Кіріспе
Парсы ислам мистигі және суфи қасиеттісі (830–910) Жүнейд өмірінің соңына дейін Бағдадта дәріс берді және суфи доктринасының қалыптасуында маңызды рөл атқарды. Басралық Хасан сияқты, ол да шәкірттері мен ізбасарлары тарапынан жоғары құрметке ие болды, сондай-ақ басқа мистиктер оны жиі цитаталады. Суфи теологиясындағы маңыздылығына байланысты Жүнейдті көбінесе "Сұлтан" деп атаған.
Junayd taught in Baghdad throughout his lifetime and was an important figure in the development of Sufi doctrine. Like Hasan of Basra before him, was widely revered by his students and disciples as well as quoted by other mystics. Because of his importance in Sufi theology, Junayd was often referred to as the "Sultan".
Ерте өмір және білім
Әбу әл Қасим әл Жүнайд ибн Мұхаммад ибн әл Жүнайд әл Хаззаз әл Қауариридің (арабша: أبو القاسم الجنيد بن محمد الخزاز القواريري) нақты туған күні белгісіз және Әбдел Қадырдың мәліметінше, 210-дан 215 хижри жылдары аралығында болған. Оның қайтыс болуы туралы мәліметтер нақтырақ, ол 296-дан 298 хижри жылдары (908-ден 910 жылдары) аралығында қайтыс болған. Аль-Жунайдтың парсы тегінен екені айтылады, оның ата-бабалары қазіргі Ирандағы Нихаунд қаласынан шыққан. Аль-Жунайдты оның әкесінің інісі Сири Сақти тәрбиелеген.
Гиографиялық
Нишапурлық Аттардың хагиографиясы, «Тәжірат әл-Аулия» еңбектерінде, Жүнейд бала кезінен-ақ құдайдан үзіліп қалғанның ауыр сезімін бастан өткерген. Рухани қайғыға қарамастан, Сырри Сақти оны қабылдағанда шапшаң түсіну қабілетімен және тәртіптілігімен белгілі болды. Аттардың сөзіне қарағанда, Сырри Сақти Жүнейдті хаж сапарына алып кеткенде ол жеті жаста болған. Әл-Мәсжид ан-Набауиде 400 шейх «шүкіршілік» ұғымын талқылап, әрқайсысы өз пікірін білдірген. Сырри Сақти одан өз анықтамасын беруді сұрағанда, Жүнейд: «Шүкіршілік – Алланың сізге берген нығматы үшін Оған бойын бұрмауыңыз және Оның нығматын Оға қарсы шығуға себеп етпеуіңіз» деді. Шейхтер бірауыздан осы терминді одан жақсы түсіндіруге болмайтынын мойындады. Сырри Сақти Жүнейдтен мұның бәрін қайдан білгенін сұрады. Жүнейд: «Сенің жаныңда отырудан» деп жауап берді.
Рухани сапар
Оның дәстүрлі агиографиясы Джунайдтың Бағдатқа қайтып, әйнек сатумен айналысқанын айтады. Дегенмен, ол уақытының көп бөлігін дұғаға арнады. Сондықтан ол Сырри Сақтидің үйінің жайлауына шегініп, дүниелік мәселелерден алшақтап, ойын тек Құдайға бөлді. Адамдардың "табиғи құштарлықтарынан бас тарту, адамдық қасиеттерді жою, жеке мүдделерді тастау, рухани сапаларды дамыту, нағыз білімге берілу, мәңгілік тұрғысынан ең дұрысын істеу, бүкіл қауымға жақсылық тілеу, Құдайға шынайы адал болу және шариғат істерінде Пайғамбардың жолын ұстану" қажет. Бұл аскетизм (зухд) жолымен басталып, қоғамнан уақытша шығу, құлшылыққа (ибада) және Құдайды еске алуға (дхикр) тереңдеп назар аудару, имандылық (ихлас) және ойға шолу (мурақаба) арқылы жалғасады; ойға шолу фанаға алып келеді. Оның халифасы және ең жақын шәкірті – Әбу Бәкір Шибли еді. Мысалы, Джунайд: "Су, ыдыстың түсін қабылдайды" деген сөзді айтқан. Бұл алғашқыда шатастырушы болғанымен, ‘Абд әл Хаким Карни былай түсіндіреді: "Егер су – Құдайдың өзін-өзі танытуының нұрына сілтеме жасаса, онда біз маңызды "қабілет" тұжырымына жетеміз, осы арқылы Құдайдың ашылуы әрбір адамның жүрегіне оның жеке қабылдау қабілетіне сәйкес келіп, сол адамның мінезімен "боялады". Сондай-ақ, Селлс айтуынша, "Жунайд тыңдаушысының немесе оқырманының ол сөйлеп отырған тәжірибеге ие болғанын болжайды, тіпті одан да радикалдырақ, тыңдаушының немесе оқырманың сол тәжірибеге енуге немесе оны қайта жаңғыртуға қабілетті екенін, Джунайдтың сөздерімен кездескен сәтте мүмкін екенін" көрсетеді. Бұл мәлімдеме Джунайдтың бұрын сипаттаған элитаның нақты бір тобына жазғандай сезім тудырады. Ол сөз еткен элита – таңдалғандар, немесе "Жунайдтың "сенушілердің таңдауы" немесе "тазалар" сияқты тіркестермен атаған, тығыз байланысқан "бауырлар" тобы. Олар сенушілер қауымында маңызды рөл атқарады.