Хабибгандж – Бангладештің Силет бөлігіндегі аудан. 1867 жылдан бері тарихы бар, 1984-те аудан болды. Археологиялық жаңалықтар мен ежелгі құралдар табылған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Хабигандж, бұрын Хабибгандж деп аталған, Бангладештің солтүстік-шығысындағы Силхет бөлімінде орналасқан аудан. 1867 жылдан бері бөлімше мәртебесіне ие болғаннан кейін, ол 1984 жылы аудан ретінде құрылды. Ауданның аты оның орталығы – Хабигандж қаласының атынан қойылған.
Habiganj , formerly known as Habibganj , is a district in north eastern Bangladesh, located in the Sylhet Division. It was established as a district in 1984 as a successor to its subdivision status since 1867. It is named after its headquarters, the town of Habiganj.
Ежелгі
Тарихи дәуірге дейінгі қоныстар Чунурухаттың Чандирмазар маңындағы Чаклапунджи шай бағында табылды. Хабаганджта Балу өзенінің арнасынан да маңызды көне құралдар табылды. Бұл Балу – жаңбырдан кейін бірнеше сағатқа ғана толатын шағын, уақытша өзен. Қазбадан алынған ағаш қалдықтарының бұрыштылығы мен жаңалығы олардың қашықтан келмегенін, жақын маңдағы төбелерден алынғанын көрсетеді. Типологиялық, технологиялық және морфометриялық тұрғыдан бұл құралдар Лалмай, Комиллада табылғандарға ұқсас. Екі аймақтағы ағаш қалдықтары жиынтығы көбінесе екі топқа бөлінеді: жылтыратылмаған құралдарсыз (қол балталары, кескіштер, сырғыштар, тіліктеу құралдары, ұштар сияқты) неолитке дейінгі жиынтықтар және жылтыратылған құралдар бар (қол балталары, жылтыратылған кельттер, тескіштер және т.б.) неолиттік жиынтықтар. Кауравалардың Дуриодханасының қазіргі Хабагандж тұрғындары деп саналатын әулетке үйленгені туралы индуистік эпос Махабхаратада айтылады.
Prehistoric settlements were said to have been discovered in the Chaklapunji tea garden, near Chandirmazar of Chunarughat. Habiganj has also revealed a significant number of prehistoric tools from the bed of Balu Stream, a small ephemeral stream (water remains here only for a few hours after rainfall). Angularity and freshness of the fossil wood artifacts suggest that they did not come from a great distance and probably came from nearby hillocks. Typologically, technologically, and morphometrically, the artifacts are more or less the same as those found in the Lalmai, Comilla. The fossil wood assemblages of both of these areas are often classified into two groups: pre neolithic assemblages without polished tools (hand axes, cleavers, scrapers, chopping tools, points etc.) and neolithic assemblages (hand axes, polished Celts, awls etc.). The Hindu epic known as the Mahabharata mentions the marriage of Duryodhana of the Kauravas into a family that are thought to be inhabitants of present day Habiganj.
Ерте ортағасыр
Орта ғасырларда қазіргі Хабигандж ауданында Азмардан, Баниячан және Тунгачал сияқты көптеген ұсақ патшалықтар болған. 1254 жылы Бенгалияның губернаторы Малик Ихтияруддин Иузбак Азмардан патшалығына шабуыл жасады. Ол жергілікті раджаны жеңіп, оның байлығын тонады. 11 ғасырда Брамахалдың раджасы Упананда Тунгачал деген феодалдық патшалықты Эпивишнуға сыйлады. Оның орталығы Оңтүстік Хабигандж қаласындағы Раджапурде орналасқан. Упананданы Гур патшалығының адалдары өлтіргеннен кейін Эпивишну Тунгачалдың Гурдың бір бөлігі екенін мойындаудан бас тартты. Бұл 1258 жылы Тунгачалдың Гунги Журир Хаор жағалауында шайқасқа әкелді, онда Эпивишну қаза тауып, ал Шандул кейіннен Гурдың раджасы Говардан тарапынан Тунгачалдың губернаторы болып тағайындалды. Эпивишнудың қазасына жауап ретінде Трипура королі Тунгачалды Гурдан қайтарып алып, Эпивишнудың министрі Бхадра Джанарданды Тунгачалға басшылық етуге тағайындады. Гоурдың Говинда билік құрған кезеңде Джанардан қызметтен алынып, оның орнына Ачак Нараян тағайындалды. 1303 жылы Силхетті жаулап алғаннан кейін, Саид Насируддин 1304 жылы Тунгачалға шабуыл жасау үшін 12 әулиенің көмегімен 1000 сарбаздық жасақты басқарды. Насируддин Лакхнаути сұлтаны (Батыс Бенгалияда) Шамсуддин Фирүз Шахтың әскери қолбасшысы болды. Ачак Нараянның сәтті басып алынуынан кейін Тунгачал Тараф деп аталды және Бангалаға (Бенгал) қосылды. Тараф кіндік шеңбердегі білім берудің беделді орталығына айналды.
In medieval times, there were numerous petty kingdoms that were situated in what is now Habiganj District such as Azmardan, Baniachang and Tungachal. In 1254, the Governor of Bengal Malik Ikhtiyaruddin Iuzbak invaded the Azmardan Raj. He defeated the local Raja, and plundered his wealth. A feudal kingdom by the name of Tungachal was given to Epivishnu by Raja Upananda of Brahmachal in the 11th century. It was based in Rajapur in southern Habiganj. Following the murder of Upananda by the Gour Kingdom loyalists, Epivishnu refused to acknowledge Tungachal as a part of Gour. This led to a battle in 1258 on the banks of Ghungi Jurir Haor in Tungachal in which Epivishnu was murdered and Shandul was subsequently appointed as Tungachal's governor by Raja Govardhan of Gour. In response to Epivishnu's murder, the King of Tripura managed to annex Tungachal away from Gour and appointed Bhadra Janardan, Epivishnu's minister, to govern Tungachal. Janardan was deposed during the reign of Govinda of Gour and replaced by Achak Narayan. Following the Conquest of Sylhet in 1303, Syed Nasiruddin led a contingent of 1000 soldiers along with the help of 12 saints to capture Tungachal in 1304. Nasiruddin was the military commander of Shamsuddin Firuz Shah, the Sultan of Lakhnauti (in western Bengal). After the successful capture and defeat of Achak Narayan, Tungachal was renamed to Taraf and incorporated into Bangalah (Bengal). Taraf was transformed to an esteemed centre of study in the subcontinent.
Орта ғасырдың соңы
XIII және XVII ғасырлардың басында Хабигандждің бір бөлігі Насирабад мемлекетінің құрамына кірді. Сәйед Мұса 16 ғасырда Тарафтың заминдары болды. Трипура патшасы Амар Маникья Баро Бхуйяндарды су қоймасын қазуға жұмысшылар жәрдем беруге шақырды. Мұса Твипра патшалығына бағынудан бас тартты. Осының салдарынан 1581 жылы Жилкуа шайқасы болды, нәтижесінде Мұса мен оның ұлы Сәйед Адам Байрам тұтқынға алынды. 15 ғасырдың ортасына қарай, Лаурдың барлық бөлімдері Баниячанг үйінің (қазір мұсылман дінінде) басшылығымен біріккенде, Тарафтың мұсылмандық аймағы Баниячунгтың бақылауына өтті, ол қазіргі Сунамгандж және Хабигандж аудандарын қамтитын аумағын кеңейтіп, қуатты мемлекетке айналды. Тарафтың Сәйед заминдар әулетінен шыққан Сәйед Хабиб Улла Хабибгандж деген қалаға негіз салды. Кейіннен бұл атау Хабигандж деп өзгертілді. 17 ғасырда Банияшангта Банияшангтың Баро Бхуйян заминдары (Ануар Хан және Хусейн Хан) мен Моғол әскері арасында шайқас болды, осы шайқас туралы мәліметтер Бахрастан и Гейибиде кездеседі. Хаджа Осман Букай Нагар бекінісінен қашып, Гирипалдың етегінде Путижуриде паналады. Ол сондай-ақ Путижуриде қорғаныс үшін маңызды бекініс салған. Ходжа Османның інісі бекіністе болмаған кезде Моғол әскері осы мүмкіндікті пайдаланып, Баниячанг пен Тарафты Моғол Бенгалиясына қосып алды.
Between the thirteenth and early seventeenth centuries, parts of Habiganj were a part of the state of Nasirabad, based in Mymensingh. Syed Musa became the zamindar of Taraf in the 16th century. During his office, the King of Tripura Amar Manikya called upon the Baro Bhuiyans to contribute labourers to aid in the digging of a reservoir tank. Musa refused to accept such subordination to the Twipra Kingdom. As a result, the Battle of Jilkua emerged in 1581 leading to the imprisonment of Musa and his son Syed Adam Bairam. By the middle of the 15th century, when all the divisions of Laur were united under the headship of Baniachang House (now of Muslim faith), it seems the Muslim area of Taraf passed under the control of Baniachung, which now became very powerful to include in its territory, the whole of present Sunamganj and Habiganj subdivisions. A town by the name of Habibganj was founded by Syed Habib Ullah who belonged to the Syed zamindar dynasty of Taraf. The word was later corrupted to Habiganj. In Baniachang a battle occurred between the Baro Bhuiyan zamindars of Baniachang (Anwar Khan and Husayn Khan) with the Mughal army in the 17th century, which can be found in the Bahrastan i Gayebi. Khwaja Usman fled Bukai Nagar Fort and established a shelter at Putijuri on the foot of the Giripal. He also established a fort at Putijuri, which was extremely important for defense. The Mughal army took the advantage when Khwaja Osman's brother was absent from the fort, leading to the successful annexation of Baniachang and Taraf into Mughal Bengal.
Қазіргі заманғы
Британдық Радж кезінде 1790 жылы Хабигандж Дака ауданы (1779–1793) құрамында Тана (полиция бөлімі) ретінде құрылды. 1886 жылы Калькуттада өткен Конгрестің екінші сессиясында Үндістан Ұлттық Конгресі Хабигандж ауданынан өкілдерді шақыра алды. 1896 жылға дейін Хабигандждің әкімшілік орталығы Ласкарпурдағы Андар сотында орналасқан болатын. 1874 жылдың 12 қыркүйегінде Силхет ауданының (Ассамның бір бөлігі) құрамына кірді. Хабигандж 1867 жылы кіші аудан ретінде жарияланды. 1893 жылдың 7 сәуірінде Ассам провинциялық үкіметінің №273 хабарламасына сәйкес, Хабигандж Танасы (әкімшілік бірлік) құрылды. 1911 жылы Хабигандж Шығыс Бенгалияға (қазіргі Бангладеш) қайта қосылды. Содан кейін 1960 жылы Аймақтық офицер (Даму) лауазымы құрылды. Хабигандж – Пәкістан армиясының басқыншылығына қарсы Мукти Бахини алғашқы партизандық қозғалысын бастаған тарихи орын. 1971 жылдың 4 сәуірінде Бангладеш Азаттық соғысы кезінде армияның жоғары шенді офицерлері Телияпарадағы 2-ші Шығыс Бенгалия штабында бас қосты. Бұл шай бақтарымен қамтылған, жартылай төбелі аймақ болатын. Осы кездесуде төрт аға командирге операциялық аймақтардың жауапкершілігі жүктелді. Силхет-Брахманбария аймағы майор Шафиулланың, Комилла-Ноахали аймағы майор Халед Мошаррафтың, Читтагонг-Читтагонг таулы аймағы майор Зиаур Рахманның және Куштия-Джессор аймағы майор Әбу Осман Чоудхуридің басқаруына берілді. Кездесуде генерал М.А.Г. Османи басшылығымен азаттық күрескерлері күштерінің ұйымдастыру тұжырымдамасы және командалық құрылымы жасалды. 1971 жылғы Азаттық соғысы кезінде 1971 жылдың 16 қарашасында азаттық күрескерлері мен Пәкістан армиясы арасында 18 сағаттық тікелей шайқас болды, оның салдарынан азаттық күрескері Джагатоти және 11 ауыл тұрғыны Пәкістан армиясы тарапынан қаза тапты. 1984 жылдың 1 наурызында Хабигандж аудан ретінде құрылды. Мд. Қамрул Хасан – аудан әкімі.
During the British Raj, Habiganj was established as a Thana (police precinct) in 1790, under Dhaka district (1779–1793). In the second session of the Congress held in Calcutta in 1886, the Indian National Congress was able to attract representatives from Habiganj District. Until 1896, Habiganj's administrative centre was in Court Andar, Laskarpur. On 12 September 1874 it came under Sylhet district (part of Assam). Habiganj was declared as subdivision in 1867. On 7 April 1893, according to Notification #273 of Assam Provincial Government, Habiganj Thana (Administrative unit) was established. Habiganj was rejoined with East Bengal (now Bangladesh) in 1911. Then the Office of the Circle Officer (Development) was established in 1960. Habiganj is the historical place where the Mukti Bahini started their first guerrilla movement against oppression of Pakistani Army. On 4 April 1971, during Bangladesh Liberation War the senior army officers assembled at the headquarters of 2nd East Bengal at Teliapara, a semi hilly area covered by tea gardens where General MAG Osmani, Lieutenant Colonel Abdur Rob, Lieutenant Colonel Salahuddin Mohammad Reja, Major Kazi Nuruzzaman, Major Khaled Mosharraf, Major Nurul Islam, Major Shafat Jamil, Major Mainul Hossain Chowdhury, and others were present. At this meeting four senior commanders were entrusted with the responsibility of operational areas. Sylhet Brahmanbaria area was placed under the command of Major Shafiullah, Comilla Noakhali area was given to Major Khaled Mosharraf while Chittagong Chittagong Hill Tracts was given to Major Ziaur Rahman and Kushtia Jessore area was placed under command of Major Abu Osman Chowdhury. In the meeting the organization concept of the freedom fighter forces and the command structure were chalked out under the command of General MAG Osmani. During the War of Liberation in 1971 an 18 hours direct encounter between the freedom fighters and the Pakistani army was held on 16 November 1971, in which freedom fighter Jagatyoti and 11 villagers were killed by the Pakistani army. On 1 March 1984 Habiganj was established as a District. Md. Kamrul Hasan is the Deputy Commissioner.
География
Хабигандж қаласы орналасқан. Оның ауданы 2,636.58 км² және солтүстікте Сунамгандж ауданымен, шығыста Үндістанның Трипура штаты және Маулвибазар ауданымен, солтүстік-шығыста Силхеттің Балагандж ауданымен, батыста Брахманбария және Кишорегандж аудандарымен шектеседі.
Habiganj is located at Its area is 2,636.58 km2 and bounded by Sunamganj District to the north, Tripura of India and Maulvibazar District to the east, Balaganj Upazila of Sylhet to the north east, Brahmanbaria and Kishoreganj districts to the west.
Әдебиет және мәдениет
Хабиганг халық әдебиетімен, атап айтқанда Махуя Сундари және Дупар Пат туындыларымен танымал. Жергілікті газеттер: "Daily Habiganj Express", "Daily Pravakar", "Pratidener Bani", "Swadhikar" апталығы, "Swadeshbarta", "Drishtikon", "Daily Khowai", "Habiganj Samachar", "Janatar Dalil", "Parikrama", екі апта сайынғы "Prayas", "The Daily Habiganjer Ayna" және "Mritika". Бұрынғы жергілікті газеттер: ай сайынғы "Moitri" (1909), апталық "Projapati" (1909), "Sree Sree Sonar Gauranga" (1329 BS), "Palli Bani" (1940), апталық "Shahid" (1948), апталық "Jagaran" (1955), ай сайынғы "Avijatrik" (1966).
Habigang is famous for folk Literature: Mahuya Sundari and Dhupar Path. Local newspapers: Daily Habiganj Express, Daily Pravakar, Pratidener Bani, weekly Swadhikar, Swadeshbarta, Drishtikon, Daily Khowai, Habiganj Samachar, Janatar Dalil, Parikrama, fortnightly Prayas, The Daily Habiganjer Ayna and Mritika. Defunct local newspapers: monthly Moitri (1909), weekly Projapati (1909), Sree Sree Sonar Gauranga (1329 BS), Palli Bani (1940), weekly Shahid (1948), weekly Jagaran (1955), monthly Avijatrik (1966).
Спорт
Хабаңдж Адуник стадионы – Хабаңдж ауданындағы ең ірі стадион. 25 000 көрерменге арналған бұл арена крикет және футбол ойындарына пайдаланылады.
The Habiganj Adhunik Stadium is the largest stadium in Habiganj District. The 25,000 capacity venue is used for cricket and football.