзі ішімдікке құмар болғандықтан, ол мүмкіндігінше жиі, әрі шешендікпен, сондай-ақ талғаммен мас болуға тырысты. Оның екі ұлы болды: әлсіз және сырқатты Байрон мен Доув. Доувтің білімі болмады, себебі әкесі оны католик директор басқаратын мектепке жібергісі келмеді (Арройода басқа мектептер де болды ма?). Оның орнына, ол өмір туралы білу үшін Байронмен бірге киноға баруға тиіс еді, бірақ Доув ешқашан киноға бара алмады; оның інісінің билетке ақшасы жетпеді. Доув білімін Санта-Фе теміржолының бойында жүрген саяхатшылардан алды, олар бір-біріне қай қалалардан, заң сақшыларынан, түрмелерден және теміржол полициясынан (теміржол полициясының қызметкерлері) қашып жүру керектігін айтты. Доув қаланың екінші жағындағы Крокетт қонақ үйінің қираған жерінде орналасқан "La Fe en Dios" чили-салонының маңында жүрді. Фитц осы қонақ үйде ұлдарының анасымен танысқан. Қонақ үй жабық еді, бірақ сирек келінетін кафеді сақтықпен қарастыратын, 16 жасында ота жасаған, оның күйеуі – зорлаған зейнеткер әскери қызметкермен некесінен жаралы болған Терезина Видаварри басқарды. Ол Доувқа екі кітаптан оқуды үйрету арқылы оның білімін жалғастырды. Бір кітабы балаларға арналған әңгімелер жинағы еді; екіншісі – қалай іскерлік хаттар жазу керектігі туралы еді. Ол жеткілікті үлкен болғанда (оның сабақтарын ұнату үшін); Терезина Доувтың білімін кеңейтті, олар ғашық болды. Байрон Доувты кафеден ұрлауға мәжбүрледі, ал Терезина Доувтің кассадан ақша алғанын білді. Ол оны үйінен қуды, бірақ ол оны зорламас бұрын. Содан кейін 1931 жылдың басында Доув Арройодан жүк пойызымен кетіп қалды. Доув балалар үйінен қашқан Китти Твист атты қызға көмектесіп, оның пойыздың астына түсіп қалмақ болғанда өмірін сақтап қалды. Олар Хьюстон қаласында қарақшылық жасауға тырысқанда, Китти ұсталды. Доув Нью-Орлеанға жүк пойызымен қашып кетті. Нью-Орлеанда ол алғаш көрген нәрселердің бірі – бір адамның тасбақалардың басын кесіп, олардан тасбақа шорпасын жасап, денелерін үйіп тастағаны еді. Басы кесілгеніне қарамастан, денелері үйіндінің үстіне көтерілуге тырысты. Бір тасбақа үйіндінің үстіне жетіп, кейін төмен құлап түсті. "Доув күдіксіз: "Мен тарпон шорпасын аламын". Ол әлі төменде бір орын бос екенін білмеді".

2-тарау

Көптеген түрлі мәдениеттер мен ықпалға ие порт қаласында Доув өзінің ең қызықты оқиғаларын бастан кешірді. Ол бу кемесінде суретші болып жұмыс істеді (бірақ ештеңе суреттемеді), оны тонауға тырысқан әйелді алдады, кофе құмыраларын және "сұлулық куәліктерін" (иесіне косметикалық салонда қызмет алуға құқық беретін) сатты, сондай-ақ сатушы әйелдерді азғырып, ең есте қаларлық оқиғасында презерватив фабрикасында жұмыс істеді. "O Daddies" деп аталатын және қызықты аттары мен түстері бар презервативтер Велма мен Рино Гросс отбасының кішкене фирмасының үйінде жасалды. Доув ең ұзақ уақыт Оливер Финнертидің әйелдер үйі мен Док Докерридің тыйым салынған барындағы адамдармен бірге болды. Әйелдер үйінде ол ескі досы Китти Твистің, енді әйел сатушы болған, және бұрынғы мектеп мұғалімі Халли Бридлавты кездестірді, ол Финнертидің әйелдер тізіміндегі жұлдыз болды. Халли Ахиллес Шмидтқа ғашық болған, ол бұрынғы цирк күшті адамы еді, аяқтарын пойыз қағып кеткен. "Аяқсыз" Шмидттың денесі әлі де күшті болды және ол күн сайын Докерридің барына кіріп, кез келген адамды жеңе алатындай сезіммен жүрді – және ол олай істей алды. Финнертиде Доувтың басты жұмысы – клиенттер көз тесіктерінен қарап тұрғанда, әйелдермен бірге болу, олар бойжеткен қыздар болып, бойын бірінші рет беруге дайындалғандай көрінетін. Халли, мұғалімдік өмірінен әлі із қалған, Доувтың ой-қиялын бағалап, оқуға көмектесті. Содан кейін ол қаладан кетіп қалды.

3-тарау

Дов қайғысын ішімдікпен батырып алды. Финнерти полиция шақырғаннан кейін ақшасымен қашып кетті. Дов "Танк-10" түрмесіндегі ұсақ-көлді қылмыскерлермен бес ай түрмеде отырды. Босатылған соң, Докерридің барында ол Шмидтпен кездесті, енді ол Довтың Хэллимен болған қарым-қатынасын білген еді. Шмидт Довты соқыр болып қалғанша сапалап ұрып, содан кейін Шмидтты сыртқа шығарып жіберді. Оның платформасы төбеден құлап, қаза тапты. Дов 1932 жылы туған жеріне қайтып келді, онда оның інісі қайтыс болған еді, ал әкесі әжуаға айналған. Ол қайтадан Терасинаға кетті.

Фильмге бейімделу

1962 жылы Алгреннің романы Эдвард Дмитрик түсірген «Жабайы жағында серуендеу» фильміне бейімделді. Сценарийін Джон Фанте жазды, ал Эдмунд Моррис пен Бен Хехт (соңғысы тізімде көрсетілмеген) оған көмектесті. Фильмде Лоренс Харви, Капуцин, Джейн Фонда, Энн Бакстер және Барбара Стэнвик түсті.

Басқа еңбектердегі сілтемелер

1970 жылы Лу Ридке "А Walk on the Wild Side" атты мюзикл жобасы туралы ұсыныс жасалды, ол туралы ол 1978 жылы шыққан Live: Take No Prisoners альбомындағы сол аттас әнінде айтып береді. Жоба іске аспады, бірақ ол "Walk on the Wild Side" әніне осы атауды берді, онда Фабрикада көрген Уорхолдың супержұлдыздарының өмірін бейнелейді. Бұл тақырып Хантер С. Томпсонның "Адамзаттың періштелері" (1966) кітабында қоғамның кейбір элементтерінің, мысалы, басты кейіпкерлердің жылдамдығы және періштелердің осы принциптің көрінісі ретінде айтылады. Ол періштелердің Калифорнияға үлкен көші-қон кезінде дүниеге келген Линкхорн мен шаңды далалықтардың ұлдары екеніне сенді. Бұл тақырып 2000 жылғы "Вертикальді шек" фильмінде де кездеседі, бірақ үшінші ереже танымайтын адаммен бірге тауға шығуға болмайды деген әзіл ретінде келтіріледі.