Кіріспе
Ирландиялық сарбаз (1751–1799)
Чарльз Эдвард Сол Дженнингс (19 қазан 1751 – 11 желтоқсан 1799), сондай-ақ Батыл Килмен деп аталатын, француз қызметінде болған ирландиялық сарбаз және революционер. Ол Ирландияның тәуелсіздігін жақтаған және Француз революциясын белсенді түрде қолдаған. Дженнингс Теобальд Вулф Тоунмен байланыста болғандығы мәлім, және ол Наполеон I-нің қол астында бригада мен дивизия командирі болып қызмет еткен.
Дженнингс Америка Тәуелсіздік соғысы мен Француз революциялық соғыстарында қызмет етті. Ол Ирландия тәуелсіздік қозғалысындағы маңызды тұлға болды. Дженнингс революциялық және Наполеон дәуіріндегі ең харизматикалық ирландиялық генералдардың бірі ретінде танылды. Ол ақсүйек атағына ие болмаса да, кейде де Килмен және Килмен бароны деп аталды, бұл Дженнингстің Мейо графтығындағы Килмендегі әулеттік үйіне сілтеме жасайды.
Ерте өмір
Дженнингс 1751 жылдың 19 қазанында Дублин, Ирландиядағы Темпл Бардағы Саул сотында дүниеге келді. Оның әкесі, доктор Теобальд Дженнингс, Туам, Галвей графтығының жанындағы Поланираннан (Полл ан Иарайн) (Темір көл) белгілі дәрігер болды. Ол Дублиннің бай дистилляторы Лоренс Соулдың қызы Элеонор Соулға үйленді. 1738 жылы доктор Дженнингс пен Элеонора Ирландиядан шығып, Францияның оңтүстік-батысындағы Тоне Шарентте қоныстанды. 1751 жылы Элеонора жүкті болғанда, баласын Ирландияда тудыру үшін Франциядан Дублинге қайтып келді. Дженнингс балалық шағын Саул сотында туыстарымен бірге өткізді. 11 жасқа келгенде ол Ирландиядан Францияға әкесіне қосылды. Дженнингс Тоне Шарентте білім алып, француз тілін жақсы меңгерді.
Әскери мансап
Дженнингс 1764 жылы 14 жасында Австрия армиясына қабылданып, әскери мансабын бастады. Австрияда жеті жыл кіші офицер болып қызмет еткен соң, 1774 жылы француз армиясына өтті. 1778 жылдың қыркүйегінде Кильмен Лаузун герцогы Арман Луи де Гонтауға тиесілі және оның басқаруындағы жалдамалы әскер бөлімі – Volontaires étrangers de Lauzun (Лаузун легионы) адъютанты болып тағайындалды. Ол 1779 жылы Сенегалда, ал 1780-83 жылдары Америкада Рошамбо қолбастылығымен осы бөлімде қызмет етті және бөлім гусар полкі ретінде қайта құрылғаннан кейін де қалып қойды.
Американың Тәуелсіздік соғысы
1780 жылы Дженнингс Лаузун легионының кіші лейтенанты болып тағайындалды. Ол Америка Тәуелсіздік соғысы кезінде Рошамбо мен Лафайет маркізінің басшылығымен қызмет етті. 1781 жылдың 18 шілдесінде лейтенант Дженнингс легионнан шабуылшылар отрядына қолбасшылық етті. Шабуылшылар Нью-Йорк штатының Моррисания қаласындағы бекіністі қорғап тұрған гессендік шасёрлерді кері шегіндірді. Бұл оқиға Йорктаунға жорық кезінде болды. Америкадағы тәжірибесі оған терең әсер етті. Бұл, Ирландиядағы жастық шағындағы әсерлерімен және әкесінің ұстанымдарымен қосылғанда, Дженнингстің сол дәуірдің революциялық идеяларын бойға сіңіруіне ықпал етті. Ол берік республикалық қағидаларды қалыптастырды және Францияға оралғаннан кейін Француз революциясының жақтасы болды.
Әскердің бас шебері
1786 жылы ол лейтенант атағын алды және герцог де Лаузунның гусарлар полкін басқарды. Екі жылдан кейін капитандық шеніне көтерілді. Әскери беделінің артуы оған эскадрон шефі атағын сыйлады. 1791 жылдың 21 наурызында, 40 жасқа толуына жеті ай қалғанда, ол әскерден құрметпен зейнетке шықты, барон атағын иеленді және француз азаматтығы алу үшін барлық адамдар берген азаматтық антқа қол қойды. Бұл, әсіресе француз төңкерісіне дейін және оның кезінде, шетелдіктер мен аристократия үшін өте маңызды болды. Ол шамамен бір жыл отбасылық өмірге және қайырымдылыққа берілді. 1792 жылы Гилберт дю Мотье, Лафайет маркизінің жеке шақыруымен, Дженнингс Франция мен монархиялық Еуропа арасындағы соғыс басталғанда француз армиясына қайта оралды. Шеф-эскадрон шенімен қайта тағайындалған Дженнингс Француз революциялық соғыстарында қызмет етті. Ол Шарль Франсуа Дюморие және Лафайеттің корпусының командирі болды. 1792 жылдың қыркүйегінде Вальми шайқасына қатысты, оның басқаруындағы гусарлар тобы бүкіл француз дивизиясын құрылудан сақтап қалды. 1792 жылдың қарашасында Джемапп шайқасында Килмен мен Шартр герцогы (Луи Филипп) көрінетін жеңілісті жеңіске айналдырды. Ол шайқас алаңында бас полковник шеніне көтеріліп, «le brillant et courageux Kilmaine» («шағылысқан және батыл Кильмен») деп танылды.
Бригада және дивизияның командалығы
Килмен Солтүстік армияда қызметін жалғастырды және өзінің қабілетті офицерлерінің бірі екенін көрсетті. Жемаппес шайқасындағы жеңістен кейін Солтүстік армия 48 жаяу әскер батальонынан және 3200 атты әскерден тұрды. 1792 жылдың желтоқсанына қарай, Революциялық үкіметтің немқұрайлылығы салдарынан, осы әскерлер киімсіз, аяқ киімсіз, аштықтан зардап шегіп, жыртық киім киген күйде болды. Мың бес жүз адам дезертирлік жасады. Килменнің атты әскеріне етік, жабдық, қару-жарақ және жылқы жетіспеді. Лисле мен Тонгреде азықтан қырылып, 6000-ға жуық ат пен жүк көліктік жылқы өліп қалды. Килменнің осы қиын жағдайларда әскері арасында тәртіпті сақтауға жасаған тың еңбегіне құрмет көрсетілді. Ол жиі жеке қаражатынан әскерлерін азық-түлікпен қамтамасыз етуге тырысты, олар Эш-ла-Шапель маңындағы ауылдарды тонап, топтасып шаңқап жүрді. Килменнің көптеген сарбаздары өз қарауылдық орындарынан жалғыз кеткен кезде кекшіл шаруалар тарапынан өлтірілді. Килмен 1793 жылдың 8 наурызында бригада генералы болып тағайындалды. 1793 жылдың сәуір айында Дюмурьедің дезертирлігінен және қашуынан кейін Килмен Ұлттық конвенцияға адалдығын сақтап, 1793 жылдың 15 мамырында дивизия генералы шеніне көтерілді. Ол енді әскерде тәртіпті қалпына келтіру үшін күш-жігерін екі есе арттырды, өйткені оның басшысының бас тартуынан кейін армия дерлік тарап кеткен еді. Оған Аугуст Мари Анри Пико де Дампиер басшылық етті. Ол Килменнің тиімді көмегімен бір ай ішінде әскерде толық тәртіп орнатылды.
Раисмес шайқасы және Контеге шегіну
Кильмен 1793 жылғы 8 сәуірде Антверпен конгресінің сәтсіз аяқталуынан кейін одақтас державаларға қарсы науқанда Дампиердің алдыңғы жасағына қолбасшылық етті. Диспетштер Кильменнің «1-ші және 2-ші мамырдағы қастандық істерде» көрсеткен батырлығын куәландырды, онда ресми есеп бойынша, ол екі аттыдан айырылды, өйткені ол қаһарлы шабуылды тойтарды. Содан кейін алты күн бойы үздірілмейтін шайқастар жүрді. Кильмен 8 мамырда Раизм шайқасында ерекше батырлық танытты, бұл шайқасты Дампиер Конде-сюр-л’Эскоуда босату үшін өткізді. Француздар ауыр шығындармен жеңіліске ұшырады. Дампиер қаза тапты, ал Кильменге кері шегінуді қамтамасыз ету үшін арттық күштермен шайқасуға бұйрық берілді. Ашуланған және тәртіпсіз әскер сол кезде бақытсыз герцог д’Энгиеннің номиналды билігінде болған Конде қаласына қайта шегінді. Франсуа Жозеф Друо де Ламарш Дампиердің орнын басып, Кильменді дивизиясымен Арден армиясына жіберді. Ол онда ұзақ уақыт болған жоқ, бірақ ең қиын жағдайда тапқан негізгі әскерге қайта шақырылды. Де-Дампиердің қазасы және Адам Филипп, Конте де Кустинның тұтқындалуы Солтүстік армияға өлім соқты. Ол енді шамамен отыз мың сарбазға дейін азайды. Бұл сарбаздар тәртіпсіз күйде, лайықты басшысыз, мақсатсыз қалды. Армияның маневрлері жай ғана кездейсоқтыққа немесе білімсіздікке тірелді, өйткені Кильменнен басқа, оның басшыларында шеберлік, тәжірибе және жігер жетіспеді. Олар Цезарь лагерін тастап, Валансьен қаласына жақын, үш шақырым жерде орналасқан Фамардағы бекінілген позицияларына қайта оралды, олар осы қалаға жол ашты. Мұнда оларға 23 мамырда шабуыл жасалып, кері шегінуге мәжбүр болды және Жан Анри Бекей Ферран басқаратын қаланың гарнизонына оны тастап кетті.
Солтүстік армиясының бас қолбасшысы
1793 жылғы 17 шілдеде Килмен Солтүстік армияның Бас қолбасшысы болып тағайындалды. Ол Арден армиясынан өз дивизиясымен қайтадан әскерге қосылды. Килменнің келуі әскердегі тәртіпсіздікті уақытша басаңдатты. Солтүстік армиясы Шелда өзенінің жағалауында орналасып, Йорк және Албани герцогы мен Кобург князінің бірлестік қолбасшылығымен қарсы тұрған, олардан әлдеқайда көп санды әскерге қарама-қарсы болды. Килмен 24 000 сарбазымен, олардың саны кем болғандықтан, шабуылға түсуге батыл болмады. Килменнің орналасқан жерінен Парижге дейінгі қашықтық 40 лиганы құрады. Егер ол шайқасып жеңіліп қалса, одақтастардың Парижге еніп, конвенцияны жоюына кедергі келтіретіндей күшті позицияны алу мүмкіндігі болмас еді. Килменнің жағдайы тұрақсыз еді. Соғыс және саяси жағдай оған қарсы қалыптасқандықтан, ол астананы тастап немесе Луарадан арғы жаққа шегінбеді. 7-8 тамыздағы Цезарь лагері шайқасында Килмен қоршауға түсудің алдын алу үшін әскерін кері шегерді. Ол шегініп кеткеніне қарамастан, Конвент оны (сол кезде) "толыққанды бүлікшіл" деп сипаттады.
Түрмеге қамау және босату
Цезарь лагеріндегі шегінісіне және оның шетелде туылғандығы және шетелдегі байланыстарына қатысты күдіктерге байланысты Килмен командирліктен алынып, әскерден шығарылып, Люксембургке жер аударылды. Өзінің жағдайы туралы ол: "Мен Республиканың мүддесі үшін қандай шенде болсам да қызмет етуге дайынмын, және қайда болсам да өз міндетімді орындаймын" деді. Килмен Парижге жасырын оралып, әйелімен бірге Пасси қалашығына зейнетке шықты. Олар онда бірнеше ай тыныш өмір сүрді. Террор режимі басталғанда, ол және оның әйелі тұтқындалып, түрмеге қамалды. Килмен гильотинадан құтылып, 1794 жылдың шілдесінде Робеспьер құлағаннан кейін босатылды. Олар Лазар Карно қол қойған бұйрық бойынша босатылып, біраз уақыт Парижде қалды.
Италиялық науқан
Килмен 1795 жылғы мамыр айында Якобин көтерілісін басуға қатысты. Ол Жан-Шарль Пишегрге Париждің фаубургтарының наразылық толқынына қарсы Ұлттық конвенцияны қорғауда көмектесті. Килмен конвенция үшін 1796 жылғы 13-ші Вендемиарға дейін күресті, Наполеон Бонапарт пен Революциялық партиямен белсенді ынтымақтасты. 1796 жылдың басында ол Бонапартпен бірге Италияға аттанды. Ол 10 мамырда Лоди шайқасында соғысты және ат әскерін жетектеп, жеңіске үлес қосты. Қыркүйек айында Солтүстік Италияның қолбасшысы болып тағайындалды. Бұл жорықтағы әрекеттері оның бүкіл Еуропадағы беделін арттырды. Қазан айында Килмен Мантуя қоршауында Наполеонның қол астындағы қолбасшыларының бірі болды. Дагоберт Зигмунд фон Вурмсердің басшылығындағы австриялықтар қашып шығуға тырысты, бірақ 1100 сарбаз бен бес зеңбірек жоғалтып, кері қайтарылды. Килмен оларды кері қайтаруда маңызды рөл атқарды. Бонапарт 1796 жылғы 1 қазанда Директорияға жолдаған хатында былай деп жазды:
Мантуяны қоршауға алған екі дивизияға қолбасшылық ететін генерал Кильмен 29-ы күні бұрынғы орнында қалды және жаудың жем-шөп әкелуге тырысатынына үміттенді, бірақ олар Картузиан монастыры мен Серзе шіркеуінің жанындағы Праделло қақпасының алдында орналасты. Батыл генерал Кильмен шабуылға дайындық жасады және осы екі нүктеге қарсы екі колоннамен алға жылды. Бірақ ол жау лагерьлерін эвакуациялағанда, жаудың артқы қатары оған тек бірнеше мылтық атып, марш бастады. Генерал Ваубоаның алдыңғы бекеттері Тирольді қорғап тұрған австриялық дивизиямен кездесіп, жүз он тұтқынға алды. Желтоқсанның басында Вурмсер тағы да қашып шығуға тырысты. Австриялықтар таң атпай-ақ операцияны бастады. Алайда, Бонапарт атап өткендей, "Килмен оны әдеттегідей, шыққаннан гөрі жылдам кері қайтарды және одан екі жүз сарбаз, бір гаубица және екі зеңбірек алды. Бұл оның үшінші сәтсіз әрекеті болды". Килмен 5 айдан астам уақыт бойы Мантуя қоршауына қатысқан әскерлерге белсенді және шебер басшылық етті. Вурмсер ақыры 1797 жылғы 3 ақпанда капитуляциялады. Бұл маңызды жеңіс туралы әскери министрге хабарлаған жеделхатында Кильмен былай деп жазды:
Килмен, генерал де дивизия және Ломбардияның коменданты, әскери министрге. Милан, 17 Плувиозе, 1797 жыл. Азамат Министр, Мен генерал Бонапарттың Романьядан жіберген курьерін пайдаланып отырмын (Директорияға Папа әскерлерінің жеңілісін хабарлау үшін), Мантуяның басып алынуы туралы хабар беру үшін, бұл туралы мен кеше кешке Мантуядан келген курьерден алдым. Мен бұл жағдайды жариялауды қажет деп таптым, өйткені генерал Бонапарт, ол Романьяда Папаның әскерлерін жоюмен айналысады, оның курьері кеткен кезде бұл факт туралы білмеуі мүмкін. Гарнизон біздің әскери тұтқындарымыз және алмасу үшін Германияға жіберіледі. Мен әлі де капитуляция шартын алмадым, бірақ бас қолбасшы оны бірінші курьермен жіберуге асықпайды. Мантуяның басып алынуы Парижде осы оқиғаға орай өткізілген салтанатты шаралармен және Бонапарт пен Кильменнің құрметіне арналған аркалармен атап өтілді. "Ломбардияның ирланд командирі" деп аталатын бұл оқиға қаладағы әрбір жүректе үлкен қуаныш тудырды. Килмен капитуляциядан кейін қысқа уақытқа Мантуяда басшылық етті. Парижге оралғаннан кейін оған барон де Кильмен атағы берілді.
General Kilmaine, who commands the two divisions which press the siege of Mantua, remained on the 29th ultimo in his former position, and was still in hopes that the enemy would attempt a sortie to carry forage into the place, but instead they took up a position before the gate of Pradello, near the Carthusian convent and the chapel of Cerese. The brave General Kilmaine made his arrangements for an attack, and advanced in two columns against these two points, but he had scarcely begun to march when the enemy evacuated their camps, their rear having fired only a few musket shots at him. The advanced posts of General Vaubois have come up with the Austrian division which defends the Tyrol and made one hundred and ten prisoners." Early in December, Wurmser attempted another breakout. The Austrians began their operation just before dawn advancing under a furious cannonade. However, as Bonaparte noted, "Kilmaine made him return, as usual, faster than he came out, and took from him two hundred men, one howitzer, and two pieces of cannon. This is his third unsuccessful attempt." Kilmaine energetically and ably commanded troops involved in the Siege of Mantua for over 5 months. Wurmser finally surrendered on 3 February 1797. In a dispatch notifying the Minister of War about this important victory Kilmaine wrote:
Kilmaine, General de Division and Commandant of Lombardy, to the Minister of War. Milan, 17 Pluviose, 1797Citizen Minister,I avail myself of a courier which general Bonaparte sends from Romagna (in order to announce to the Directory the defeat of the Papal troops), to acquaint you with the capture of Mantua, the news of which I received yesterday evening by a courier from Mantua itself I thought it necessary to announce this circumstance, because General Bonaparte, who is occupied in Romagna annihilating the troops of his Holiness, may probably have been ignorant of this fact when his courier departed. Tho garrison are our prisoners of war and are to be sent into Germany in order to be exchanged. I have not yet received the articles of capitulation, but the commander in chief will not fail to send them by the first courier. The capture of Mantua was celebrated in Paris by the firing of cannon and the erection of arches in honour of Bonaparte and Kilmaine 'the Irish Commandant of Lombardy', and a grand joy was diffused through every heart in the city on the fall of what they styled the Gibraltar of Italy, while Bonaparte, loaded with the diamonds of the vanquished corrupt Pope, and the spoils of our Lady of Loretto, pushed on to seek fresh conquests and new laurels. Kilmaine briefly remained in command in Mantua after its capitulation. Upon returning to Paris, he was awarded the title Baron de Kilmaine.
Англия армиясының бас қолбасшысы
1798 жылдың көктемінде француздар Ұлыбритания мен Ирландияға шабуыл жасауға дайындалып жатты. Сол жылдың ақпан айында Ла-Манш жағалауына зор шеру өтті. Шабуылға аттанған күштер қырық жаяу әскер бригадасынан, отыз төрт атты полк, екі атты артиллерия полкі, екі жаяу артиллерия полкі, алты саперлер мен пионерлер ротасы және алты минерлер мен понтондықтар батальонынан тұрды. Бұл күшке 18 көрнекті дивизия генералдары мен 47 бригада генералдары басшылық етті – Францияның ең батыл және қабілеттілері. Олардың арасында Кильмен, Луи Александр Бертье, Жан Батист Клебер, Андре Массена, Жак Макдональд, Мишель Ней, Клод Перрин Виктор және болашақ соғыстарда империя маршалдары ретінде танылатын басқа да генералдар болды. Соғыс музыкасын ойнаған оркестрлердің сүйемелдеуімен сарбаздар Париж көшелерімен өтіп, "Англияға шабуыл! Республика ұзақ жасасын! Ұлыбритания жойылсын!" сияқты ұрандар жазылған қара туларын көрсетті.
Килмен өзінің мемуарларында Парижде зор кеш өткізгенін жазды. Онда көптеген ирланд генералдары, соның ішінде полковник Фр, және Паридегі барлық ирландтар болды. Қонақтардың арасында ирланд көтерілісшілері Джеймс Бартоломеу Блэкуэлл, Уильям Корбет және Неппер Тэнди де болды, сондай-ақ белгілі американдық радикал және зиялы Томас Пэйн (сол кезде саяси қашқын және псевдо-анархист, оны Кильмен шақырған) және генерал О’Шер де қатысты. Ирландиялық республикашы Вольф Тоун кешке қатыспады. Ол сол кезде Парижде жасырынған және Наполеонмен (Килмен арқылы ұйымдастырылған) Ирландия революциясын талқылау үшін құпия кездесулер өткізіп жатты. Тоун Париждегі көптеген ирландтарды жек көріп, оларды "қасіретті, қарапайым жандар" деп сипаттады, және олардан қашық болды. Дегенмен, ирландтық клубтардың барлық мүшелері мен отандық наразылық партиялары да қатысты. Көптеген құлшыныспен айтылған саяси тостаулар жасалды, олардың ішінде ең бастысы: "Ирландия Республикасы ұзақ жасасын, Республика ұзақ жасасын!". Сөз сөйлеу кезінде республикашылдықтың отандық жерде қаншалықты дамығаны және католиктер мен диссиденттердің Англияның игілігінен құтылуға қаншалықты құштар екені айтылды (Килмен бала кезінде әкесінен жек көруге үйренген игілік). Ирландиялық көтерілісшілердің басшысы Наппер Тэнди түннің көп бөлігінде төрағалық етті, оның сол жағында Томас Пэйн, оң жағында Кильмен отырды, ол кештен кейін дереу армия колоннасына қосылу үшін Парижден кетуге тиіс болды. Кильмен сол түні болашақ Ирландия Республикасын құлшыныспен құттықтады және Ирландияның керемет азаттығына деген ең қанағатты тілегінің орындалуына толық сенім білдірді (күлкілі болса да). Бірнеше күн ішінде жүздеген канонерлік қайықтар дайындалуға бұйрық берілді, ал көлік кемелері Дюнкеркте жиналуға тиіс болды, оларды сол кезде Шелда аузында тұрған голландиялық эскадрон британдық флоттан қорғайтын болды. Бұл қару-жарақ туралы естігенде бүкіл Ұлыбритания қозғалысқа келді. Осы арада Францияның жағдайы өте қиын және жабырқаулы болды. Сәуір айында Кильмен Франция мен Голландияның (содан кейін бұрынғы провинцияға дейін азайтылған) барлық жағалауларын зерттеуді үкімет бұйрығымен орындағаннан кейін Парижге қайтып келді. Ол дереу Ұлыбритания аралдарын басып алуға жіберілген Армэ д’Англетердің бас қолбасшысы болып тағайындалды. Бұл лауазым Маренгоның батыры Луи Десекске арналған еді, енді ол оған берілді. Осы атақты әскердің жоғарғы бас қолбасшысы ретінде бүкіл Еуропаның назары оған тікелей қарады. Сол кезде Еуропадағы француздық әңгімелер бұл экспедиция Ұлыбританияға емес, шын мәнінде Мысырға бағытталғанын, және Кильмен оның командалығын өзінің үлкен әскери шеберлігі үшін емес, министрлікті алдап, ирландтың аты қару-жарақ Ирландияға бағытталғанын сендіру үшін алғанын мәлімдеді, сондықтан оны ешқашан болмаған Армэ д’Англетердің бас генерал-майталманы деп атады. Егер бұл жағдай болса да, Кильмен мұны білмейтін. Көп ұзамай көлік кемелерінің саны мыңнан асып, Голландияның барлық әскери-теңіз ресурстары француз қызметіне тартылып, Кильмен басқарды. Полковник Ши, Вольф Тоун, генерал Анри Жак Гийом Кларк, генерал Жан Жозеф Амабл Хамберт және Кильмен осы уақытқа дейін Ирландияға шабуыл жасауды жоспарлап, тығырыспен жұмыс істеп жатты. Олар Біріккен Ирландиялықтардың әскери ұйымдасу деңгейін жақсы білетін және өткен жылдың соңында халық қару-жарақпен жақсы қамтамасыз етілгенін және оларды қалай қолдану керектігін білетінін білген. 1797 жылдың басында британдық үкімет көптеген қару-жарақтарды тауып алып, тәркіледі, олар тек Ленстер мен Ольстерде 70,630 пышақ және 48,109 мылтықтарды тартып алды. Егер ирландтар жоспарлаған көтерілісін іске асырса, Кильменнің зор экспедициясы Ирландияға қонғаннан кейін қандай нәтиже болатынына күмән тудырмайды.
"Long live the Irish Republic, long live the Republic." Speeches were made expressive of the rapid progress which republicanism had made in their native country, and of the strong desire of the Catholics and Dissenters to throw off the yoke of England, (that yoke which Kilmaine in his boyhood had been taught by his father to abhor and to hate). Irish rebel leader Napper Tandy, was in the chair for most of the night, on his left sat none other than Thomas Paine, and on his right sat Kilmaine, who, immediately after the banquet, had to leave Paris to rejoin his column of the army on the coast. The future Irish Republic was enthusiastically saluted by Kilmaine that night, and every confidence (though merry) expressed in the accomplishment of his most ardent desire for the magnificent emancipation of Ireland. Within days hundreds of gunboats were ordered to be prepared, and transports were to be collected at Dunkirk, to be protected from the British fleet by a Dutch squadron then at the mouth of the Scheldt. All of Britain was up in arms on hearing of an armament so formidable. Meanwhile, the condition of France was then absolutely desperate and wild. In April, Kilmaine returned to Paris, after having executed, by order of the government, a survey of all the coasts of France and Holland (then reduced to a province of the former). He was promptly appointed Commander in Chief of the Armée d'Angleterre destined for the invasion of the British Isles. The position which had been meant for Louis Desaix, the hero of Marengo, was now bestowed upon him. As the supreme chief of command of this famous militia force, the eyes of all Europe were now fixed firmly on him. French whispers throughout Europe at the time assert that this expedition was destined, not for Britain, but in fact for Egypt, and that Kilmaine received the command of it, not so much for his great military skill, but as to deceive the ministry, supposing that the name of an Irishman would cause them to believe that the armament was destined for Ireland and so they named him General in Chief of the Armee d'Angleterre, which never existed at all. Even if this was the case Kilmaine didn't know it. The number of transports was soon increased to over a thousand, and all the naval and military resources of Holland were pressed into the French service and managed by Kilmaine. Colonel Shee, Wolfe Tone, General Henri Jacques Guillaume Clarke, General Jean Joseph Amable Humbert and Kilmaine, were by this time hard at work planning an Irish invasion. They were well acquainted with the extent of the military organization of the United Irishmen and knew that by the close of the preceding year, the people were well provided with arms, and knew the use of them. At the beginning of 1797, great quantities were discovered and seized by the British Government, who, in Leinster and Ulster alone, captured 70,630 pikes, with 48,109 muskets. If the Irish managed their projected rising, one cannot for a moment doubt what the result would be, once Kilmaine's formidable expedition landed in Ireland.
Ирландиялық шабуыл
Сол уақытта Килменнің денсаулығы ақырындап нашарлап бара жатты. 47 жастағы Килменге жүктелген міндеттер мазасыздық пен қиындықтарды бірге әкелді, себебі оған түрлі қару-жарақтан және бірнеше ұлттан құралған осы зор әскердің жабдықтары мен ұйымдастырылуын қадағалау тапсырылды. Оны денсаулығы нашарлаған күйінде де, курьерлер жолға түскен кезде, тіпті түн ортасында Парижге қайта-қайта шақырып алып отырды. Директория оны шілде айының басында Брюггеден, ал сол айдың соңында Брестен шақырып әкеліп, бірнеше күннен кейін қайтадан жіберді. 1798 жылдың жазында еуропалық баспасөз Килменге деген құрметті білдіретін сөздерге толы болды. Килменнің штабындағы офицер, Гражданин д'Арбуа, Килменнің миссиясы туралы Париж газеттеріне жарқын хабар жіберді, ол 1798 жылдың 7 тамызында жарияланды. Ол былай деп жазды: "Біздің әскерлеріміз, теңізде де, құрлықта да, батыл және данышман қолбасшы Килменнің жетекшілігімен ағылшындармен шайқасуға асыға күтеді, бұл біздің жақын арадағы жеңісіміздің және жауларымыздың жеңілісінің ең сенімді кепілі". Осы кезеңде Брюссель газетінде: "Француз республикашылары Ирландияға сәтті шабуыл жасай алады деп сенеміз, бельгиялық жастар генерал Килменнің басшылығымен сол елде қызмет етеді, ол оның туған жері болғандықтан, француз және ирланд әскерлеріне қолбасшылық ететін болады" делінген. Директорияның санасында күмән болды, бірақ олардың сарбаздары мен генералдарының жүрегінде ешқандай күмән болмады, сондықтан үлкен кешігулер орын алды. Ирландияны қолдау жобасының негізгі қозғаушы күші болған генерал Хоше қайтыс болды. Ал Килмен, Тоун, Ши және басқа да ирланд патриоттары үміт артқан Бонапарт енді олардың мүддесіне немқұрайлы қарады, өйткені оның барлық күші Шығыстағы соғысқа жұмсалған.
Пэдди Килмейн
1798 жылы Директория Англия армиясын таратуға кірісіп, Килменнің әскерін кері шақырды. Килмен Парижге үкімет пен Теңіз министрлігіне әскерді кемеге мінгізіп, флотты аттандыру туралы өтінішпен барды. Оның сұрақтарына жауап берілмеді немесе назарда ұсталған жоқ. Олардың оған қатысты маңызды жоспарлары болды. Бас қолбасшы Килменнің күштерінің Ирландияға «өздігінен» аттанғанының тағдыры бастапқыда-ақ шешілді. 22 тамызда Брестен жасалған алғашқы әрекет жақсы басталып кетті. Генерал Хамберт басқаратын шамамен 1000 француз әскері елдің солтүстік-батысына, Майо округындағы Килкуминге түсті. Олар 5000-ға дейін жергілікті көтерілісшілерге қосылып, британдықтарды Каслбардтан ығыстырып, қысқа мерзімді «Коннахт Республикасын» құрды. Бірақ 1798 жылдың 8 қыркүйегінде Лонгфорд округындағы Баллинамак шайқасында олар жеңіліске ұшырады. Қарсыласып берілген француз әскері британдық тұтқындармен айырбасталып Францияға қайтарылды, бірақ жүздеген тұтқынға алынған ирланд көтерілісшілері атылып тасталды. Қыркүйекте жасалған екінші әрекет, Наппер Тэндимен бірге, Донегал жағалауында апатқа ұшырап, Францияға қайтып оралғанға дейін жағаға шыға алмады. 12 қазан 1798 жылы адмирал Бомпард басқаруымен, генерал Хардидің 3000 шамасындағы үлкен күшімен, соның ішінде Вольф Тонның өзімен жасалған үшінші және соңғы әрекет сәтті болған жоқ. Олар Донегал округындағы Лох Свиллиге жақын жерге түсуге тырысты, бірақ оларды үлкен Корольдік теңіз күштерінің эскадрильясы тоқтатып, үш сағаттық шайқастан кейін Ирландияға түспей капитуляциялады. Тон тұтқындалып, әскери сотқа берілді. Біраз уақыт бойы бүкіл Британияда әскерге бас қолбасшының жеке басшылық етіп жатқанына сенеді, ал Англия мен Шотландияның баспасөздері «Пэдди Килмен және оның бандасы» туралы жағымсыз немесе қарапайым ескертулермен толды. Шындығында генерал Килмен ешқашан кемеге мінбеді, бірақ ол, әрине, бас қолбасшы ретінде, шебер тактик ретінде және өзінің қолбасшысы Наполеонның келісімінсіз, өзінің 6000 әскерінің Рошфорт пен Брестен аттануын қадағалады.
Швейцария армиясының генерал-майоры
1799 жылдың басында Килменнің денсаулығы одан әрі нашарлады. Досы Вольф Тоунның қазасы оны қатты мұңайтты. 1799 жылдың көктемінде Директория оны Хельветия армиясының бас генерал-сиссимусы етіп тағайындады, себебі олар Швейцарияны осылай атауды жөн көрді, бұл Юлий Цезарь бағындырған халықтың ежелгі атын қайта жаңғыртты. Француз әскерлері бір жағынан Ломбардияны, екінші жағынан Рейн провинцияларын жаулап алған еді. Сондықтан олар швейцариялықтарды жеңіп, Хельветия конституциясын өзгертуге күш жеткізіксіз деп санамады. 48 жастағы Килмен бұл міндетті қабылдады және денсаулығы нашарлағанына ұзақ уақыт көңіл бөлмеді, бірақ күйзелісі күшейіп, ол штангасын Массенаға табыстауға мәжбүр болды және белсенді қызметтен мүлдем зейнетке шықты. Жасыра алмайтын қайғымен ол Швейцария тауларының тереңіне енген және олардың қайсар халқына конституция таңған армияның жорығын көрді, онда Бонапарт, «Араласушы» деген желеумен, Хельветияның кельт тайпасының батыл ұрпақтарының одан әрі жаулап алу және амбициялық жоспарларындағы ынтымақтастығын қамтамасыз етті.
Өлім
Назақты жағдайда Кильмен Швейцариядан Париждегі Пассиге қайтып келді, онда оның үй шаруасымен байланысты мәселелері оның нашар денсаулығын одан әрі ушықтырды. Ол 1799 жылдың 11 желтоқсанында 48 жасында дизентериядан қайтыс болды.
Ұрпақтар
Килмен салыстырмалы түрде жас кезінде үйленіп, кем дегенде бір баласы болды. Оның әйелі, "Баронесса де Килмен", одан бірнеше жыл бұрын қайтыс болған болуы мүмкін. Ирландияда Дженнингс отбасының көптеген ұрпақтары кездеседі. Франциядағы Браун де Килмен отбасы генералмен емес, 2-ші лорд Килменнің ұлы, Францияға қоныстанған Фредерик Лонгворт Браунмен туыс.
Цитаталар
Стивен МакГарри, Шетелдегі ирланд бригадалары (Дублин, 2013). Ричард Хейс, "Чарльз Эдвард Дженнингс (Килмайн)", Франциядағы ирландтардың өмірбаяндық сөздігі, Дублин, MH Gill, 1949. Сэмюэл Ф. Скотт, "Килмайн, Чарльз Эдвард Сол Дженнингс де (1751–1799)", Оксфорд ұлттық биография сөздігі, Оксфорд университетінің баспасы, 2004, 18 ақпан 2008 ж. қарастырылды. Томас Фишер, Дублиндегі Тринити колледжі кітапханасының кітапханашысының көмекшісі, "library ireland", Ирландия кітапханасы Чарльз Дженнингс Килмейннің өмірбаяны, Дублин, 116 б. Дублин университетінің журналы (47). Дублин, 1833–1877 жж. Ричард Хейс, "Генерал Чарльз Дженнингс Килмейн 1751–1799" Зерттеулер: Ирландиялық тоқсандық шолу, 23 том, 90 нөмір (маусым, 1934), 301–312 бб. Джеймс Грант, "Байлықтың кавалериясы", Джордж Ротледж және ұлдары. Бродвей, Лудгейт, Нью-Йорк: 416 Брум көшесі.
James Grant, "THE CAVALIERS OF FORTUNE", GEORGE ROUTLEDGE AND SONS. THE BROADWAY, LUDGATE, NEW YORK: 416 BROOME STREET