Кіріспе
Польшадағы Рим католик архиепископиясы Гнезнен архиепископиясы (Archidioecesis Gnesnensis, Archidiecezja Gnieźnieńska) – Польшадағы ең көне латын католик архиепископиясы, Гнезно қаласында орналасқан. Оған Bydgoszcz және Włocławek епархиялары бағынады.
The Archdiocese of Gniezno (Archidioecesis Gnesnensis, Archidiecezja Gnieźnieńska) is the oldest Latin Catholic archdiocese in Poland, located in the city of Gniezno. The ecclesiastical province comprises the suffragan dioceses of Bydgoszcz and Włocławek.
Тарих
Гнезненский митрополиттік епархиясы 1000 жылы поляк герцогы Болеслав І Батырдың бастамасымен құрылды. Ол миссионер және шейіт Адалберт Прагалықтың (Войцех) қасиетті қалдықтарын Гнезнен соборына әкелді, ол көп ұзамай маңызды паломничество ортасына айналды. Осы жерде Болеслав император Оттон III-мен Гнезнен конгресінде кездесті, онда герцог инвиститура құқығын алып, ескі Познань епархиясын ығыстырып, Гнезнен архиепископтығын құрды. Адалберттің жартылай бауыры Радим Гауденций басшылығымен, шіркеулік провинцияға Краков, Вроцлав және Колобжег (1015 жылы таратылған) епархиялары, сондай-ақ шамамен 1075 жылдан бастап Познань да кірді. Архиепископтар мен олардың суфрагандарының мәртебесі 1136 жылы Папа Иннокентий II-нің Гнезнен бұйрығымен бекітілді. Гнезнен митрополиттері Польша патшаларын тәж кигізу құқығына ие болды және 1412 жылы Польшаның приматы мәртебесін алды. 1572 жылдан бастап олар Польша-Литва Ұлттық Достастығының регенттері ретінде қызмет етті. 1821 жылдың 16 шілдесінде Вроцлав епархиясы Папа Пий VII-нің тікелей билігіне бағынышты болғанда, Гнезно Познань архиепархиясымен жеке одақ (aeque principaliter) құрды. Познань мен Гнезноның одағы 1948 жылдың 12 қарашасынан бастап қайтадан таратылды, осы кезде Варшава және Гнезно архиепархиялары арасында жеке одақ (in persona episcopi) орнатылды. 1992 жылдың 25 наурызындағы Апостолдық конституция бойынша Папа Иоанн Павел II Гнезно мен Варшава архиепархиялары арасындағы одақты қайтадан бөліп берді.