Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Невил Шуттың романы. «Қорамат бөлмесінен» романын Невил Шут жазған. Шут 1960 жылдың қаңтарында қайтыс болды, ал «Trustee» романы сол жылы оның өлімінен кейін жарияланды.
Novel by Nevil Shute
Trustee from the Toolroom is a novel written by Nevil Shute. Shute died in January 1960; Trustee was published posthumously later that year.
Сюжеттің қысқаша мазмұны
Романның сюжеті шағын техникалық журналист Кит Стюарттың іс-қимылдарына толығымен байланысты, өмірі шағын және масштабты модельдік дәлдік машиналарын жобалау мен құрастыруға арналған. Стюарт "Миниатюралық механик" журналында миниатюралық машиналарды қалай жасауға болатыны туралы мақалалар жазады, олар модельдеу қауымдастығында жоғары бағаланады, сондай-ақ өзі де сыйлы. Киттің әпкесі бай теңіз офицеріне үйленген, оқиғаның басында қызметтен зейнеткерлікке шыққан. Жұбайлар Британдық Колумбияға қоныстанғанға дейін кішкентай яхталарында ұзақ саяхатқа шығуды жоспарлайды, ал 10 жасар қызын Кит пен оның әйеліне қалдырады. Кету алдында олар Киттен яхтаның бетонды балластына кішкентай қорапты жасыруға көмектесуін сұрайды. Жұбайлар Француз Полинезиясында кеме апатқа ұшырағаннан кейін, Кит немере қызының толыққанды қамқоршысы мен сенімдісі болады (содан аталған шығарманың мағынасы туады). Бірақ мүлікті басқаратын заңгер ақшаның жоғалып кеткенін анықтайды; дәлелдер Киттің қайын інісі байлығын алмазға айналдырып, онымен бірге шетелге алып кеткенін көрсетеді, бұл экспорттық және валюталық шектеулерді айналып өту үшін жасалған, капиталдың Ұлыбританиядан кетуіне жол бермеу мақсатында. Кит жасырған металл қорапта алмаз бар деп болжайды және оларды апаттан қалай алуға болатынын зерттей бастайды. Бұл қиын мәселе. Кит кедей болмаса да, жақсы жалақылы жұмыстың орнына өзі сүйетін жұмысты таңдаған, сондықтан Полинезияға саяхаттауға шамасы жетпейді. Ол модельдік инженерия әлеміндегі байланыстарын пайдаланып, Гавайиге дейін тегін билет алады. Одан әрі жүруге мүмкіндік таппай, Орегоннан шыққан, сауатсыз, жартылай полинезиялық Джек Донеллидің қолмен жасаған желкенді кемесіне отырады. Кейтті Гавайиге алып кеткен әуе экипажының бірі Англияға қайтып келгеннен кейін Киттің редакторына алаңдаумен жүгінеді. Редактор Киттің қабылдаған тәуекелдеріне қатты таңырқап, Китке көмектесе алатын адамды іздеп, миниатюралық механиканың тығыз қауымдастығын зерттей бастайды. Ақырында Вашингтон штатының Такома қаласының жанындағы үлкен ағаш бизнесін басқаратын Соломон Хиржхорн мырзаға хабарласады. Хиржхорн, тәжірибесіз модельдеуші, Киттің модельдеу мақалаларына қарапайым түсініктемелерді сұрап, ұзақ хаттар жіберген, ал Кит оларға әрқашан шыдамдылықпен жауап берген. Хиржхорн қазір Киттің бір дизайнын, Конгрев сағатын жасап жатыр және оған көмектесу мүмкіндігіне қуанышты. Хиржхорн бизнес серіктесі Чак Ферристің яхтасын Китке көмектесу үшін Таитиге жіберуді ұйымдастырады. Қызықтысы, Кит пен Джек Хонолулудағы яхта капитанынан навигациялық кеңес алған еді. Кит пен Джек Таитиге аман-есен жетеді, бірақ кеме құжаттары болмағандықтан түрмеге қамалу қаупі туады. Яхта капитаны жағдайды түзетіп, Китті апат болған аралға жеткізеді. Ол өзін осы жерге жеткізген тағдыр туралы ойланып, көптеген суреттер түсіреді, ескерткіш тас орнатады және яхтаның қозғалтқышын құтқарып, оны сату үшін Ұлыбританияға қайтарып жібереді. Ферристің көп рет үйленген қызы Доун Джек Донеллимен бірге қашып кеткен қызықты оқиғадан кейін яхта Вашингтон штатына бет алады. Кит бірнеше күн Хиржхорнға барып, оның моделіне көмектеседі. Кит Хиржхорнның компаниясы мен Феррис арасындағы келісімшарттағы инженерлік қателікті байқағаннан кейін, бұл қателік бірнеше миллион долларлық шығынға әкелуі мүмкін еді, Хиржхорн Ферристің компаниясынан үлкен консультациялық төлем алуды ұйымдастырады және өзінің компаниясы Стюарттың үйіне билет ақысын төлейді. Консультациялық төлем Киттің әйеліне жұмыстан босап, немере қызына күтім жасауға мүмкіндік береді. Кит қайын ата-анасы қалдырған багажда алмаз тапқанын айтады, ал оларды сатудан түскен ақша немере қызының білімі мен басқа да қажеттіліктерін қамтамасыз етуге мүмкіндік береді. Романның соңында, Шуттың ең жамандықсыз романында, басқа кейіпкерлер де өз өмірін бақытты жалғастырады.
The plot of the novel hinges on the actions of a modest technical journalist, Keith Stewart, whose life has been focused on the design and engineering of small and scale model precision machinery. Stewart writes serial articles about how to build miniature machines in a magazine called the Miniature Mechanic, which are extremely well regarded in the modelling communityas is he. Keith's sister had married a wealthy naval officer, recently retired from service at the opening of the story. The couple plan a long pleasure cruise in their small yacht before settling in British Columbia, meanwhile leaving their 10 year old daughter with Keith and his wife. Before leaving, they ask Keith for assistance in hiding a small box in the yacht's concrete ballast. When the couple are killed in a shipwreck in French Polynesia, Keith becomes the permanent guardian and trustee of his niece (hence the title). But, the solicitor handling the estate finds that the money has disappeared; the evidence suggests that Keith's brother in law converted his wealth into diamonds to take with him abroad in order to evade export and currency restrictions intended to prevent capital leaving Britain. Keith infers that the metal box he secreted contained the diamonds, and he starts to investigate how he may retrieve them from the wreck. It is a difficult problem. Keith, while not poor, has chosen to do work he loves in place of better paying work, and cannot afford to travel to Polynesia. He is able to call on connections in the model engineering world to deadhead his way on a flight as far as Hawaii. Finding no conventional way to get further which is within his means, he takes passage on the hand built sailing ship of an illiterate half Polynesian from Oregon, Jack Donelly. One of the aircrew who took Keith to Hawaii worriedly approaches Keith's editor on his return to England. The editor, somewhat shocked at the risks that Keith is taking, starts trawling the close knit world of miniature mechanics for someone who could help Keith. Eventually, Mr. Solomon Hirzhorn, who runs a vast timber business near Tacoma, Washington, is informed. Hirzhorn, an inexperienced modeller, has sent lengthy letters asking for elementary clarifications of Keith's modelling articles, which Keith always patiently answered. Hirzhorn is currently building one of Keith's designs, a Congreve clock, and jumps at the chance to help him in return. Hirzhorn arranges for the yacht of a business associate, Chuck Ferris, to proceed to Tahiti to help Keith out. Coincidentally, Keith and Jack had already consulted the yacht's captain for navigation advice in Honolulu. Keith and Jack arrive safely in Tahiti but are in danger of being thrown into jail due to not having proper ship's papers. The yacht captain smooths over the situation, and brings Keith to the island where the wreck is located. There he meditates on the fate that has brought him so far, takes many pictures, erects a headstone, and salvages the yacht's engine, which he arranges to ship back to Britain to sell. After an amusing incident where Ferris's much married daughter, Dawn, runs off with Jack Donelly, the yacht proceeds to Washington State. Keith spends several days visiting Hirzhorn, helping him with his model. After Keith catches an engineering error in the contract between Hirzhorn's company and Ferris's that might have cost a couple of million dollars, Hirzhorn arranges for a large consultancy fee to be paid by Ferris's company and has his own company pay Stewart's airfare home. The consultancy fee enables Keith's wife to stop working and take care of their niece. Keith claims to have discovered the diamonds in luggage left behind by his in laws, and the proceeds from their sale enable them to take care of their niece's education and other needs. The other characters proceed on their lives happily, we are told at the end of what is probably Shute's most villain free novel.
Негізгі тақырыптар
Бұл кітап құрал-жабдықтарды жақсы көретіндерге, әсіресе инженерлер мен модельдер жасаушыларға, машиналарға, құралдарға және шеберлікке құрметпен қарағаны үшін ұнайды. «Miniature Mechanic» атты көркем журнал, шын британдық «Model Engineer» журналының негізінде жазылған, ал Шут өзінің романының басты кейіпкері сол журналдың авторы Эдгар Т. Вестбериден шабыт алғанын мойындады. Романның сюжеті аса күрделі емес, оның құпиясы да жақсы жасырылмаған: оқиғаның шиеленісі мен драмалық жағдайы нәтижеге күдікпен қараудан, бірақ оған қалай қол жеткізілетінін білмеуден туындайды. Кітапта екі қарама-қайшылық жиі кездеседі. Біріншісі – модельдік инженерия шеберлігіне оның іскерлерінің қаншалықты мән беруі және операциялардың физикалық көлемі (қазіргі тілмен айтқанда, оны «балалардың ойыншығы» деп есептеуі мүмкін). Әрине, осы қарама-қайшылықты тек техникалық білімі жоқ кейіпкерлер ғана қызықты көреді, өйткені инженер үшін ең бастысы – ол жобалаған нәрсе жұмыс істеуі, ал Шут – кәсіби инженер болған. Екінші қарама-қайшылық – Кейт Стюарттың өзінің қабілеттерін төмен бағалауы және оның бүкіл әлемдегі инженерлер арасындағы жоғары беделі. Бір инженер оны екіншісіне таныстырғанда, әдетте естілетін қызықты жауап: «Кейт Стюарт емес пе?». Шут, бейтарап баяндаушы ретінде, оны «инженерлік мәселелерді жақсы білетін студент» деп сипаттайды, «бірақ егер ол өзін осылай естігенде таң қалар еді». Роман Шуттың бұрынғы кітаптарына қарағанда сексуалдық мінез-құлыққа көбірек еркіндікпен қарайды. Доннелли мен Доун Феррис арасындағы қарым-қатынас кейіпкерлердің көпшілігімен көңілділікпен немесе мойынсынумен қабылданады. Алдыңғы кітаптарда, мысалы, «Алиса сияқты қала» романында, некеге дейінгі сексуалдық қатынасқа қарсылық танылған. Романның бірнеше кейіпкерлері әртүрлі кемсітулерге ұшыраған топтардан шыққан. Хиржхорн отбасы еврей, сондай-ақ алмаз саудагері Элиас Франк та еврей. Джек Доннелли – «қоңыр» терілі америкалық, сонымен қатар сауатсыз және ақыл-жағынан «кемістігі» бар, бірақ талантты қайық жасаушы және теңізші. Басты кейіпкер, Кейт Стюарт, өте талантты болғанымен, «жұмысшы» сыныбының механик. Барлық төрт кейіпкер де жағымды жарықта бейнеленген.
The book is well loved by tool lovers, especially engineers and model engineers, for its reverent treatment of machinery, tools, and craftsmanship. The fictional magazine Miniature Mechanic is based on the actual British magazine, Model Engineer, and Shute himself admitted that the novel's protagonist is inspired by an author of that magazine, Edgar T. Westbury. The novel's plot is not especially complex, nor is the novel's mystery terribly well hidden: the tension and drama of the story are generated by suspecting the outcome but not knowing how it will be achieved. Two contrasts are regularly apparent throughout the book. The first is between the seriousness with which the craft of model engineering is treated by its practitioners, and the physical scale of operations (which in today's language might be dismissed as "boys' toys"). Naturally, only the non technical characters find this contrast amusing, since to an engineer the ultimate seriousness is that what he designs works, and Shute was a professional engineer. The other contrast is between Keith Stewart's generally low estimation of his own abilities and the high esteem in which he is held by engineers worldwide. "Not the Keith Stewart?" is the amusing recurrent response when one engineer introduces him to another on his journey. "A very competent student of engineering matters" is how Shute the neutral narrator describes him, "though he would have been amazed to hear himself described in those terms". The novel represents a more liberal view of sexual conduct than we see in Shute's earlier books. The affair between Donelly and Dawn Ferris is accepted with amusement or resignation by most of the characters. In earlier books, such as A Town Like Alice, premarital sex was deprecated. Several of the novel's characters come from groups subject to prejudice. The Hirzhorn family is Jewish, as is the diamond merchant Elias Franck. Jack Donelly is a "coloured" American who is also illiterate and mentally "deficient", although a talented boat builder and sailor. The hero, Keith Stewart, is a "working class" mechanic, although an extremely talented one. All four characters are portrayed in a positive light.
Түсініктемелер
"Қайратханадағы қамқоршы" романы Modern Library оқырмандарының 100 ең жақсы роман тізімінде 27-орынға ие болды. Сол дауыс беру нәтижесіндегі алғашқы ондыққа Айн Рэндтің төрт және Л. Рон Хаббардтың үш туындысы кірді. Modern Library баспа директоры Дэвид Эберсхоффтың айтуынша, "дауыс бергендердің арасында бұрмалаушылық болды". Шут Кит Стюарт пен оның әйелінің Лондонның Оңтүстік Илингінде, Шуттың өзі туып өскен үйінде тұрғанын сипаттайды. Мүлік туралы және ондағы қарапайым өмір салты туралы дәл сипаттама берілген. Романның кейіпкері Кит Стюарттың немере қызының сенім қоры үшін қажетті алмастарды Ұлыбританияға қайтару үшін ойлап тапқан хитролық романда толыққанды ашылмайды, бірақ оқырман оны оңай түсіне алады.
Trustee from the Toolroom was voted #27 on the Modern Library Readers' list of the top 100 novels. The top ten in that poll included four works by Ayn Rand and three by L. Ron Hubbard and according to David Ebershoff, Modern Library's publishing director, "the voting population [was] skewed." Shute describes Keith Stewart and his wife as living in the very house in South Ealing, London, where Shute himself was born and brought up. There is a faithful description of the property and of the modest way of life that went on there. The gimmick, devised in the novel by Keith Stewart to bring back to UK the diamonds needed for his niece's trust, is never made explicit, although easily figured by the reader.