Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Чапайнавбгандж (бенгал тілінде: চাঁপাইনবাবগঞ্জ) Бангладештің солтүстік-батыс бөлігінде орналасқан. Ол Раджшахи облысының құрамына кіреді және бұрын Бенгал провинциясының Малда ауданының бір бөлімі болған. Чапайнавбганджтің солтүстігі мен батысы Үндістанның Малда және Муршидабад аудандарымен, шығысы Наогаон ауданымен, оңтүстік-шығысы Раджшахи ауданымен шектеседі.
Chapainawabganj (Bengali: চাঁপাইনবাবগঞ্জ) is located in the north western part of Bangladesh. It is a part of the Rajshahi Division, and was formerly a sub division of Malda district of Bengal Province. The north and west part of Chapai Nawabganj is bounded by Malda and Murshidabad districts of India, the east by Naogaon District, and south east by Rajshahi District.
Тарих
Чапайнавабганж бұрынғы Раджшахи зиласының бір бөлімшесі болды. Чапай Навабганж – ежелгі Гоур астанасының бір бөлігі. Бұл аймақ Махананда және Ганг өзендерінің тоғысында орналасқандықтан стратегиялық және саудалық маңызы бар екені айтылады. Оның маңыздылығы үшін Әливарди хан Ноабганж қаласын құрды, ол кейіннен Ноабганж деп аталды. 1947 жылға дейін Навабганж Малда ауданындағы хандық болып келді. Солтүстік Бенгалияның қақпасы болған Малда бір кезде Гоур Банганың астанасы болды, оның 3456 км² жері Тал, Диара және Баринд аймақтарына бөлінген. Малда өзінің байлығымен және зерттелуге болатын әлеуетімен туристер мен археологиялық қызығушылық танытқан адамдарды күтеді. Жердің бұл бөлігі Ганг, Махананда, Фулахар және Калиндри өзендерінің толқындарымен жуылады. Ол түрлі империялардың пайда болуын, гүлденуін және кейін іздерінен құрылған жаңа мемлекеттерге ұшырап, ұмытылуын көрді. Панини Гурпура деп аталатын қаланы атаған, оны Гуда қаласы деп санауға болады, оның қираған орындары осы ауданда орналасқан. Алдыңғы мемлекеттердің ескерткіштері кейінгі мемлекеттердің монументтерінде қолданылған мысалдар көп. Бұл аймақ ежелгі "Гаур" және "Пандуа" (Пундрабардана) шегінде болды. Бұл екі қала ежелгі және орта ғасырларда Бенгалияның астанасы болған. Гурдың шекарасы б.з.б. 5 ғасырдан бері түрлі кезеңдерде өзгеріп отырды. Оның аты Пураник мәтіндерде кездеседі. Пундранагар Маурья империясының провинциялық астанасы болды. Гур және Пундрабардхана Моурья империясының бір бөлігін құраған, бұл Бангладештің Богра ауданындағы Махастангарх қираған жерінен табылған мөрдегі Брахмилипи жазуларынан көрінеді. Хьюэн Цан Пундрабардханада Ашоканның көптеген ступаларын көрген. Бөлінбеген Динажпур ауданында және Солтүстік Бенгалияның басқа бөліктерінде, сондай-ақ Самудрагуптаның Аллахабад бағанасындағы жазулар Солтүстік Бенгалияның Камрупке дейінгі барлық шығыс бөлігі Гупта империясының бір бөлігін құрағанын анық көрсетеді. 7 ғасырдың басында Гупталардың ықпалынан кейін Карнасубарнаның патшасы Сасанка және Гаур патшасы үш онжылдықтан астам уақыт бойы тәуелсіз билік жүргізді. 8 ғасырдың ортасынан 11 ғасырдың соңына дейін Пала империясы Бенгалияны биледі және патшалар буддизмге адал болды. Олардың билігі тұсында Бариндридегі Джагадалла Вихара (монастырь) Наланда, Викрамшила және Девикоттпен қатар гүлденді. Пала әулеті Сена империясының пайда болуына жол берді. Сен билеушілері индуистер болғандықтан, өздерінің мемлекеттерінің ішінде бір жерден екінші жерге көшуге дағдыланған. Лакшман Сен тұсында Гур Лакшманабати деп аталды. 1204 жылы Бахтияр Хилжи Бенгалияны жаулап алғанға дейін Сен патшалары Бенгалияны биледі. Содан кейін мұсылмандық билік шамамен бес жүз жылға созылды. 1757 жылы Пласси шайқасында Сиражуддаула лорд Клайвтан жеңіліске ұшырады, бұл британдық биліктің басталуын білдірді. Ежелгі заманнан бері осы ауданда түрлі текті, дінді және әулеттердің билеушілері өздерінің дәуірінің іздерін қалдырды. Өткеннің сән-салтанаты мен ұлылығы туралы айтатын қираған орындар мен ескерткіштер археологтар мен туристерді қызықтырады. Бұл аудан 1813 жылы Пурния, Динажпур және Раджшахи аудандарының шет аймақтарынан құрылды. Доктор Б. Гамильтонның (1808-09) кезінде Газоле, Малда, Бамонгола және Хабибпурдың бір бөлігі Динажпур ауданына, ал Харишандрапур, Харба, Ратуа, Маникчак және Калиачак таналары Пурния ауданына кірді. 1813 жылы Қалиашық және Сахебганж таналарында, сондай-ақ өзендерде ауыр қылмыстардың таралуына байланысты, ағылшын базарында бірлескен судья және коллектордың орынбасары тағайындалды. Осылайша Малда ауданы құрылды. 1832 жылы жеке қазыналық құрылды, ал 1859 жылы толыққанды судья және коллектор тағайындалды. 1876 жылға дейін бұл аудан Раджшахи дивизиясының, ал 1876 жылдан 1905 жылға дейін Бағалпур дивизиясының құрамына кірді. 1905 жылы ол қайтадан Раджшахи дивизионына ауыстырылды, ал 1947 жылға дейін Малда осы дивизионда қалды. 1947 жылдың тамыз айында бұл аудан Үндістанның бөлінуіне ұшырады. 1947 жылдың 12-15 тамызы аралығында ауданның Үндістанның немесе Пәкістанның бөлігі болатыны белгісіз болды, өйткені Радклифф сызығының жариялануы бұл мәселені анықтай алмады. Осы бірнеше күн ішінде аудан Шығыс Пәкістанның судьясының қарамағында болды, содан кейін Радклиф сыйлығының егжей-тегжейі жарияланды және аудан 1947 жылдың 17 тамызында Батыс Бенгалияның бір бөлігі болды. Бес тана Раджшахи ауданы бойынша Пәкістанға берілді, кейін ол Чапай Навабганж атанды.
Chapainawabganj was one of the sub divisions of the former Rajshahi zilla. Chapai Nawabganj was part of ancient Gour capital. It is said that this area had strategic and commercial importance due to its location at the junction of the rivers Mahananda and the Ganges. Because of its importance, Alivardi Khan founded Nowabganj town which in course of time known as Nawabganj. Until 1947, Nawabganj was a thana under Malda district, India. The gateway of North Bengal, Malda was once the capital of Gour Banga, with 3456 km2 of land classified as Tal, Diara, and Barind. Malda awaits the advent of tourists and people of archaeological interest with its wealth to be enjoyed and its huge potential to be explored. This portion of the earth is washed by the waves of the rivers Ganges, Mahananda, Fulahar, and Kalindri. It has witnessed different empires which were raised, flourished, and then cast down near oblivion by a successor kingdom built up on the relics of its predecessor. Panini mentioned a city named Gourpura, which by strong reason may be identified as the city of Gouda, ruins of which are situated in this district. Examples are legion of the relic of a predecessor kingdom being used in the monuments of the successor kingdoms. It had been within the limits of ancient 'Gaur' and 'Pandua' (Pundrabardhana). These two cities had been the capital of Bengal in ancient and medieval ages. The boundary of Gour was changed in different ages since 5th century BC. Its name can be found in Puranic texts. Pundranagar was the provincial capital of Maurya Empire. Gour and Pundrabardhana formed parts of the Mourya empire as is evinced from the inscriptions, Brahmilipi on a seal discovered from the ruins of Mahasthangarh in the Bogra District of Bangladesh. Hiuen Tsang saw many Ashokan stupas at Pundrabardhana. The inscriptions discovered in the district of undivided Dinajpur and other parts of North Bengal along with the Allahabad Pillar inscriptions of Samudragupta clearly indicate that the whole of North Bengal as far east as Kamrup formed a part of the Gupta empire. After the Guptas in the early 7th century AD, king Sasanka of Karnasubarna as well as the king of Gaur ruled independently for more than three decades. From the middle of 8th century to the end of 11th century, the Pala Empire ruled Bengal and the kings were devoted to Buddhism. It was during their reign that the Jagadalla Vihara (monastery) in Barindri flourished paralleling with Nalanda, Vikramshila, and Devikot. The Pala Dynasty yielded to the emergence of Sena Empire. The Sen rulers were Hindus and in the habit of moving from place to place within their kingdom. At the time of Lakshman Sen Gour was known as Lakshmanabati. The Sen kings ruled Bengal till Bakhtiyar Khilji conquered Bengal in 1204 AD. Thereafter the Muslim rule lasted for about five hundred years. Sirajuddaulah was defeated by Lord Clive at the battle of Plassey in 1757, which marked the beginning of British rule. From ancient times, rulers of various origins, religions, and dynasties left imprints of their times on the earth in this district. Those who left ruins and relics speak of past pomp and grandeur, and hold interest for archaeologists and tourists. This district, Malda, formed in 1813 out of the outlying areas of Purnia, Dinajpur, and Rajshahi districts. At the time of Dr. B. Hamilton (1808–09), the presents thanas of Gazole, Malda, Bamongola, and part of Habibpur were included in the district of Dinajpur and the thanas of Harischandrapur, Kharba, Ratua, Manikchak, and Kaliachak were included in the district of Purnia. In 1813, in consequence of the prevalence of serious crimes in the Kaliachak and Sahebganj thanas and also on the rivers, a joint magistrate and deputy collector were appointed at English Bazar with jurisdiction over a number of police stations centred around that place and taken from the two district. Thus the district of Malda was born. The year 1832, saw the establishment of a separate treasury, and in 1859 a full fledged magistrate and collector was posted. Up to 1876 this district formed part of Rajshahi Division, and from 1876 to 1905 it formed part of Bhagalpur Division. In 1905, it was again transferred to Rajshahi Division, and until 1947 Malda remained in this division. In August 1947 this district was affected by the Partition of India. Between 12 and 15 August 1947 whether the district would become part of India or Pakistan was unknown, as the announcement of the Radcliffe Line did not make this point clear. During these few days the district was under a magistrate of East Pakistan until the details of the Radcliffe award were published and the district became part of West Bengal on 17 August 1947. Five thanas were given to Pakistan under the district of Rajshahi which later formed as Chapai Nawabganj.
Географиялық орналасуы
Чапайнавбгандж – Бангладештің ең батыс ауданы. Раджшахи және Наогаон шығыс жағында, ал Үндістан тарапынан – Батыс Бенгалия штатының Мальда ауданы, ал қалған Үндістан солтүстікте орналасқан. Батыс жағы Падма өзенімен, Мальда ауданымен және Батыс Бенгалия штатының Муршидабад ауданымен (Үндістан) шектеседі, оңтүстік жағында Үндістан жатыр. Чапайнавбгандж 24°22' және 24°57' ендік, 87°23' және 88°23' бойлық аралығында орналасқан. Чапайнавбгандж – Бангладештің мақталы манго өндіретін қалаларының бірі.
Chapainawabganj is the most western district of Bangladesh. Rajshahi and Naogaon is on the east, while on the Indian side is Malda of West Bengal, the rest of India is on the north. Western side is surrounded by the river Padma and Malda district and Murshidabad of West Bengal (India), India is on the southern side. Chapai Nawabganj is situated between the latitude 24'22 to 24'57 and longitude 87'23 to 88'23. Chapainawabganj Is one the mango cities of Bangladesh.
Топография
Чапайнавбгандж ауданы (Ражшахи облысы) 1702,55 км² аумақты құрайды. Бұл аймақ арқылы көптеген өзендер ағып өтеді. Басты өзендер – Ганг және Махананда. Аймақтың көп бөлігі жазық дала болып табылады, көптеген кішкентай көлдер мен су сақтағыштары бар. Бірақ, соңғы кезде Падма (Ганг) өзенінің эрозиясы салдарынан географиялық жағдай өзгерді. Фарракка бөгетінен туындаған өзен шөгінділерінің артуы өзен жағалауларын тозуға алып келді және құмға толы кең аумақ пайда болды, бұл аймақта шағын шөлге ұқсайды. Нарайонпур, Жохупур, Сундарпур, Бағданга сияқты 4-5 кішкентай бірлестік кеңестері Падма өзенінің арғы бетіне көшті. Топырақ құрамына байланысты Чапайнавабганджті екі бөлікке бөлуге болады: 1. Борендра аймағы және 2. Дияр аймағы.
Chapainawabganj District (Rajshahi division) has an area of 1702.55 km2. Many rivers flows over this area. The main rivers are the Ganges, and Mahananda. Most of the land of this area are plain land with many small ponds and water reservoirs. But, recently, the geography has changed due to the erosion by the river Padma (Ganges). Overload of river sediment caused by farrakka barrage eroded the river banks and created a large area of land full of sand which almost looks like a small desert in this area. Four to five small union parisad like narayonpur, johurpur, sundorpur, baghdanga has shifted to the other side of the river Padma. Based on formation of soil, Chapai Nawabganj can be divided into two different parts 1. Borendra area and 2. Diyar area.
Борендра ауданы
Мохананда өзенінің шығыс бөлігі Боринд жолының бір бөлігі болып табылады және Борендра аймағы деп аталады. Борендра аймағы Бангладеш қана емес, бүкіл субконтиненттегі ең ежелгі және танымал аймақтардың бірі. Борендра аймағы Бенгал үшбұрышы қалыптасқан кезде пайда болған. Чхапай Навабганж қаласы, Гомостапур ауданының бір бөлігі және Нахол Борендра аймағын құрайды. Бұл аймақтың негізгі егіні – күріш.
The east part of the river Mohananda is part of Borind Track and known as borendra area. Borendra area is one of the oldest well known areas not only in Bangladesh but also all over the sub continent. Borendra area was formed during the formation of the triangle of Bengal. Chapai Nawabganj sadar, part of Gomostapur Upozilla and Nachol constitutes the borendra area. The main crops of this area is the rice.
Дияр ауданы
Падма өзенінің алабындағы аймақ диар деп аталады. Бұл аймақ Падма өзенінің арнасының үнемі өзгеруінен пайда болған. Бұл жердің топырағы өте құнарлы, сондықтан адамдар жылына бірнеше рет түрлі дақылдарды өсіре алады. Басты дақылдар – күріш, бидай, қарбыз, ал ең танымал жүгері – қалай. Қазір бұл дақылдардың қатар өсіріліп жатқан манго бақтары да қарқынды түрде көбейіп келеді. Бұл аймақ бұрын индиго мен жібек өсірумен де әйгілі болған.
The region in the river Padma basin is known as diyar. The area formed for the continuous change of path of the river Padma. The soil of this area are very fertile and people can cultivate multiple times a year of different type of crops. Main crops are rice, wheat, melons– the most famous corn is Kalai. Mango gardens are increasing rapidly beside these crops now. This area was also famous for the cultivation of indigo and silk.
Падма өзені
Ганг өзені Гималай тауларынан бастау алып, Солтүстік және Шығыс Үндістан арқылы ағады. Бұл өзен Шибгандж қаласында Бангладешке кіріп, Падма деп аталады. Падма Бангладешке құятын жерден 10 миль жоғарырақ Фаракка бөгеті салынды, ол Падманың су деңгейін төмендетті. Бірақ жаңбыр маусымында да өзеннің суы көтеріліп, жақын жерлерді су басады, сондықтан ол өте қауіпті.
The Ganges river originates in the Himalayas and flows through Northern and Eastern India. This river then enters into Bangladesh at Shibganj and takes the name Padma. The Farakka Barrage was built 10 miles upstream of where Padma enters into Bangladesh which decreased the water level of Padma. But still in rainy season, this river becomes very dangerous as the water level grows high and floods the area nearby.
Махананда өзені
Махананда өзені Болахат Упозилласы арқылы осы ауданға кіріп, аудан ішінде ағып, Раджшахи ауданының Годагари қаласында Падма өзеніне құяды. Навабганж қаласы осы өзеннің жағасында орналасқан, және осы ауданның экономикасы да осы өзенмен тікелей байланысты.
Mahananda River entered to this district through Bholahat Upozilla and flows through the district and finally falls to the river Padma at Godagari, Rajshahi district. Nawabganj town is situated on the bank of this river and the economy of this district is driven by this river too.
Пагла
Пагла өзені де Үндістаннан басталып, осы аудандағы Татипур, Мораганга (өлген Ганг) жерінде Бангладешке кіреді. Бір шақырымға аққан соң, Махананда өзенімен бірігеді.
The Pagla River also flows from India and enters into Bangladesh in this district at Tattipur, Moraganga (dead gangis). After flowing a mile, it mixes with the river Mahananda.
Пунарбхаба өзені
Пунарбхаба өзені Бангладештің Динажпур және Наогоан аймақтарынан өтеді, содан кейін Чапайнавбганжға жетеді.
The Punarbhaba River flows through Dinajpur and Naogoan of Bangladesh and then enters into Chapainawabganj.
Климат
Шапанабған үлкен қала Раджшахиге өте жақын орналасқан, екі ауданның да климаты бір-біріне ұқсас. Кёппен климаттық жіктелімі бойынша Раджшахи тропикалық ылғалды және құрғақ климат аймағында орналасқан. Раджшахи климаты көбінесе муссондық желдермен, жоғары температурамен, жоғары ылғалдылықпен және орташа жауын-шашынмен сипатталады. Ыстық маусым наурыз айының басында басталып, шілде айының ортасына дейін жалғасады. Ең жоғары орташа температура сәуір, мамыр, маусым және шілде айларында байқалады, ал ең төменгі температура қаңтар айында тіркеледі. Жауын-шашынның ең көп мөлшері муссон айларында жауады. Ауданның жылдық жауын-шашын мөлшері шамамен құрайды. 2022 жылғы Бангладеш халық санағы мәліметтері бойынша, Чапай Навабгандж ауданында 448 029 үй шаруасы және 1 835 527 адам тұрады, олардың 25,5% қалалық жерлерде тұрады. Халық тығыздығы 1 шаршы километрге 1078 адамды құрайды. 7 жастан асқандардың сауаттылық деңгейі 71,9% болды, бұл ұлттық орташа көрсеткіштен (74,7%) төмен.
Chapainabganj is very close to the big city Rajshahi and the climate of both districts are very close. Under Köppen climate classification, Rajshahi has a tropical wet and dry climate. The climate of Rajshahi is generally marked with monsoons, high temperature, considerable humidity and moderate rainfall. The hot season commences early in March and continues till the middle of July. The maximum mean temperature observed is about during the months of April, May, June and July and the minimum temperature recorded in January is about The highest rainfall is observed during the months of monsoon. The annual rainfall in the district is about
According to the 2022 Census of Bangladesh, Chapai Nawabganj District had 448,029 households and a population of 1,835,527, 25.5% of whom lived in urban areas. The population density was 1,078 people per km2. The literacy rate (age 7 and over) was 71.9%, compared to the national average of 74.7%.
Дін
Чапайнавбгандж ауданында 1987 мешіт, 474 храм, 56 будда ғибадатханасы және 28 шіркеу бар. Чотто-Сона мешіті, Чапай мешіті, 15 ғасырдағы Дарашбари мешіті сияқты мешіттер белгілі. Жора Матха – атақты буддалық монастыры, ал Наода Ступасы – буддалық ескерткіші.
The district of Chapainawabganj consists of 1987 mosques, 474 temples, 56 Buddhist temples and 28 churches. Chotto Sona Mosque, Chapai Mosque, 15th century Darashbari Mosque, etc. are famous mosques. Jora Math is the famous Buddhist monastery and Naoda Stupa is the Buddhist monument.
Чото Сона мешіті
Сұлтандық кезеңнің ең әсем ескерткіштерінің бірі – Чхота-Сона мешіті немесе Чапайнавабгандж қаласындағы Гаурдағы Сона мешіті. Оны сұлтан Алауддин Хусейн-шах (1493–1519) тұсында Вали Мұхаммед салған. Алғашқыда мешіт 15 алтын жалатылған күмбезбен жабылған, оның ішінде ортаңғы қатардағы 3 шаушала күмбездері болған, осыдан-ақ мешіт есімдік атауын алған. Осы мешіттің қасында қаһармандық ерлік еткен, «Бiррестха» атағын алған капитан Мохиуддин Жахангир мәңгілікке көшкен.
One of the most graceful monument of the Sultanate period is the Chhota Sona Masjid or Sona Mosque at Gaur in Chapainawabganj Built by one Wali Muhammad during the reign of Sultan Alauddin Husain Shah (1493–1519). Originally it was roofed over with 15 gold gilded domes including the 3 Chauchala domes in the middle row, from which it derives its curious name. By the side of this mosque great martyr Birsrestha Captain Mohiuddin Jahangir laid in peace.
Әкімшілік
Чапайнавбғандж ауданы бес упазиладан тұрады: Жапонияның қаржылық көмегімен қауымдық радиостанция ашылды. Радио Махананданың жұмысын Бангладештің экс-министрі Суранжит Сен Гупта салтанатты түрде бастады.
Chapainawabganj district comprises five Upazilas: a community radio station was established with the financial help of Japan. The operation of Radio Mahananda was inaugurated by Bangladesh ex minister Suranjit Sen Gupta.