Кіріспе

Уолт Дисней әлеміндегі бұрынғы аттракцион.

Экстратеррестрлік ғарышкерлер кездесуі (ExtraTERRORestrial Alien Encounter) – Уолт Дисней әлемі ойын-сауық паркінің Магиялық патшалық бөліміндегі Tomorrowland аймағында орналасқан "дөңгелек сахналы" аттракцион. Walt Disney Imagineering және Lucasfilm (содан кейін The Walt Disney Company-ден тәуелсіз) бірлесіп жасаған бұл аттракцион, көптеген әсерлерін жеткізу үшін бинауральды дыбысты қолданған, қараңғы юморға толы ғылыми-фантастикалық тәжірибе болды. Парк келушілерінен аттракционның қорқыныштылығы туралы көптеген шағымдар түскен және оның танымалдылығы жылдар бойы төмендегеннен кейін, Дисней 2003 жылдың 21 қыркүйегінде оның орнына 2002 жылғы "Лило және Стич" фильміне арналған аттракцион орналастырылатынын хабарлады. 12 қазанда Extraterrestrial Alien Encounter аттракционы Stitch's Great Escape! аттракционының түсірілімдерін бастау үшін жұртшылыққа жабылды.

Бастапқы тұжырымдама

Экстратеррестрлік кездесудің бастауы 1979 жылғы "Шетелдік" фильмінен туындады. Алғашқы концепция "Ностромо" деп аталды, бұл фильмдегі ғарыш кемесіне сілтеме еді, аттракциондағы шетелдік жаратылыс "Ксеноморф" болуы жоспарланған, ал X S Tech – "Вейланд-Ютани" корпорациясы болжалды. Алайда, бұл идея ақыр соңында қолайсыз деп танылды және жойылды, себебі "Шетелдік" фильмінің рейтингі R болды, бұл Дисней аттракциондарының G немесе PG рейтингілі фильмдерге негізделуі керек деген қағидаға қайшы келді; бірақ, Дисней кейіннен кем дегенде бір PG-13 рейтингілі фильмі бар франшизалардан да аттракциондар жасады, мысалы, "Жұлдызды соғыстар", "Индиана Джонс", "Marvel" және "Аватар". Соның салдарынан "Ностромо" атауы толығымен алынып тасталды, саяхат үшін жаңа шетелдік жаратылыс ойлап табылды, ал ойдан шығарылған компания X S Tech болып өзгертілді. Түпкілікті оқиға жасалып жатқанда, жобаға Джордж Лукас тартылды. Бұл нұсқаның сюжетінде X S Tech-тің ашық есік күні адамдарды тәжірибелік нысандар ретінде қолданып, тұтқындаған шетелдік жаратылысына көрсету үшін құрылған. Шетелдік жаратылыс көрермендерге қысқа уақыт бойы қауіп төндіргеннен кейін, ол саналы екенін және тұтқындарынан босатылып, қонақтарға да еркіндік сыйлауды қалайтынын көрсетеді. X S Tech ғалымдары сынақ камерасын жоюға тырысып, ешқандай із қалдырмауға асығар, бірақ шетелдік жаратылыс олардың қаруларын тоқтатып, қонақтардың қашуына мүмкіндік беретін шектеулерді көтереді. Кетіп бара жатқанда, аттракционның алдын ала көрсетілім залынан шетелдік жаратылыстың ашуланған дыбыстарын естіуге болады. Оқиғаның қараңғы атмосферасы оны одан әрі қайта өңдеуге себепкер болды.

Даму

"Дисней онжылдығы" аясында, "Диснейленд" үшін "Tomorrowland 2055" жобасы бойынша, сол кездегі "Дисней" бас директоры Майкл Эйснер "Күннен тыс тіршілікпен кездесу" аттракционы ұсынылды. Ол "Марсқа саяхат" аттракционы орналасқан жерге орнатылатын болды. "Tomorrowland 2055" жобасына қосылуы ұсынылған тағы бір аттракцион – "The Timekeeper", ол Circlevision 360-ты алмастыруға тиіс еді, сондай-ақ "Plectu's Fantastic Intergalactic Revue" музыкалық қойылымы, бұл қойылым "America Sings" аттракционының бұрынғы орнына орналасатын еді. Париж Диснейлендінің (кейіннен "Еуро Дисней" деп аталған) ашылуынан кейін туындаған қаржылық қиындықтарға байланысты "Tomorrowland 2055" жобасы тоқтатылды. 1993 жылдың соңында "Күннен тыс тіршілікпен кездесу" аттракционы "Magic Kingdom" паркіне келетіні жарияланды. Аттракцион 1994 жылдың 16 желтоқсанында парктің бұрынғы "Марсқа саяхат" аттракционының орнында қысқа мерзімге алдын ала көрсетілді. Парк келушілері аттракционның зорлық-зомбылығы, сюжеті және алдын ала көрсетілімнің комедиялық стилі, нақты аттракционның қараңғы атмосферасымен салыстырғанда, сынға алды. 1995 жылдың 12 қаңтарында Эйснер аттракционды жеткілікті әсерлі емес деп санап, қайта жөндеу үшін жапты. "Дисней" екінші алдын ала көрсетілім мен негізгі көрсетілімнің бастапқы нұсқаларын қайта жасады және жақсартуларға қосымша 10 миллион доллар жұмсады. Екінші алдын ала көрсетілім негізгі көрсетілімнің қараңғы атмосферасына сәйкес келетіндей етіп қайта өңделді. Imagineers қонақтар не болып жатқанын түсінуі үшін көрсетілімді бейімдеді және әрбір шоу элементімен компьютерлік жүйелерді қайта бағдарламалады. "Күннен тыс тіршілікпен кездесу" аттракционы 1995 жылдың 20 маусымында "Magic Kingdom" паркінің жаңа "Tomorrowland" жаңартуының бөлігі ретінде ресми түрде ашылды. Ашылуымен бірге, кейбір "Дисней" жанкүйерлері "Күннен тыс тіршілікпен кездесу" аттракционының "Magic Kingdom" паркіндегі басқа аттракциондармен салыстырғандағы қараңғы атмосферасын жоғары бағалады. Алайда, аттракцион көптеген келушілер тарапынан жағымсыз қабылданып, кішкентай балалар үшін тым қорқынышты деп есептелді, ал аттракционның танымалдылығы төмендеді. Аттракционды келесі бірнеше жылда "Disneyland", "Tokyo Disneyland" және "Disneyland Paris" парктерінде де ашу жоспарланған. Бұл жоспарлар аттракционның жағымсыз пікірлерімен және бюджеттің қысқаруымен байланысты тоқтатылды.

Бірінші алдын ала көрсету аймағы

Қонақтар "Tomorrowland Interplanetary Convention Center" (Tomorrowland Transit Authority хабарламасында айтылғандай) X S Tech деп аталатын шетелдік корпорацияның жаңа технологиясын көрсету үшін бағытталды. Компания төрағасы Л. К. Кленч (Джеффри Джонс) аттракционның мазмұнын корпоративтік философиясын қамтиған алдын ала шоуға қош келгенмен белгіледі: "Егер бір нәрсені X S арқылы істеу мүмкін болмаса, онда оны істеудің қажеті жоқ". Алдын ала шоу басталмас бұрын теледидар экранында "Tomorrowland Interplanetary Convention Center"-де өтіп жатқан басқа да шаралар көрсетілді, олардың ішінде "Tomorrowland сауда палатасы X S Tech-ты ұсынады", "Марсқа сапар: тарих немесе аңыз" (бұрын Alien Encounter ғимаратында болған аттракционға құрмет ретінде), "Чемпионаттық үй жануарлары көрмесі" және "The Walt Disney Company's Pan Galactic акционерлер жиналысы", сондай-ақ "Lunar Disneyland—Жерден тыс ең бақытты орын" -нан голографиялық хабарлама көрсетілді.

Екінші көрме алды аймағы

Қонақтар екінші аймаққа өтіп, онда олар Тим Карри дауыстаған "Сымылған интеллект роботы" (SIR) деп аталатын X S роботымен таныстырылды. Ол компанияның телепортация технологиясын Скиппи есімді кішкентай шетелдік арқылы көрсетті. Жаңадан телепортталғаннан кейін күйген және бағдары шашыраған жаратылыстың сыртқы түрі технологияның кемшіліктері бар екенін көрсетті. Скиппиді кері телепорттау кезінде SIR процесті тоқтатты, технологияны телепортациядағы нысандарды шексіз уақытқа тоқтату үшін қалай пайдалануға болатынын көрсетіп берді. Алғашында робот Technobotic Oratorical Mechanism Series 2000 (TOM 2000) деп аталған және оны Фил Хартман дауыстаған.

Негізгі аттракцион

Соңында қонақтар үлкен пластикалық цилиндрді, яғни "телепортация түтігін" қоршап тұрған дөңгелек камераның ішінде арқанмен бекітілді. Кленч пен X S Tech қызметкерлері Спинлок (Кевин Поллак) және доктор Фемус (Кэти Наджими) галактиканың түкпір-түкпірінен бейнеэкран арқылы "тікелей" хабарласты. Бастапқыда, бір қонақты Кленчпен кездесу үшін камерадан телепорттау жоспарланған еді. Бірақ Кленч бүкіл топпен кездесу үшін Жердегі камераға өзі телепортация жасауды шешті. Кленчтің асығуы мен жоспардың өзгеруі телепортация сигналын белгісіз планетаға бұрып жіберді. Соның салдарынан, зор, қанатты және ет жейтін шетелдік тіршілік апатты түрде түтікке жіберілді, осыдан хаос туды және техниктер қорқып кетті. Жаңалыққа келгенде, тіршілік тез қашып кетті, үзілісті қараңғылық пен жарқын жарықтар сынып, бос қалған телепортация түтігін көрсетті. Содан кейін ток кесіліп, қонақтар орындарында бекітілген күйінде толық қараңғылыққа тоңды. Бір жөндеуші электр қуатын қайтаруға тырысты, бірақ шетелдік тіршіліктің айқайы естіліп, сұйықтық шашырап, көрермендердің бетіне тиді. Сұйықтық шашырағаннан кейін, қонақтар орындықтарының дірілдегенін және қозғалысын сезінді, шетелдік тіршілік көпшілік арасынан жылдам өтіп бара жатқанда, олардың мойындарына шетелдіктің демі тигенін және аузынан тамшылаған сілекейді сезінді. Ток қайта қосылды, Спинлок пен доктор Фемустың көмегімен шетелдік тіршілік бұзылған телепортация құрылғысына кері қайтарылды, бірақ түтікке күш салу түтік жабылар алдында шетелдіктің жарылуына себеп болды. Содан кейін қонақтар орындарынан босатылды, ал екі техник оларға қоштасып, із-түзсіз жоғалған Кленчті іздеуді жалғастырды. Қонақтар шығарда "Венераның саудагеріне" кірді.

Арнайы әсерлер

Ститчтің Ұлы қашуынан өзгеше, Alien Encounter аттракционының көп бөлігі толығымен қараңғыда өтті, бұл кезде аттракцион қонақтардың көру қабілетіне қатысты емес сезімдерін жұмысқа қосты. Көптеген эффекттер көрермендердің бастарының артындағы иық тіреуіштеріне орнатылған жеке құрылғылар арқылы жасалды. Ең көп қолданылған эффекттер – екі құлақтың жанына орналасқан, бір-бірінен үлкен арақашықтықта орналасқан динамиктерден келетін бинауральдық сигналдар еді. Бұл динамиктер фонилік дыбыстармен бірге көптеген басқа эффекттерді күшейтіп, монстрдың дыбысының орналасқан жерін анықтау сияқты ерекше дыбыстарды жасады, сонымен қатар басқа көрермендердің сыбырлауы мен айқайлары, қызыл шу және жүрек соғуы сияқты жалпы атмосфераны құрды. Бинауральдық дыбыс эффекттері мен қозғалмалы иық тіреуіштері шетелдік жаратылыстың көрермендердің үстіндегі кеңістікте қозғалып жүргенін сезіндірді. Егер шетелдік жаратылыс бөлменің қарама-қарсы жағында болса, бұрынғы "Марсқа миссия" аттракционынан алынған "1800 ватттық серво басқарылатын субвуферлердің бірнеше жиынтығы" және орындықтарға орнатылған түрлендіргіштер күшті монстрдың қадамдарын имитациялап, қатты дірілдер жасады. Жылы ылғалды ауа көрермендердің мойнына жаратылыстың тынысын сезіндіру үшін жұмсақ, ал одан да күшті әсер ету үшін күшті түрде қолданылды. Алдыңғы қатарда орнатылған су шашырату және ауа үрлегіштер театрдың үстіндегі мұражайлық конструкцияда шабуылға ұшыраған жұмыскердің сілекейі немесе қанының тамшыларын имитациялау үшін пайдаланылды (фонарь ұстаған актерлік құрам мүшесі алдын ала жазылған сөздерді оқыды), сондай-ақ жарылыс қалқаны уақтылы жабылмаған жағдайда финалда шетелдік жаратылыстың жарылуын имитациялау үшін қолданылды. Жұмсақ мата түтікшелері арқылы соққан ауа оларды көрермендердің бастарына тигізіп, соққы жасады, бұл ыстық ауа соққыларымен және иіс шығаратын құрылғылармен бірге шетелдік жаратылыстың көрермендерді жалап жатқанын сезіндіріп, ең тікелей физикалық әсерді тудырды. Жарық сегменттерінде шоу лазерлерді, бұрынғы "Марсқа миссия" аттракционынан қайта пайдаланған артқы проекциялық экрандарды және шетелдік жаратылыс, SIR және Skippy (қалыпты және деформацияланған) үшін аудио аниматрониканы пайдаланды.