Кіріспе

Венгр скрипкашысы (1901–1988)

Илона Фехер немесе Илона Фехер (; 1 желтоқсан 1901, Будапешт, Венгрия – қаңтар 1988, Холон, Израиль) – Венгрия скрипка мектебінің көрнекті өкілдерінің бірі, оның ірі тұлғалары: Йозеф Бём, Йозеф Йоахим, Якоб Грюн, Леопольд Ауэр, Йено Хубай, Карл Флеш, Йозеф Сигети, Тибор Варга, Сандор Вег, Андре Гертлер, Като Хавас, Пол Ролланд, Геза Сзилвай және т.б. Ол сонымен қатар белгілі скрипка оқытушысы болды.

Алғашқы жылдар

Фехер алты жыл бойы Будапешттегі Франц Лист атындағы музыка академиясында Женө Хубайдан оқыды. Оның ерте жылдары скрипкадан сабақ берген басқа ұстаздары Иосиф Блох, Иосиф Смилович (сонымен қатар Женө Хубайдың шәкірті) және Имре Погани болды.

Еуропа

Екі дүниежүзілік соғыс аралығында ол бүкіл Еуропа бойынша гастрольде болды, әсіресе Виллем Менгельбергпен және Нидерландының Амстердам қаласындағы Корольдік Концертгебу оркестрімен бірге өнер көрсетті. Фехер 1942 жылға дейін Будапештте тұрды, содан кейін ол және оның қызы концлагерге қамалды. Олар 1944 жылы қашып құтылып, Кеңес Қызыл Армиясы босатқанға дейін венгр және чехословакиялық партизандармен бірге күресті. Кейін ол концерттік сахнаға оралып, тек Кеңес бақылауындағы Шығыс Еуропа елдерінде ғана өнер көрсетті.

Израильге көшіп келу және оқыту

1949 жылы Израильге көшіп келіп, скрипка сабақтарын беру арқылы жаңа өмірін бастады. 25 жылдың ішінде ол қатаң тәртіпті, бірақ юмор сезімінен айырылмаған, шабыттандыратын ұстаз ретінде танылды. Оның 250 шәкіртінің арасында Пинкас Цукерман, Шломо Минц, Хагай Шахам, Итай Шапира, Моше Хаммер және Йонатан Берик сияқты көрнекті скрипкашылар, Шмуэль Ашкенаси және Дэвид Эрлих сияқты камералық музыка орындаушылары, сондай-ақ оркестр музыканты Рон Эфрат (Роттердам филармониясының бас скрипкашысы), Яков Рубинштейн (Бамберг симфониялық оркестрінің концертмейстері) және дирижер Йоэль Леви бар. Тель-Авивтегі Рубин академиясында сабақ берумен қатар, Фекер бүкіл әлемде шеберлік кластарын өткізді. Ол Мюнхен және Фрайбургтегі халықаралық скрипка сайыстарында, соның ішінде Споор конкурсында қазық ретінде жиі қызмет етті.

Марапаттар

Фехерге Будапешттегі Франц Лист академиясының алтын медалі мен дипломы табысталды. Ол сондай-ақ Израильдің Реховот қаласындағы Вейцман ғылым институтының құрметті докторы және Израильдегі туған қаласы Холонның құрметті азаматы атанды. Карнеги залында Исаак Стерннің 65 жылдығына арналған концертте Америка-Израиль мәдени қорының Сүлеймен патшасы атындағы сыйлығымен құрметтелді.