Жоғалған діоцездер мен титулдық епископтықтар

Кіріспе

Бұрынғы епархияның епископтық орындығы

Әр түрлі шіркеулердегі титулярлық орындық – бұрынғы епархияның епископтық орындығы, ол енді қызмет етпейді, кейде «өлі епархия» деп аталады. Мұндай орынның әкімшісі немесе иерархы «титулярлық митрополит» (жоғарғы дәреже), «титулярлық архиепископ» (орта дәреже) немесе «титулярлық епископ» (төменгі дәреже) деп аталуы мүмкін, бұл әдетте титулярлық орынға берілген мәртебеге сәйкес келеді. Титулярлық епархиялар – бұл енді функционалды түрде жоқ епархиялар, көбінесе аумақтары мұсылмандар тарапынан басып алынуы немесе олардың діни жікке бөлінуі салдарынан. 1923 жылғы грек-түрік халқының алмасуы да титулярлық орындықтардың пайда болуына себеп болды. Максимианополис қаласы, осы атпен бірге, 1207 жылы император Калоян басшылығымен болгарлар тарапынан қиратылды; қала мен орындық 1204 жылы Төртінші крест жорығы кезінде Константинопольді басып алған Латын империясының бақылауында болды. Солтүстік Африкадағы Парфения жері тасталып, шөл құмына сіңіп кетті.

Католик шіркеуі

Мұсылман шапқыншылығы кезінде Таяу Шығыс пен Солтүстік Африкадағы кейбір епископтар христиандық билік аймақтарына қашып кетті. Егер олар қайта оралмаған жағдайда, олардың епархияларындағы христиан халқы тарап кетсе, өлтірілсе немесе католик дінінен бас тартса да, олар сол епархиялардың епископтары ретінде саналды. Ұзақ үзілістен (көші-қон және/немесе вакансия) кейін, олар әрбір епархияда апостолдық мұрагерліктің «қайта жаңартылған» желісін құруға мүмкіндік берді. Католик титулярлық епархиясының ординарийі немесе иерархы «Титулярлық митрополит» (жоғарғы дәреже), «Титулярлық архиепископ» (орта дәреже) немесе «Титулярлық епископ» (төменгі дәреже) атағын иеленуі мүмкін. Бұл атақ әдетте титулярлық епархияға берілген мәртебеге сәйкес келеді (көбінесе оның тарихи дәрежесімен байланысты), бірақ қазіргі уақытта титулярлық епархияның дәрежесінен жоғары немесе төмен, сондай-ақ титулярлық епархиялардың дәрежесі жоғарылатылып немесе төмендетілуі мүмкін. Кейбір жағдайларда, шектеулі католик халқының саны, оның тұрақтылығының болмауы, жақын болашақта юрисдикцияны бөлу мүмкіндігі сияқты себептерге байланысты белгілі бір аумақта тұрақты епархия құрудың практикалық артықшылықтары бар. Мұндай жағдайларда Католик шіркеуі кейде епархия емес, басқа түрдегі канондық юрисдикцияны құрады. Мысалы, Mission sui iuris, Апостольдық әкімшілік (тұрақты құрылған), Ordinariate, Апостольдық префектура, аумақтық аббат, Апостольдық викариат немесе Прелатура. Осы юрисдикциялардың бірінің басшысы ретінде тағайындалған дін қызметкері тиісті атаққа ие болады, мысалы, Mission sui iuris-тің үстелдігі, Апостольдық әкімші, Ординарий, Апостольдық префект, аумақтық аббат, Апостольдық викарий немесе Прелат. Дін қызметкері діни қызметкер немесе епископтық шенде болуы мүмкін. Соңғы уақытта Апостольдық әкімші, Апостольдық викарий немесе Прелат (осы нақты мағынада) көбінесе епископ болып тағайындалады (және шіркеуге бекітіледі). Егер олай болса, оған аумақтық юрисдикцияның басшысы ретіндегі мәртебесіне қоса титулярлық епархия да беріледі. Миссия sui iuris-тің үстелдігі немесе Апостольдық префекті болған жағдайда епископ болып тағайындалу азырақ, бірақ мүмкін, әсіресе егер бұрыннан бар юрисдикцияны басқаратын епископ басқа біреуін басқаруға қосымша тағайындалған жағдайда. Белгілі бір аумақтың канондық мәртебесі жағдайларға байланысты бірнеше рет өзгеруі мүмкін, сондай-ақ көршілес аумаққа біріктірілуі немесе бөлінуі мүмкін. Мысалы, 1987 жылдың 30 қарашасында екі египеттік апостольдық викариат – Египеттің Гелиополисі мен Порт-Саид бірігіп, Египет-Гелиополис-Порт-Саидтың Апостольдық викариатына айналды, оны қазіргі уақытта Египеттің жалғыз Латын Ординарийі басқарады. Басқа мысал – 1992 жылдың 6 шілдесінде Гананың Аккра епархиясының бөлінуі, оның аумағынан Кофоридуа епархиясы бөлінді. Сол күні Аккра епархиясы Митрополиттік архиепархияға айналды. Атауы өзгергеннен кейін, бас тартқан атау, тіпті тұрғын орын алмастырушы епархия болса да, титулярлық епархия ретінде «қайта жаңартылуы» мүмкін. Сонымен қатар, Католик шіркеуі бір қаланың атымен аталған бірнеше титулярлық епархияны құруы мүмкін, латын және/немесе бір немесе бірнеше Шығыс католик обрядтарына тағайындалған апостолдық мұрагерлік желілерін құру арқылы, олар міндетті түрде бірдей дәрежеде болмауы мүмкін. Бұрын латын шіркеуінің епископтарына берілген титулярлық (диоцездік емес) епархияның атына in partibus infidelium терминін қосу қалыпты жағдай еді, көбінесе in partibus немесе i. p. i. деп қысқартылатын «нанымсыздардың жерінде» деген мағынаны білдіретін. Бұрын мұсылмандар басып алған елдерден қашқан епископтар басқа шіркеулермен құшақтап, өз атақтарын және өз епархияларына құқықтарын сақтап алды. Олар басқа епархиялардың бос тұрған епархияларын басқаруға немесе тұрғын епископтары бар епархияларды басқаруға көмектесуге міндеттелді. Кейінірек бұрынғы христиан шіркеулерінің есімдерін сақтау қажет деп саналды, бұл миссионерлік елдерде олардың есімдерін көмекші епископтарға немесе епископтарға беру арқылы жасалды. Бұл епископтар олар атқарған атақтарды иеленетін кафедраларда тұрмады, оларға ешқандай билік жүргізе алмады және оларға қамқорлық берілмейді. Сондықтан олар епархиялық епископтарға қарсы титулярлық епископтар деп аталады, ал резиденциялық епископтарға қарсы титулярлық епархиялар деп аталады. Епископтарды тұрақты түрде тағайындау 1514 жылы өткен Бесінші Латеран кеңесінің уақытына дейін сонымен қатар жалғасты деп есептеледі, кардиналдарға ғана өздерінің епархияларында көмекке тағайындалатын епископтарды тағайындауды сұрауға рұқсат берілді. Рим папасы Пий V бұл құқықты барлық епископтарға берді.

During the Muslim conquests of the Middle East and North Africa, some bishops fled to Christian ruled areas. Even if they did not return and the Christian population of their dioceses dispersed, were killed or abandoned the Catholic faith, they continued to be seen as the bishops of those dioceses, who could give rise, even after long interruption (exile and/or vacancy), to a 'restored' line of apostolic succession on each see. The Ordinary or hierarch of a Catholic titular see may be styled a "Titular Metropolitan" (highest rank), "Titular Archbishop" (intermediary rank) or "titular bishop" (lowest rank), which normally goes by the status conferred on the titular see (mostly corresponding to its historical rank), but exceptions ad hoc are currently made on a regular basis, either above or below the titular see's rank, while titular sees have repeatedly been promoted or demoted. There are practical advantages in certain circumstances in not establishing a permanent diocese in a given territory, for reasons of the limited size of the Catholic population, its lack of permanence, the likelihood of having to divide the jurisdiction in the near future, and so on. In these circumstances the Catholic Church establishes sometimes not a diocese but a canonical jurisdiction of another kind. This may be, for example, a Mission sui iuris, an Apostolic Administration (permanently constituted), an Ordinariate, a Prefecture Apostolic, a territorial Abbey, a Vicariate Apostolic, or a Prelature. The ecclesiastic placed in charge of one of these jurisdictions has a corresponding title, such as Superior of a Mission sui iuris, Apostolic Administrator, Ordinary, Prefect Apostolic, territorial Abbot, Vicar Apostolic, or Prelate. The ecclesiastic may be in priestly or episcopal orders. In recent practice an Apostolic Administrator, Vicar Apostolic, or Prelate (in this precise sense) is often appointed (and consecrated) a bishop. If that happens he is assigned a titular see, in addition to his status as head of the territorial jurisdiction. the appointment as bishop is less likely in the case of a Superior of a Mission sui iuris, or a Prefect Apostolic, but may happen, especially when a man who is already a bishop governing a particular jurisdiction is appointed cumulatively to govern one of these others. A particular territory may have its canonical status changed more than once, or may be united to a neighbouring territory or subdivided, according to developing circumstances. An example might be the uniting on November 30, 1987, of two Egyptian vicariates apostolic, Heliopolis of Egypt and Port Said, to become the single Vicariate Apostolic of Alexandria of Egypt–Heliopolis of Egypt–Port Said, governed by Egypt's only Latin Ordinary at present. A different example would be the division, on 6 July 6, 1992, of the Ghanaian diocese of Accra, to separate from its territory the new diocese of Koforidua. At the same date, the diocese of Accra became a Metropolitan Archdiocese. After a name change, an abandoned name may be 'restored' as a titular see, even though a residential successor see exist(ed). Furthermore, the Catholic Church may create more than one titular see named after a single city, by creating one or more lines of apostolic succession assigned to the Latin and/or one or more Eastern Catholic rites, which are not necessarily of the same rank. It was formerly the practice to add the term in partibus infidelium, often shortened to in partibus or i. p. i., meaning "in the lands of the unbelievers", to the name of the see conferred on titular (non diocesan) Latin Church bishops. Formerly, when bishops fled from invading Muslims, they were welcomed by other churches, while preserving their titles and their rights to their own dioceses. They were entrusted with the administration of vacant sees of other dioceses, or with assisting in such government of a see which already had a residential bishop. In later days it was deemed fitting to preserve the memory of ancient Christian churches which no longer existed; this was done by giving their names to auxiliary bishops or bishops in missionary countries. These bishops did not reside in the sees whose titles they bore, nor could they exercise any power over them, and are not entrusted with their care. They are therefore called titular bishops, as opposed to diocesan bishops, and the sees themselves are called titular sees, as opposed to residential sees. The regular appointment of titular bishops is said to date back to the time of the Fifth Lateran Council, in 1514; cardinals alone were authorized to ask for titular bishops to be appointed to assist them in their dioceses. Pope Pius V extended the privilege to all sees in which it had become customary to have auxiliary bishops. Since then the practice has become more widespread. The foundation of the Congregation for the Propagation of the Faith, in 1622, gave a great impetus to the missionary work of the Church in China and Japan, and elsewhere a great increase in the number of bishops became necessary and those received their titles from the ancient abandoned sees. Moroni acknowledged the great difficulties in compiling this work, even after he thoroughly examined all the sources available to him. > The custom, when Boudinhon wrote his article, was to join to the name of the see that of the district to which it formerly belonged, or else merely to say "titular bishop". Although it did not claim to be perfect, it contained the names of the sees and the bishops who had held the titles as far back, in some cases, as the 14th century.

Көшпенділердің жер аударылған атаулары

Крест жорығының кезінде Невер графы Вильгельм IV 1168 жылы Киелі жерде қайтыс болғаннан кейін, Бургундиядағы Клемеси қаласындағы Пантенор ауруханасы деп аталатын ғимаратты, сондай-ақ біршама жерді, Бейт-Лехем епископтарына аманат етіп берді, егер Бейт-Лехем мұсылмандық билікке өтсе. Саладин 1187 жылы Бейт-Лехемді басып алғаннан кейін, епископ 1223 жылы өз мүлігінде орналасып, 1789 жылғы Француз революциясына дейін шамамен 600 жыл бойы Бейт-Лехем титулярлық епископтарының резиденциясы болды. Назарет Рим-католик архиепископтығы бастапқыда Барлеттада (Оңтүстік Италия) екі ғасыр бойы Назарет митрополит архиепископтарының орталығы болды және 19 ғасырда екі жеке "қайта жаңғыртылған" титулярлық мұрагерлікке айналды: Назарет латын титулярлық архиепископтығы және Назарет марониттік (Антиохиялық дәстүрі) титулярлық (архиепископтығы), екеуі де 20 ғасырдың басында жойылды.

Шығыс және шығыс православиесі

Шығыс және басқа да православие шіркеулерінде титулдық орын беру практикасы кейде қолданылады.