Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
MoSoSo (мобильді әлеуметтік бағдарламалық қамтамасыз ету) – өзара байланысты мобильді пайдаланушылар арасындағы әлеуметтік байланысты қолдайтын мобильді қосымшалар класы. MoSoSo-ның негізгі идеясы – цифрлық желілік қағидасына орын мен уақыт өлшемдерін енгізу. Ол пайдаланушыларға әлеуметтік немесе іскерлік мақсатта белгілі бір жақын маңдағы және уақыттағы бір-бірін табуға мүмкіндік береді.
MoSoSo (mobile social software) is a class of mobile applications which scope is to support social interaction among interconnected mobile users. The basic idea of a MoSoSo is to overlay a location and time element to the idea of digital networking. It enables users to find one another, in a particular vicinity and time, for social or business networking.
Әлеуметтік бағдарламалық қамтамасыз ету және топтық бағдарламалық қамтамасыз ету: CSCL және CSCW
Терминнің өзі әлеуметтік бағдарламалық қамтамасыз ету мен Groupware-де түбірленеді, бұл үстелдік ортаға арналған және әлеуметтік өзара әрекеттесудің әртүрлі формаларын жеңілдетуге бағытталған компьютерлік қосымшалар. Біріншісі Интернетке негізделген бейресми алмасуларға, күнделікті міндеттерге және ойын-сауыққа, ал екіншісі жақсы анықталған топ ішінде бірлескен жұмысқа (CSCW) немесе оқытуға (CSCL) бағытталған. Осы қолданбалардан пайда көретін екі типикалық топ – сыныптастар немесе мектептегі оқушылар. Клей Ширкинің соңғы жылдары енгізген әлеуметтік бағдарламалық қамтамасыз ету термині кең танымалдыққа ие болғанымен, Groupware енді трендті сөз емес, тіпті ол сексенінші жылдардан бері берік дәстүрге ие болса да. Компьютерлік қолдаумен ұйымдастырылған жұмыс (CSCW) және компьютерлік қолдаумен бірлесіп оқыту (CSCL) саласындағы ғылыми зерттеулер мобильді ортада да әлі де қолданылатын нәтижелер береді. Дегенмен, MoSoSo бойынша зерттеу жүргізер алдында үстелдік және мобильді орталар арасындағы үш маңызды айырмашылықты ескеру қажет: біріншіден, пайдаланудың физикалық жағдайы стационарлық үстелдік ортадан, онда пайдаланушы әдетте компьютер алдында отырады, динамикалық мобильді ортаға өтеді, бұл адамның назарына үлкен шектеулер қояды, бірақ кез келген уақытта және кез келген жерде ақпарат алуға немесе байланысқа түсуге мүмкіндік береді. Екіншіден, әлеуметтік жағдай кеңейеді, топтан желілік ұғымға қарай өзгереді. Топ мүшелері бірін-бірі жақсы білетін статикалық және белгілі мүшелік критерийлеріне сүйенудің орнына, әлеуметтік желідегі байланыстар жиі өзгеріп, дәстүрлі топтардағыдай тығыз болмайды. Сондықтан желінің шекараларын анықтау қиын. Мобильді әлеуметтік желі – MoSoSo қолданбасы анықтаған әлеуметтік кеңістік. Соңында, маңызды айырмашылық MoSoSo қолданбаларының күнделікті өмірде қолдануға арналған түпкі мақсатына қатысты, ол тек қарым-қатынас құралы ғана емес, сонымен қатар координациялау және біліммен бөлісуге мүмкіндік береді. Осы тұрғыдан қарағанда, MoSoSo Groupware қолданбаларына қарағанда әлеуметтік бағдарламалық қамтамасыз етуге көбірек ұқсас, олардың мақсаты жұмыс орнында немесе мектепте өнімділікті және командалық жұмысты арттыру.
The term itself has its roots in social software and Groupware, computer applications designed for the desktop environment and aiming at facilitating various forms of social interaction, with the former being oriented to Internet based informal exchanges, daily tasks and entertainment and the latter focusing on collaborative work (CSCW) or learning (CSCL) within a well defined group. Two typical groups that would benefit from these applications are or school classmates. While the term social software, introduced by Clay Shirky in recent years, has gained much popularity, Groupware is not anymore a trendy word, even if it has a strong tradition that goes back to the Eighties. Scientific research on Computer Supported Cooperative Work (CSCW) and Computer Supported Collaborative Learning (CSCL) provides results which are still valid in the mobile environment. However, three important differences between desktop and mobile environments should be taken into account when conducting research on MoSoSo: firstly, the physical context of use moves from static desktop setting, where the user is typically sitting in front of his computer, to the more dynamic mobile context, which presents higher constraints to human attention, but also provides an opportunity for information or communication at any time and anywhere. Secondly, the social context becomes wider, shifting from the group to the network concept. Rather than relying on static and known membership criteria, where group members usually know each other, social network ties change often and are not as dense as in traditional groups. Therefore, network boundaries cannot be easily identified. A mobile social network is the social space determined by a MoSoSo application. Finally, an important distinction concerns the ultimate goal of MoSoSo applications, designed for usage in everyday life situations, including not only tools for communication, but also for coordination and knowledge sharing. From this perspective, MoSoSo is more similar to social software than Groupware applications, which aimed at increasing productivity and teamwork at work or at school.
Техникалық көзқарас
Техникалық тұрғыдан алғанда, MoSoSo қолданбалары Мобильді Интернет тұжырымымен тығыз байланысты және мән-жайды ғана емес, деректерді бөлісуге басымдық беріледі. Сондықтан, есептеу қуаты бар ұялы телефондар, яғни смартфондар ғана осы сияқты қолданбаларды қолдай алады. Дегенмен, MoSoSo-ның әлі жалпыға қабылданған анықтамасы жоқ болғандықтан, көптеген адамдар телефон арқылы қоңырау шалу мен мәтіндік хабар алмасуды да MoSoSo деп санайды, себебі олар жол жүргенде әлеуметтік байланысқа мүмкіндік береді. Дегенмен де, бұл екі көзқарас арасында біріншісіне көбірек қолдау көрсетіледі. MoSoSo қолданбаларының дамуы қарқынды жүріп жатыр және олар Интернеттегі әлеуметтік желілердің мобильдік нұсқаларынан бастап, әлеуметтік өзара әрекеттесуге жаңа мүмкіндіктер ұсынатын қуатты бағдарламалық құралдарға дейін жетті, әсіресе Bluetooth арқылы сканерлеу және қосылыс негізіндегі жақын қашықтықтағы байланыстар үшін. GPS жүйелерінің болуы және мобильді құрылғыларға карталардың енгізілуі тек жеке іс-әрекеттерде ғана емес, сонымен қатар әлеуметтік аяда да зор мүмкіндіктер ашады. Осы мүмкіндіктерді пайдаланатын MoSoSo, LBS MoSoSo деп аталады.
From a technical point of view, MoSoSo applications are very connected to the concept of Mobile Internet and the emphasis is more on data sharing than mere communication. Thus, only mobile phones with computational power, or Smartphones, can host this kind of applications. However, as there is not a universal definition of MoSoSo yet, many people consider as MoSoSo also phone calls and text messages, as they support social interaction on the move. In any case, the former perspective encounters wider consensus than the latter. The development of MoSoSo applications is rapid and already evolved from mobile extensions of Internet social networking sites to powerful software, providing novel opportunities for social interaction, especially when used for proximity interactions based on Bluetooth scanning and connectivity. The availability of GPS systems and the integration of maps in mobile devices offer great opportunities not only in the context of individual activities, such as "search", but especially in the social context. MoSoSo exploiting these possibilities is known as LBS MoSoSo.
Әлеуметтік платформа ретінде
MoSoSo туралы жасалған аз ғылыми зерттеулердің бірінде Том Сантелли (2007) MoSoSo-ның шынайы мүмкіндіктері оның шектеулі түсіндірілуімен және нәтижесінде қалалық ойын-сауық құралы ретінде іске асырылуымен шектелгенін айтты. Осы пікірге сүйене отырып, Лугано (2010) MoSoSo-ны халықтың бастамасымен әлеуметтік өзгерістерге арналған көп мақсатты әлеуметтік платформа ретінде қайта қарастырды және өзін-өзі ұйымдастырушы цифрлық қауымдастықтарға бірлесіп жасауға, бөлісуге және қауымдастықтар жасаған қызметтерді (CGS) пайдалануға мүмкіндік беретін толыққанды дизайн үлгісін ұсынды. Мемлекеттік және коммерциялық қызметтерді толықтыру арқылы, CGS арқылы цифрлық қауымдастықтар адамдардың өміріндегі және жаһандық ақпараттық қоғамдағы төзімділікті арттыруға көмектеседі.
In one of the few critical studies on MoSoSo, Thom Santelli (2007) argued that the real potential of MoSoSo was constrained by its limited conceptualization, and consequently implementation, as an urban entertainment gadget. Building on her argument, Lugano (2010) re conceptualized MoSoSo as a general purpose social platform for grassroots social change and proposed a holistic design model for empowering self organizing digital communities to co create, share and use community generated services (CGS). By complementing public and commercial services, digital communities through CGS contribute to build resilience in people's lives and global information societies.
Мәселелер
Жекелендірілген және нақты жағдайға сәйкес келетін құпиялылық мәселелері MoSoSo-ны кеңінен пайдалануға кедергі келтіретін маңызды факторлардың бірі болып табылады.
Being highly personalized and contextualized, privacy issues represent one of bigger obstacles to the wide adoption of MoSoSo.