Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Этимология
Ауданның атауы оның орталығы болып табылатын қаладан шыққан. Бұл сөз "мұлави" және "базар" деген екі сөзден құралған. "Мұлави" – исламдық құрметті лақап, ал "базар" – бенгал тілінде базар немесе қала деген мағынаны білдіреді. Мұлавибазарға жергілікті судья, ислам дінінің бұл өңірге келген кезінде белсенді уағызшылық жасаған Шах Мұстафаның ұрпағы Мұлави Сәйед Құдратұлланың құрметіне ат қойылған. 1771 жылы Сәйед Құдратұлла өз жерінде шағын базар ашқанда, жергілікті халық оны Мұлавибазар деп атаған, содан бері бұл атау қолданылып келеді деп есептеледі. Бұл базар қазіргі Пошим базарының (Батыс базары) жанындағы өзен бойында орналасып, уақыт өте келе кеңейді.
The district, Moulvibazar is named after the town which serves as its headquarter. The word is derived from two words, moulvi and bazar, meaning 'Market of the Moulvi'. 'Moulvi' is an Islamic honorific title and 'bazar' is the Bengali word for market or township. Moulvibazar is named after Moulvi Syed Qudratullah, a local judge and a descendant of Shah Mustafa, an Islamic preacher active during the advent of Islam in the region. It is believed that the name was coined in the 1771 when Syed Qudratullah established a small bazaar on his zamindari land and local people named it as Moulvibazar. This market was established at riverside of the present Poschim Bazar (West Market), which gradually expanded over the time.
Тарих
930 жылы Пашимбах, Тенгубазар Мәндірі, Раджанагарда, сондай-ақ 11 ғасырдағы Раджа Марунданатхтың Калапур, Шримангалдан мыс тақталар табылды. Бұл аудан ежелгі Камарупа патшалығының бір бөлігі болған. Жазулардағы мәліметтерге сүйенсек, бұл аймақта буддистер мен индуистер тұрған, ал Панчгаонда ежелгі университет болған деген болжам бар. Бұл жер Раджа Бхану Нараян құрған ежелгі Ита патшалығының орталығы болды, ал астанасы Бхумиура және Эолатоли ауылдарында орналасқан. Басқа аймақтардың ішінде қазіргі Моулвибазар Садар болып табылатын Чандрапур немесе Чандрараджа да бар еді. 1303 жылы Силхетті басып алғаннан кейін, Шах Джалалдың көптеген шәкірттері Силхет аймағы мен Бенгалияның қалған бөлігіне таралып кетті. Бағдаттық Шах Мұстафа, Абдул Қадыр Ғиланидің ұрпағы, Раджа Чандра Сингх билеген Чандрапурға көшіп келді. Ол ұлы Сайед Исмаилмен бірге кішкентай төбеде тұрып, жергілікті халыққа насихат айтты. Мұстафа Раджаның қызына үйленгеннен кейін Чандрапурдың билеушісі ретінде Сингхтің орнын басты. Мулвибазарда уағыз айтқан басқа суфи шәкірттері мен әулиелер: Шах Кала, Хажи Расул, Шах Доронг, Хелимуддин Нурнали, Хамид Фаруки, Сайед Насрулла, Сайед Ясин, Сайед Исмаил, Нур Али Шах, Шах Вали Мұхаммед, Шейх Шихабуддин, Сабур Шах, Шах Хелал және Шах Камалуддин. Алайда, бұл билік 1612 жылы Моғол генералы Ислам Хан I шабуыл жасағаннан кейін ұзаққа созылмады. Мұғол империясы мен Баро Бхуяндар арасындағы маңызды шайқас Патан-Ушарда, Камалғанж қаласында болды. Нәтижесінде Ауған басшысы Хуаджа Усман қаза тапты. Раджанагар-Упазиладағы Панчгаон фабрикасы Моғол империясы үшін зеңбіректер жасады. Жандардан Кармакар салған әйгілі Джахан Коша зеңбірегі Даккада қойылған.
Copper plates have been found from 930 AD in Paschimbagh, Tengubazar Mandir, Rajnagar and one of Raja Marundanath from the 11th century in Kalapur, Srimangal. The district was also part of the ancient Kamarupa kingdom. It is suggested that the area was inhabited by Buddhists and Hindus as evidence from inscriptions suggests there was an ancient university in Panchgaon, Rajnagar. The terrain was headquarters of the ancient Ita Kingdom founded by Raja Bhanu Narayan and its capital was in the villages of Bhumiura and Eolatoli. Other regions included Chandrapur or Chandrarajya which is modern day Moulvibazar Sadar. After the Conquest of Sylhet in 1303, many disciples of Shah Jalal scattered across the Sylhet region and the rest of Bengal. Shah Mustafa of Baghdad, a descendant of Abdul Qadir Gilani, migrated to Chandrapur ruled by Raja Chandra Singh where he lived on top of a small hill with his son Syed Ismail and would preach to the local people. Mustafa would eventually succeed Singh as the ruler of Chandrapur after marrying the Raja's daughter. Other Sufi disciples and saints who preached in Moulvibazar included Shah Kala, Haji Rasul, Shah Dorong, Helimuddin Nurnali, Hamid Faruqi, Syed Nasrullah, Syed Yasin, Syed Ismail, Nur Ali Shah, Shah Wali Muhammad, Sheikh Shihabuddin, Sabur Shah, Shah Helal and Shah Kamaluddin. However, this rule was short lived after Mughal General Islam Khan I's attack in 1612. An important battle between the Mughal Empire and the Baro Bhuyans was held in Pathan Ushar, Kamalganj. This led to the death of Afghan leader Khwaja Usman. The Panchgaon Factory in Rajnagar Upazila produced cannons for the Mughal Empire. The famous Jahan Kosha Cannon, built by Janardan Karmakar remains in display in Dhaka.
Экономика
Мүлвибазардың негізгі экспорттық тауарлары бамбук, шай, ананас, қамыш, жаңғақ, апельсин, агар, каучук, манго және лимон болып табылады. Бангладештің 153 шай бағының 91-і Мүлвибазарда орналасқан. Аймақ сонымен қатар әлемдегі ең үлкен үш шай бағының (көлемі және өндірісі бойынша) үйі. Шремангал аймағындағы ананастар өзінің дәмі мен табиғи тәттілігімен әйгілі. Шримангал шай плантацияларының жоғары жиілігіне байланысты "Бангладештің шай астанасы" деп белгілі.
The main exports of Moulvibazar are bamboo, tea, pineapple, cane, jackfruit, oranges, agar, rubber, mangoes and lemons. Ninety one of Bangladesh's 153 tea gardens are located in Moulvibazar. The area is also home to the three largest tea gardens (size and production wise) in the world. Pineapples from the Sreemangal area are famous for their flavour and natural sweetness. Srimangal is known as the 'tea capital of Bangladesh' due to the high frequency of tea plantations found there.
Дін
Мулвибазар ауданында 2967 мешіт, 613 ғибадатхана, 56 шіркеу және 22 будда ғибадатханасы бар. Силхет бөлігінің ең ірі индуист ғибадатханасы "Кадипур Шиб Бари" Моулвибазар ауданындағы Кулаура апазиласында орналасқан. Атақты мешіттер қатарында Шах Мұстафа мешіті, Гойгор мешіті, Жиладпур мешіті және Лавашара Джаме мешіті бар. Жаңғырушы Деобанди қозғалысы Сримангалдағы маңызды орталық саналатын Джамия Лұтфия Анварул Улум Хамиднагарда кең таралған, ал көптеген адамдар Таблиғи Жамаатқа қатысады. Барлехадағы Сужаул аға Фазыл медресесі тағы бір исламдық оқу орны. Шағын шиит мұсылмандары әр жыл сайын Ашура күні Кулаурадағы шиит әулеті тұрған Наваб Бариде, Притимпашада жиналады. Моулвибазарда көптеген индустар тұрады, олардың көп бөлігі Шримангалда шоғырланған. Моулвибазар Бангладеш аудандары арасында Гопалгандждан кейін индустардың ең көп үлесіне ие екінші аудан. Притимпашаның Чото Сахеб Баридегі Бегум Талиб ун Ниса Хатун 18 ғасырдың соңында танымал Рабир Базар Джаме мешітін салған.
The district of Moulvibazar consists 2967 mosques, 613 temples, 56 churches and 22 Buddhist temples. Sylhet division's largest Hindu temple "Kadipur Shib Bari" located at Kulaura upazila in Moulvibazar district. Notable mosques include the Mosque of Shah Mustafa, Goyghor Mosque, Jiladpur Mosque, and the Lawachara Jame Mosque. The revivalist Deobandi movement is popular in with Jamia Luthfia Anwarul Uloom Hamidnagar being a notable centre in Srimangal and many are part of the Tablighi Jamaat. Another Islamic institution is the Sujaul Senior Fazil Madrasha in Barlekha. An small minority of Shia Muslims gather during Ashura every year at the Nawab Bari in Prithimpasha, which was home to an royal Shia family in Kulaura. There is a sizeable Hindu population in Moulvibazar many who are living in Sreemangal. Moulvibazar has the second highest proportion of Hindu residents of any district in Bangladesh, after Gopalganj. Begum Talib un Nisa Khatun of Prithimpasha's Chhoto Saheb Bari established the famous Rabir Bazar Jame Masjid in the late 18th century.
Көлік
Қаладағы негізгі көлік жүйелері – велосипедтік рикшалар, авторикшалар (көбінесе «нәресте таксилері» немесе CNG деп аталады), автобустар, шағын автобустар және жеке көліктер. Күн сайын шамамен 10 000 рикша қатынайды. 2008 жылдан бастап автобус бағалары 30%-ға дейін өсті, бағалар Tk4-тен 25.95-ке дейін ауыспайды. Кулаура теміржол станциясы мен Сримангал теміржол станциясы – мемлекеттік «Бангладеш теміржолы» компаниясының ұлттық бағыттарындағы пойыздарды қамтамасыз ететін басты стансалар. Бханугач теміржол стансасы, Тилагаон, Ватера және Рашидпур стансаларын жергілікті тұрғындар да пайдаланады. Шамшернағарда жалпы қолданысқа арналған әуежай бар.
The main transport systems used in the city are Cycle rickshaws, auto rickshaws (mainly known as baby taxis or CNGs), buses, mini buses and cars. There are about 10,000 rickshaws running each day. Bus service prices have increased as of 2008, up to 30% higher, prices ranges from Tk4 to 25.95. The Kulaura Railway Station, Sreemangal Railway Station is the main railway station providing trains on national routes operated by the state run Bangladesh Railway. Also Bhanugach Railway Station, Tilagaon, Vatera, Rashidpur Station is used by local peoples. There is a public use airport in Shamshernagar.
Туризм
Бұл ауданда елдегі ең көп шай плантациялары орналасқан. Шримангал Бангладештің шай астанасы ретінде танымал және нағыз 7 қабатты шайды ішуге болатын жалғыз орын. Мулвибазарда Шах Жалалдың серігі Шах Мұстафаның мазары мен мешіті, сондай-ақ 15 ғасырда салынған Жиладпур мешіті мен Гойгор мешіті сияқты маңызды діни орындары бар. Мулвибазар қаласында көптеген сауда орталықтары мен бірнеше үнді, қытай және американдық асханалар кездеседі. Барлехадағы Мадхабкунда сарқырамасы – ауданның ең танымал туристік тартымдылығы. Қамалғанж қаласындағы Разканди қорық орманның ішінде орналасқан Хум Хум сарқырамасы 2010 жылы жақында ғана ашылды. Аудан елдің ірі ұлттық саябақтарының бірі – биологиялық әртүрлілігімен әйгілі Лавачара ұлттық саябағына да ие. Осы саябақта 1956 жылғы «80 күнде әлемді айналып шығу» фильмі түсірілген. Мадхобпур көлі – елде ақ қарны бар балықшылдың кездесетін жалғыз орын. Хакалуки Хаор, Хайл Хаор және Билашхара көлі де жақын жердегі ылғалды жер экожүйелері болып табылады. Хамидур Рахманның ескерткіші Қамалғанж қаласында орналасқан. Сонымен қатар, Сайфур Рахман стадионы деп аталатын көп мақсатты стадион да бар.
The District contains the highest amount of tea plantations in the country. Srimangal is known as the Tea Capital of Bangladesh and is the only place where one can have the original 7 layered tea. Moulvibazar also has notable religious sites such as the dargah and mosque of Shah Mustafa, a companion of Shah Jalal; as well as the Jiladpur Mosque and Goyghor Mosque, two ancient mosques from the 15th century. Moulvibazar town has many shopping malls and several Indian, Chinese and American eateries. Madhabkunda waterfall in Barlekha is probably the most well known tourist attraction of the district. The Hum Hum waterfall located in the Razkandi Reserve Forest in Kamalganj was also recently discovered in 2010. The district also contains one of the country's major national parks, Lawachara National Park, famous for its biodiversity. The park was also the filming site for the 1956 film Around the World in 80 Days. Madhobpur Lake is the only place in the country in which you can find the white bellied heron. Hakaluki Haor, Hail Haor and Bilashchhara Lake are also other nearby wetland ecosystems. The memorial monument of Hamidur Rahman can be found in Kamalganj. There is also a multi use stadium called Saifur Rahman Stadium.
Білім
Бангладеш шай зерттеу институтын Шримангал қаласынан табуға болады. Ол шай сапасын дамытуға және стандарттауға, сондай-ақ Бангладеш шай өнеркәсібіне зерттеу нәтижелерін енгізуге маңызды үлес қосты. Моулвибазар ауданындағы ең көне мектеп – Моулвибазар мемлекеттік жоғары мектебі.
The Bangladesh Tea Research Institute can be found in Srimangal. It has made significant contributions in evolving and standardising the quality of tea, and introducing its research findings to the tea industry of Bangladesh. The oldest school of Moulvibazar district is Moulvibazar Government High School.