Кіріспе

Француз фотографы Эмиль Гселл (1838–1879) Оңтүстік-Шығыс Азияда жұмыс істеген француз фотографы және Сайгонда (қазіргі Хо Ши Мин қаласы) тұрақты орналасқан алғашқы коммерциялық фотограф болды. Ол кем дегенде үш ғылыми экспедицияға қатысты, ал оның алғашқысы – Ангкор Ватқа саяхатынан алынған суреттері, сол орынның ең ерте фотосуреттерінің қатарына жатады. Жасырап қайтыс болса да, он екі жылдан астам уақыттың ішінде бірнеше жүз сурет түсірді, олар архитектура, ландшафттар, студиялық, этнографиялық және түрлі жанрдағы портреттерді қамтиды.

Өмірбаян

Гселл 1838 жылдың 30 желтоқсанында Франциядағы О-Рен департаментінің Sainte Marie aux Mines қаласында дүниеге келген. Кочинкинада Гселл Эрнест Дудар де Лагре (1823 – 1868) басқарған Меконгты зерттеу комиссиясы тарапынан Ангкор қираған жерлерін суретке түсіру үшін шақырылды. Гселл 1866 жылдың маусым айынан қыркүйек немесе қазан айына дейін Камбоджа мен Сиамға (қазіргі Таиланд, сол кезде Ангкор оның құрамында болған) экспедицияға қатысты, және Дудар де Лагре оған фотосуреттерге түсіру үшін перспективалар бойынша ұсыныстар жасады. 1866 жылы экспедициядан кейін Гселл Сайгонда коммерциялық фотограф ретінде жұмыс істеді, ол осы қаладағы алғашқы кәсіби фотограф болды. 1873 жылдың бірінші жартысында Гселл Ангкорға қайта оралып, Луи Делапортемен бірге Камбоджа арқылы саяхат жасады. Оның камбоджалық фотосуреттерінің жоғары сапасы үшін Гселл 1873 жылдың 1 мамырынан 31 қазанына дейін Венада өткен Халықаралық көрмеде марапатталды. Көрмеде Гселл екі фотоальбомды ұсынды: біреуі Ангкор қираған жерлерінен, екіншісі «Анам және Камбоджа халқының мінез-құлқы, әдет-ғұрыптары және типтері» туралы. 1875 жылдың сәуір айында Гселл Броссар де Корбиньи басқарған миссиямен қазіргі Вьетнамдағы Хуэ қаласына барды, бірақ ол кездескен адамдарды немесе Цитадельді суретке түсіруге рұқсат алмады. Дегенмен, оның екі суретінен 1875 жылдың соңында Ханойда болғанын көруге болады. 1876 жылдың қарашасынан 1877 жылдың қаңтарына дейін Гселл Тонкиннің (қазіргі Солтүстік Вьетнам) көптеген көріністерін түсірді. Гселлдің фотосуреттерін 1876 жылдан бері Сайгонда химиялық заттар мен фотоқұралдар сатқан Огюст Николиер таратты. Гселл 1879 жылдың 16 қазанында Сайгонда дүниеден өтті. Оның қайтысынан кейін О. Вегенер Гселлдің орнын басып, 1880-ші жылдардың басында оның фотосуреттерінің қорын сатып алып, пайдаланды, содан кейін оны Видальға (Салин Видаль деп те аталды) берді, ол 1883 жылы қайтыс болғанға дейін оларды Видаль және Салин Видаль аттарымен сатты.