Кіріспе

Маратха империясының үнді генералы Мурарбаджи Дешпанде (17 ғасыр) – Чатрапати Шиваджи билік құрған кезеңде Маратха империясының алғашқы жылдарындағы генерал. Ол 17 ғасырдағы Пурандар қамалында Жаи Сингх I-мен бірге келген Моғол генералы Дилир Ханға қарсы Пурандар бекінісін қорғағанымен танымал.

Ерте өмір

Мүрәрбжі Дешпанде Чандрасенья Кайаста Прабху әулетінен туған. Оның туған жері Джавали Сатара ауданы болды. Ол 700 мавле (марафа әскері) Дилер Ханға шабуыл жасау үшін басқарған батыр қолбасшы еді.

Пурандар шайқасы

Пурандар бекінісі үшін болған шайқас маратхалар мен моғолдар үшін де маңызды, символдық оқиға болды. Маратхалардың моғолдарды мүмкіндігінше ұзақ уыстап тұруы қажет еді, осылайша таулы Маратха империясын бағындырудың қыңырлығын көрсетуге болатын. Моғолдар үшін Пурандарды мүмкіндігінше жылдам басып алу да маңызды болды, осы арқылы күшті моғол империясының қарсыласудың бекерлігін көрсетуге болатын. Ақырында, еуропалық мерген Маннуччи басқаратын моғолдардың артықшылықты еуропалық зеңбіректері Пурандардың қабырғаларын қиратты. Қорғаныс құлағанмен, Мурабаджи және оның әскерлері жанкешті қорғаныс ұстады. Моғолдар сыртқы қабырғаларды бұзғанда, Мурабаджи мен оның сарбаздары, саны жағынан әлдеқайда көп болса да, қаһарлы қарсы шабуыл жасады. Маратха халықтық тарихында Мурабаджидің қылыш шеберлігі зор болғаны және ол агрессивті, жігерлендіретін көшбасшы болғаны, үлкен моғол әскерін кері шегіндіргені айтылады. Дилер Хан Мурабаджидің батырлығына тәнті болды, оған бітім туралы ұсыныс жасады және моғол әскерінде жомарт жалақымен қызмет етуге шақырды. Мурабаджи Хиндави Свараджья идеалдарына адалдығынан бас тартты. Ол осы ұсынысқа қатты ашуланып, жасағымен бірге моғол әскерінің ортасына шабуылдап, жүздеген жауынгерді қаза қылды. Қалған маратхалар бекіністің ішкі қабырғаларына (баалекилла) шегінді, берілуден бас тартып, соңғы адамға дейін күресуге дайын болды. Пурандар шайқасы маратхаларға Мырза Раджа Джай Сингх бастаған күштің басымдылығына қарсы тұрудың қиындығын түсіндірді, сонымен қатар моғолдарға маратхалардың жігерлілігін көрсетті. Одан кейін Чатрапати Шиваджи Махарадж өзінің әскерінің жойылу қаупінен және елінің қирауынан сақтау үшін Мырза Раджаға бағынуға келісті. Аурангзеб Пурандар шартына қол қоюға тырысты және Шиваджиді Маратханы бағындыру үшін ұзақ және қымбат науқанға барудың орнына Аграға шақырды. Келісімнің бір бөлігі ретінде Чатрапати Шиваджи моғолдарға 23 бекінісін және 400 мың хонды беруге келісті.

Танымал мәдениетте

2023 жылы «Вир Мурабарбаджи» – Дешпанде өміріне негізделген, «Альмонд Криэйшнз» және «АА Фильмз» компанияларының продюсерлік құралымен түсірілген үнді маратхи тіліндегі тарихи драмалық фильм.